🔷 آلمانجا آذربایجان تورکجه‌سی، قاشقایی تورکجه‌سی و خلج تورکجه‌سی: لغت‌نامه🔹یازار: احمد امید یزدانی

احمد رستم اوغلونون اومسوق رومانیندا آذربایجان فولکلور ایزلری#احد_فرهمندی@el_bilimi@a_z_soz

«اوزان» بیر داها آرامیزدا «اوزان» فرهنگی اجتماعی آیلیق درگیسی، ۱۳۹۸_۱۴۰۱ ایللرینده چاپا یئتیریلیردی. بو درگی‌نین کارنامه‌سینده چوخ اؤنملی کتابلار و مقاله‌لر واردی، منجمله (ترکمن صحرای دده قورقود) کتابی اوچ سایی دا، ذکر جمیل رضا رسولی، عاشیقلار و دانیشیقلار توپلوسو و .. چاپا یئتیریلیب.ایندی ایسه «اوزان»، اوزون مدت‌دن سونرا، گوجلو هئیت تحریریه و گوجلو ایشلری ایله سیز عزیز اوخوجولاری ایله گؤروشور. ماهنامه «اوزان»ماهنامه فرهنگی «اوزان» از سال ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۱ چاپ رسیده است. در این ماهنامه کارهای ماندگاری از جمله انتشار کتاب (ترکمن صحرای دده قورقود) در سه شماره، در زمستان ۱۳۹۸، کتابی دیگر به نام ذکر جمیل رضا رسولی که دست نوشته‌های تاریخ آذربایجان، مجموعه‌ی (عاشیقلار و دانیشیقلار) و .. به چاپ رسیده است. بعد از مدتی وقفه، اوزان با شماره‌ی جدید و هئیت تحریریه قوی در خدمت شما خوانندگان عزیز می‌باشد. امید است که این نشریه با همراهی شما نویسندگان و خوانندگان عزیز به اهداف خود نایل شود.#ozan_dergi @ozandergisi@el_bilimihttps://www.instagram.com/p/DbBY87usbez/?igsh=aGtpdzdudmM4bmZ4

حیات هر زمان سن دئین کیمی، سن سئون کیمی اولمور. محاربه، حبس، ایشدن چیخاریلماق، مهاجرت... بیر-بیرینین آردینجا گلدیلر و بو کؤچورمه ایشی منیم الیازمالاریم‌لا قیرخ ایله یاخین صاندیق‌لاردا قالدی. نهایت 1403-جو ایلده بیر داها کتابخانامی نظردن کئچیرنده، یئنه بو دفترلره راست گلدیم. ایشی بیتیرمک لازیم ایدی.بئله بیر مثل وار: «ایشی کیم گؤردو؟ او کی، قورتاردی.» ایندی، بو ایشی قورتارماق پوشگو بیریسی‌نین آدینا دوشمه‌لی ایدی. او دا، ادبیات سئون‌لر گروهونون چالیشقان عضوی، شاعر- یازیچی «ویدا خانیم حشمتی»نین آدینا دوشدو. ساغ اولسون‌لار؛ واخت آییریب یورولمازجاسینا منیک کؤچورولموش الیازمالاریمی تایپ ائدیب، نشره حاضرلادی. امینم کی، سایین اوخوجولار بو شیرین حکایه‌لری اوخویاندا ویدا خانیمین امه‌یینه منتدار اولا‌جاق‌لار.سؤزومون سونوندا آرتیرما‌لییام: تأسفلر اولسون کی، کؤچورولموش کتاب‌لار زمان کئچیدیندن اماندا قالماییب، آرا‌دان گئدیب‌لر. اونا گؤره ده الیمیزده بو کتاب‌لار حاقیندا اطرافلی معلومات چوخ آزدیر. بو اومیدله کی کتابین سونراکی چاپ‌لارینا کیمی، اویرژینال نسخه‌لر حاقیندا لازمی معلوماتی الده ائده بیلیم.اردیبهشت 1404t.me/Adabiyyatsevanlar@el_bilimi

ادبیات سئونلر:سایین کانالداشلار قارا وللیلر له آرتیق تانیش اولماق اوچون کیتابین اون سوزون تقدیم ائدیریک.کریم قربانزادهقارا وللیلر: خلقین یادداشتی، دؤرون سیناغیآذربایجان خلقی صنعتکارلیغی و مبارزلیگی اعتباری ایله تاریخین ان درین قاتلاریندان گلن قهرمان بیر خلق‌دیر. ادبیاتیندا، موسیقیسینده، مدنیتینده اؤزونه مخصوص اوستون جهت‌لری و توکنمز گؤزللیک‌لری واردیر. زنگین شفاهی خلق ادبیاتی، عاشیق صنعتی، قهرمانلیق داستان‌لاری، محبت افسانه‌لری، سایسیز- حسابسیز رنگارنگ بایاتیلاری و نفیس پوئزیاسی توکنمز مدنی بیر ارث‌دیر. بو توکنمز مدنی ارثین بیر پارچاسی اولا‌راق، شفاهی خلق ادبیاتی و فولکلوروموز حقینده یوزلرله کتاب یازیلمیشدیر. بونونلا بئله، هله ده ایشیق اوزو گؤرمه ین یوز‌لر موضوع دا وار کی، اونلارا لاییقینجه آیدینلیق گتیریلمه‌ییبدیر. مودروک بابالاریمیزدان، آغ‌ساققال و آغ‌بیرچک آتا- آنالاریمیزدان بیزه میراث قالان بو خزینه‌نی قورویوب ساخلاماق و نسیل‌دن- نسیله چاتدیرماق هر بیر وطن ائولادی‌نین مقدس بورجودور. آتا- بابا‌لاریمیزین بیزه قویوب گئتدیگی قیمتلی ثروت‌لردن بیری ده «قارا وللیلر» آدلی خلق ناغیل‌لاریدیر. بو ادبی نمونه شفاهی خلق ادبیاتیمیزین اینجیلریندن‌دیر.«قارا وللیلر» داستانینین بیرینجی جلدی ایلک دفعه 1967-جی ایلده باکیدا آذرنشر طرفیندن کریل الفباسی ایله چاپ ائدیلمیشدیر. اثرین رئداکتورو گؤرکملی عالیم «ح. مهدی‌یئو» اولموشدور. حاضردا بو نادر نشرین اوریژینال نسخه‌لریندن 6 اویرژینال نسخه‌سی آذربایجان ملی علم‌لر آکادئمیاسینین الیازما‌لار اینستیتوتوندا قورونوب ساخلانیلیر.کتابین ایکینجی جلدی «قارا ولیلر شن حئکایه‌لر» آدی ایله 1974-جو ایلده باکیدا نشر ائدیلمیشدیر. اثرین رئداکتورو گؤرکملی فولکلورشوناس عالیم «اهلیمان آخوندوف»، ترتیباتچیسی ایسه «ن. نقی‌یئو» اولموشدور. حاضردا بو نادر نشرین 9 اوریژینال نسخه‌سی آذربایجان ملی علم‌لر آکادئمیاسینین ادبیات اینستیتوتونون الیازما‌لار شعبه‌سینده قورونور.اوچونجو جلدی ایسه 1988-جی ایلده تانینمیش فولکلور آراشدیرما‌چیسی «حمید تکین» طرفیندن حاضرلانا‌راق چاپ اولونموشدور. بو جلدین 4 اوریژینال نسخه‌سی ده عینی شعبه‌ده ساخلانیلماقدا‌دیر.تأسف کی، هر اوچ جلدین الکترون (PDF) نسخه‌سی حاضردا موجود دئییل. سون ایللرده بو فولکلور نمونه‌لرینین مختلف آدلار آلتیندا یئنیدن نشری و یا تئاتر تماشا‌لاری شکلینده ایشلنمه‌سی حقینده معلومات‌لار دقیق دئییل. حال- حاضردا بو قیمتلی ارثیمیزین داها گئنیش اوخوجو کوتله‌سینه چاتدیریلماسی اوچون تدبیرلر حاقیندا آراشدیرما‌لاریم دوام ائتمکده‌دیر.بهمن انقلابیندان اول «بولود قاراچورلو» (سهند) و گؤرکملی عالیم پروفسور «رستم علییئو» واسطه‌سیله هر ایکی آذربایجان آراسیندا ادبی مبادله‌نین اساسی قویولموشدور. بو گؤرونمز معنوی کؤرپودن محمد راحیم‌ین مکتوب‌لاری اوزه چیخار، اوستاد شهریارین مکتوبلاری یولا دوشردی. زمانین آمانسیز شرطلرینه اوستون گله‌رک، بو گیزلی یوللا هر دفعه خصوصی سفارش‌لر اساسیندا نادر کتاب‌لار دا گلیب چاتاردی. بو ادبی علاقه‌لر اوزون ایللر دوام ائتدی؛ انقلاب‌دان سونرا ایسه داها دا گئنیش‌لنه‌رک جانلاندی. لاکن بو یول‌دان ایلک دفعه اولا‌راق، «قارا ولیلر» حکایه‌لری کریل الفباسی ایله منیم ده الیمه کئچدی.کریل قرافیکاسینی منیمسه مک اوچون خیلی واخت صرف ائتدیم. نهایت، اوچ جلددن عبارت «قارا وللیلر» داستانلارینی اوخوماغا موفق اولدوم. متن‌لرده کی حکمتلی دانیشیق‌لار، خلقین مودروکلوگو، دادلی- دوزلو ناغیل‌لار و سئوگی افسانه‌لری منی حئیرانلیق دریاسینا غرق ائتدی. بو داستان‌لار، اصلینده بیزیم خلقیمیزین اومیدلرینین، آرزولارینین ادبی تجسسومودور. کوتله‌لرین شاه‌لارین علیهینه غالب گلمه‌سی، یوخسول گنجین شاه قیزینا وورولماسی، دؤرون عقل‌لی وزیرلرینین ظلمه قارشی ایشلتدیگی مودروک چاره‌لری - هامیسی بو افسانه‌لرده اؤز عکسینی تاپمیشدی. بو ادبی ارثده هر زمان یاخشی ایله شرین، مظلوملا ظالمین، عقل‌له جهالتین، ارتجاع ایله مترقی قوه‌لرین مبارزه‌سی تصویر اولونور. خلقین مودروک‌لیگی نهایت غالب گلیر؛ چونکی بو داستان‌لار اصلینده بیزیم ملی یادداشتیمیزین آیناسیدیر.داستان‌لار ساده اولسا‌لار دا، اولدوقجا شیرین و اوره یه یاتاندیرلار. او قده ر شیرین‌دیرلر کی، باشلاسان کتابی الیندن یئره قویماق ایسته مزسن؛ اما من اوخوماقدان علاوه، بئله قرار وئردیم کی، بو گؤزل داستان‌لاری - خلقیمیزین ادبی تاریخینه، ملی وارلیغینا عاید اولان بو اثرلری – کریل قرافیکاسیندان عرب الفباسینا کؤچوروم.

قارا وللیلر"ویدا حشمتی""ناشر بیتیکچی"بوردان ائندیرینt.me/Adabiyyatsevanlar

تبریک لر اوغورلارقارا وللیلر وناغیلار " ویداخانیم حشمتی نین "امگی ایله" بیتیکچی نشری نین همت ایله ایشیق اوزو گوردو .ادبیات سئونلر اوخوجوسو بول اولسون دئیه ویداخانیم حشمتی نی تبریک ائدییر. بو کیتابی بوردان ائندیره بیلرسینیز چالیشاجاغیق گلن هفته دن نثر گونو هر هفته بیر حکایه بو کیتابدان تقدیم ائده ک.t.me/Adabiyyatsevanlar@el_bilimi