بازیکنی که بعد از جام جهانی ۱۹۶۶ تصمیم گرفته بود دیگر برای تیم ملی به میدان نرود، با اصرار حکومت، ف…

بازیکنی که بعد از جام جهانی ۱۹۶۶ تصمیم گرفته بود دیگر برای تیم ملی به میدان نرود، با اصرار حکومت، فدراسیون و چهره‌های فوتبال بار دیگر پیراهن زرد سلسائو را در مکزیک به تن کرد.منتقدان می‌گفتند پله بیش از حد به حکومت نزدیک است. تصاویر متعددی از دیدارهای او با ژنرال مدیسی منتشر می‌شد و حکومت نیز با اشتیاق از محبوبیت او استفاده می‌کرد. حتی سال‌ها بعد برخی از هم‌تیمی‌هایش او را متهم کردند که در برابر دیکتاتوری بیش از حد سکوت کرده است.اما مدافعان پله استدلال دیگری داشتند. آنها می‌گفتند انتظار از یک فوتبالیست برای مقابله علنی با حکومتی که مخالفانش را زندانی می‌کند، ساده‌انگارانه است. پله بعدها گفت که باور دارد با فوتبالش بیشتر از بسیاری از سیاستمداران به کشورش خدمت کرده است.پیروزی بزرگ و یک پرسش بزرگ‌تربرزیل نه‌تنها قهرمان شد، بلکه بسیاری آن تیم را بهترین تیم تاریخ فوتبال می‌دانند.پله در اوج درخشید. برزیل تمام مسابقاتش را برد. در فینال با نتیجه ۴ بر ۱ ایتالیا را شکست داد و به نخستین کشوری تبدیل شد که سه بار قهرمان جام جهانی می‌شود و برای همیشه وارد تاریخ شد.اما سوال اصلی تازه پس از پایان جام مطرح شد. آیا مخالفان درست می‌گفتند؟ آیا قهرمانی برزیل واقعا به بقای حکومت کمک کرد؟در سالهای اواخر دهه ۱۹۶۰ میلادی، خیابان‌های شهرهای مختلف برزیل بارها شاهد سرکوب معترضان توسط نیروهای حکومتی بود بسیاری از مورخان معتقدند حکومت نظامی بدون تردید تلاش کرد از این قهرمانی بهره‌برداری سیاسی کند. تصاویر جشن‌ها، استقبال رسمی از قهرمانان و تبلیغات گسترده حکومتی نشان می‌دهد که نظامیان ارزش سیاسی این موفقیت را به خوبی درک کرده بودند.اما در سوی دیگر، افرادی مانند ژوکا کفوری، روزنامه‌نگار برزیلی و از منتقدان حکومت، استدلال می‌کنند که حافظه جمعی مردم مسیر دیگری را انتخاب کرد. او معتقد است این جام در نهایت نه به نام دیکتاتور که به نام فوتبالیست‌ها ثبت شد.پانزده سال پس از قهرمانی برزیل در مکزیک، حکومت نظامی پایان یافت. فرآیند گذار به دموکراسی از اواخر دهه ۱۹۷۰ آغاز شد و سرانجام در سال ۱۹۸۵ نظامیان قدرت را واگذار کردند. ژنرال مدیسی، مردی که در سال ۱۹۷۰ تلاش کرده بود از قهرمانی برزیل برای تقویت مشروعیت حکومتش استفاده کند، سال‌ها بعد به یکی از چهره‌های حاشیه‌ای تاریخ سیاسی کشور تبدیل شد.اما سرنوشت تیم ملی مسیر دیگری را طی کرد.حکومت برزیل برای سرکوب معترضان تانک‌ها را راهی خیابان‌ها می‌کردامروز کمتر کسی هنگام تماشای تصاویر جام جهانی ۱۹۷۰ به یاد حکومت نظامی می‌افتد. حافظه جمعی برزیلی‌ها آن تیم را نه با ژنرال‌ها، بلکه با پله، جرزینیو، توستائو، ریولینو و کارلوس آلبرتو به یاد می‌آورد. حتی بسیاری از مخالفان سابق حکومت نیز بعدها پذیرفتند که قهرمانی برزیل در نهایت بیش از آنکه به دیکتاتوری تعلق داشته باشد، به مردم و فوتبالیست‌هایی تعلق گرفت که آن شاهکار ورزشی را خلق کردند.شاید همین نکته باعث شده است که بیش از نیم قرن بعد، هنوز درباره تصمیم درست یا نادرست مخالفان آن زمان بحث وجود داشته باشد. آیا آنها حق داشتند نگران بهره‌برداری سیاسی حکومت باشند؟ و آیا تاریخ در نهایت آن قهرمانی را به نام حکومت ثبت کرد؟بعد از گذشت بیش از نیم قرن، کمتر کسی یادش می‌آید که در سال ۱۹۷۰ چه کسی حاکم برزیل بود، اما این تصاویر بالا بردن جام قهرمانی جام جهانی هنوز در یادها زنده هستندبعد از گذشت بیش از نیم قرن، کمتر کسی یادش می‌آید که در سال ۱۹۷۰ چه کسی حاکم برزیل بود، اما این تصاویر بالا بردن جام قهرمانی جام جهانی هنوز در یادها زنده هستند دیکتاتوری برزیل سقوط کرد، ژنرال‌ها از صحنه کنار رفتند و بسیاری از سیاستمداران آن دوران به فراموشی سپرده شدند. اما جام جهانی ۱۹۷۰ همچنان یکی از درخشان‌ترین خاطرات تاریخ فوتبال باقی ماند.اما سوالی که آن روزها جامعه برزیل را دوپاره کرده بود همچنان زنده مانده است: وقتی یک تیم ملی در کشوری بحران‌زده به میدان می‌رود، پیروزی آن متعلق به حکومت است یا مردم؟شاید به همین دلیل است که داستان پله و جام جهانی ۱۹۷۰ صرفا یک روایت فوتبالی نبود؛ بلکه ماجرایی از رابطه پیچیده سیاست، هویت ملی و فوتبال به شمار می‌رود.#امرین @emrinhamo