دلایل ششگانه تغییرات ناگهانی در کلیدیترین پست فعلی جمهوری اسلامی!اردشیر پشنگسرانجام پس از چند روز گمانهزنی و تکذیب و انکار اما پیشبینی (صحیحتر: پیشخبر) محمدباقر خرازی روحانی نزدیک به هستههای قدرت و در عینحال خبرساز و پرحاشیه این روزها درست از آب درآمد و محسن رضایی در شورای عالی امنیت ملی جای محمدباقر ذوالقدر که تنها پنج ماه از انتصابش در این پست سپری شده بود را گرفت! پستی که با توجه به شرایط نه جنگ و نه صلح و نیز مسائل و اوضاع امنیتی کشور که باعث دور از دسترس و انظار شدن رهبر و بسیاری از مقامات ارشد دیگر شده، دارای اهمیتی بسیار کلیدی است!شباهتهای رضایی و ذوالقدردر ظاهر امر چه از نظر مواضع در قبال مسائل سیاست خارجی (بخصوص مذاکره با آمریکا) و چه از نظر مسائل سیاست داخلی فرق چندان اساسی بین محسن رضایی و محمدباقر ذوالقدر وجود ندارد!همچنین این دو نفر هردو ۷۲ ساله (هردو متولد ۱۳۳۳)، عضو گروه چریکی منصورون (مسئول انجام برخی ترورها علیه مقامات حکومت پهلوی)، معتقد به نظریه ولایت فقیه پیش از انقلاب، هردو از موسسین سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی (۱۳۵۸)، از اعضای بلندپایه سپاه پاسداران، نزدیک به جریانهای اصولگرا و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام هستند.تفاوتهااما با این حال میتوان تفاوتهایی را بین این دو نظامی کهنهکار سپاه بر شمرد که در این تغییر فعلی بیتاثیر نبودهاند:یکم) از بعد تجربه و عنصر شهرت: محسن رضایی درجهاش سرلشکر پاسدار و سالها فرمانده کل سپاه (۱۳۶۰-۱۳۷۶) بوده و تجربیات و پستهای بالاتر و طولانیتری مانند دبیری مجمع تشخیص مصلحت نظام (۱۳۷۶-۱۴۰۰) و معاون اقتصادی رئیسجمهور (ابراهیم رئیسی از ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲) در داخل نظام داشته اما ذوالقدر درجهاش سرتیپ و از فرماندهان زیرمجموعه رضایی در قرارگاه رمضان (بعدها سپاه قدس)، معاون راهبردی قوه قضائیه (۱۳۸۹-۱۳۹۹) و پستهایی در سطح معاون وزیر کشور، دبیری مجمع تشخیص مصلحت نظام (۱۴۰۰-۱۴۰۵) و... داشته است.دوم) از بعد مواضع و روابط سیاسی: ذوالقدر چه در بعد روابط سیاسی با جریانها، گروهها و شخصیتهای سیاسی و مذهبی و چه از بعد رویکرد و نگاه امنیتی به جامعه از رضایی دارای شخصیت پیچیدهتر و به زبان ساده رازآلودتری است، به عبارت دیگر شفافیت و پیشبینی پذیری سیاسی رضایی بیشتر از ذوالقدر است.سوم) از بعد عنصر زمان: ذوالقدر در شرایط اضطرار (تلاش برای بقای نظام) و پس از ترور دبیر پیشین (علی لاریجانی) در این پست منصوب شد و حال با کاهش وضعیت اضطراری و تا حدی روشنشدن چشمانداز پیشرو شاهد تغییر زودهنگام او هستیم تغییری که میتواند نشانهای برای آغاز برخی تغییرات و جابجاییهای دیگر از جمله محتملا در پست ریاست صداوسیما و دیگر نهادهای حکومتی اعم از سیاسی، نظامی و امنیتی باشیم.چهارم) از بعد میزان نفوذ بر گروهها و نهادهای و جریانهای داخلی و خودی: عیان و عریانتر شدن رقابت و گروکشی و تهدید بین برخی جریانها و یا شخصیتهای سیاسی طی این روزها (مانند حواشی محمدباقر خرازی و ...)تشدید شده، این اوضاع در شرایطی است که ساختار حاکم بیش از پیش نیازمند انسجام و اتحاد نسبی و مدیریت گروههای مختلف به اصطلاح خودی است.پنجم) از بعد فعالیتهای تبلیغی و رسانهای: پررنگ بودن حضور رسانهای و تبلیغاتی محسن رضایی در دفاع از جمهوری اسلامی و سیاستهای رهبر جدید بسیار بیش از ذوالقدر بوده است، محسن رضایی هم چهره رسانهایتری بوده و هم از بحبوحه جنگ ۴۰ روزه بطور مستمر در صداوسیما و دیگر رسانهها حضور بسیار فعالانهتری داشته است.ششم) از بعد میزان نزدیکی به رهبر: به باور بنده تفاوت مهم و موثرتر در این جابجایی ،بر اساس تحلیل محتوای اخبار و گزارشهای منتشر شده طی شش ماه اخیر، نزدیکی بیشتر رضایی به رهبر سوم جمهوری اسلامی است. طی ۶ ماه اخیر محسن رضایی به واسطه پست مشاوره نظامیاش رابطه نزدیکتری با رهبر داشته و به همین دلیل هم اینک نماینده مستقیم رهبر در شعام (شورای عالی امنیت ملی) و دبیر این نهاد تصمیمساز و بسیار کلیدی در ساختار فعلی جاایران شده است!دوشنبه 1405.5.19