🔻سرمایهداری رفاقتی؛ آزادی در برابر قدرت | تولد «کورپوراتیسم» از میان تضاد سرمایهداری رفاقتی با من…
انتشار: 2026/08/07 09:05 UTCدریافت: 2026/08/07 11:10 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/07 11:10 UTC
🔻سرمایهداری رفاقتی؛ آزادی در برابر قدرت | تولد «کورپوراتیسم» از میان تضاد سرمایهداری رفاقتی با منطق بازار🔹 پاتریک نیومن یکی از اقتصاددانان و مورخان اقتصادی برجسته و جوان آمریکایی در کتاب کتاب دو جلدی «سرمایهداری رفاقتی: آزادی در برابر قدرت در آمریکای اولیه»که جلد اول آن به دوره تاریخی ۱۶۰۷-۱۸۴۹ اختصاص دارد، روایتی متفاوت از تاریخ شکلگیری اقتصاد و سیاست در ایالات متحده ارائه میدهد.🔹ما سرمایهداری را با بازار آزاد، نوآوری و رقابت میشناسیم، اما نیومن به شکلی استدلالی و قاطع میان سرمایهداری بازار آزاد و سرمایهداری رفاقتی مرز میکشد. در سرمایهداری رفاقتی (یا همان پارتیبازی و رانتجویی اقتصادی) موفقیت یک کسبوکار نه بر اساس ارائه کالا و خدمات بهتر و ارزانتر به مردم، بلکه بر مبنای میزان نزدیکی به راهروهای قدرت، لابیگری، دریافت یارانههای دولتی، وضع تعرفههای گمرکی برای حذف رقبا و دسترسی به اعتبارات ارزان بانکی تعیین میشود. 🔹یکی از مهمترین بخشهای تحلیلی این کتاب دو جلدی، پیوند دادن سرمایهداری رفاقتی با بحرانهای بزرگ اقتصادی است. نیومن نشان میدهد که چگونه نهادهای ساخته شده توسط این اتحاد شومِ ثروت و قدرت، اقتصاد را به ویرانی کشاندند. 🔹بر خلاف بازار آزاد که از طریق مکانیسم رقابتی سود و زیان و تبادلات داوطلبانه، کنشگران را به سوی خلق ارزش و همسو کردن منافع فردی و عمومی هدایت میکند، دولت به عنوان انحصارگر خشونت، ساختاری مبتنی بر مداخله و بازتوزیع ثروت فراهم میآورد. این نامتقارن بودنِ ساختاری، انگیزهای سیریناپذیر برای گروههای ذینفوذ ایجاد میکند تا با تسخیر ابزاراه و اهرمهای حکومت، قوانین و سیاستهایی را به نفع منافع خاص و به زیان منافع عمومی تدوین کنند.🔹نوسانات سیاسی تاریخ اولیه آمریکا نشان میدهد که هرگاه احزاب مداخلهگر قدرت را در دست گرفتند، تخصیص رانت و امتیازات ویژه به اوج رسید، و با روی کار آمدن احزاب ضدمرکزگرای اولیه روندهای رانتجویانه موقتاً فروکش کرده است. طبع فسادپذیر و توسعهطلب قدرت سیاسی، سرانجام در بازه زمانی میان فروپاشی جناح جکسونی در سال ۱۸۴۹ تا سال ۱۹۲۹ به نقطه عطف تاریخی خود یعنی تولد «کورپوراتیسم» در ایالات متحده انجامید.⬅️ جزئیات را در اقتصادنیوز بخوانید.بله | وبسایت | اینستاگرام@EghtesadNews_com
