رویترز | عربستان، ترکیه و پاکستان در بحبوحه آشفتگی منطقه‌ای توافق دفاعی مشترک امضا کردند به گزارش ر…

رویترز | عربستان، ترکیه و پاکستان در بحبوحه آشفتگی منطقه‌ای توافق دفاعی مشترک امضا کردند به گزارش رویترز، عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در مکه توافق دفاعی مشترکی امضا کردند که بر اساس آن، حمله مسلحانه به هر یک از این سه کشور، حمله به هر سه تلقی خواهد شد.…فراخبر | طلوع امنیت بومی؛ آیا پیمان مکه نقطه‌ی پایان چتر استعماری غرب در خاورمیانه است؟امضای پیمان دفاعی مکه میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در اوت ۲۰۲۶، تنها یک خبر معمولی در ستون رویدادهای بین‌المللی نبود؛ این توافق، طنین نخستین ترک‌های عمیقی است که بر دیوارهای فرسوده‌ی امنیتی غرب در خاورمیانه افتاده است.وقتی بزرگ‌ترین ارتش ناتو (ترکیه)، تنها قدرت اتمی جهان اسلام (پاکستان) و قطب اقتصادی خلیج فارس (عربستان) در مکه به هم می‌رسند و متعهد می‌شوند که تعرض به یکی، تجاوز به همه محسوب می‌شود، ما با تولد یک بلوک قدرتمند مستقل روبه‌رو هستیم.چنان‌که تحلیل‌گران برجسته‌ای چون عبدالزیز ساگر در ارزیابی‌های راهبردی مرکز تحقیقات خلیج تأکید کرده‌اند، این همگرایی گامی بزرگ در جهت ظهور یک معماری امنیتی بومی و مستقل از اراده‌ی قدرت‌های غربی است.البته نگاهی واقع‌بینانه به این ائتلاف نشان می‌دهد که این مسیر بدون چالش نیست؛ ریاض، اسلام‌آباد و آنکارا مناقشات و تضادهای منافع تاریخی خود را دارند و قرار نیست یک‌شبه همه‌ی گره‌های کور منطقه‌ای باز شود. با این حال، ارزش راهبردی این توافق در ترکیب هوشمندانه‌ی مؤلفه‌های قدرت خفته است.به تعبیر منصور احمد از مرکز مطالعات استراتژیک و دفاعی استرالیا، این سه کشور یک «زنجیره‌ی تکمیل‌کننده‌ی نظامی» ساخته‌اند که در آن، ترکیه فناوری پیشرفته و صنایع پهپادی را به میدان می‌آورد، پاکستان بازدارندگی راهبردی و نیروی زمینی حرفه‌ای را تأمین می‌کند، و عربستان با تزریق سرمایه‌های کلان، موتورِ محرکِ این اقتصاد امنیتی می‌شود.وقتی افق تحولات را تا پایان دهه‌ی ۲۰ میلادی (۲۰۳۰) ترسیم می‌کنیم، ابعاد این تحول فراتر از یک ائتلافِ مقطعی آشکار می‌شود.دهه‌هاست که ایالات متحده با این تفکر که «امنیت خلیج فارس وارداتی است»، منطقه را در چرخه‌ی وابستگی نظامی نگه داشته بود؛ اما فرسایش این چتر دفاعی و هزینه‌های گزاف اتکا به واشنگتن، کشورهای منطقه را به سمت خودآگاهی امنیتی سوق داده است.این توافق به معنای اخراج فوری آمریکا از منطقه نیست، بلکه تغییر ماهیت بازی است: متحدان دیروز واشنگتن به این نتیجه رسیده‌اند که حضور نظامی غرب بیشتر از آنکه امنیت بیاورد، کانون بحران است.در این افق بلندمدت و با فرض فرونشستن تنش‌های فرسایشی، حتی شکل‌گیری یک همگرایی فراگیرتر که روزی بازیگران کلیدی دیگر نظیر جمهوری اسلامی ایران را نیز در بر بگیرد، یک سناریوی محال نخواهد بود. روزی که پایتخت‌های منطقه به این درک مشترک برسند که امنیت خلیج فارس و اوراسیا فقط با تکیه بر ظرفیت‌های بومی و اخراج عوامل مداخله‌گر فرامنطقه‌ای تضمین می‌شود، بساط استعمار نوین برای همیشه جمع خواهد شد. پیمان مکه، سنگ بنای نخستین خشتی است که نشان می‌دهد خاورمیانه آرام‌آرام یاد می‌گیرد روی پای خودش بایستد.آنچه خواندید برگرفته از تحلیل «معماری نوین امنیتی و افق ائتلاف‌های منطقه‌ای»، نوشته‌ی عبدالزیز ساگر، مرکز تحقیقات خلیج (Gulf Research Center)، اوت ۲۰۲۶ و همچنین برگرفته از گزارش تخصصی «هم‌افزایی صنعتی و دفاعی در میان قدرت‌های میانی منطقه»، نوشته‌ی منصور احمد، مرکز مطالعات استراتژیک و دفاعی دانشگاه ملی استرالیا (SDSC)، ژوئیه ۲۰۲۶ و در نهایت برگرفته از مقاله و ارزیابی راهبردی «گذار امنیتی در خاورمیانه و افق پایان دکترین بازدارندگی وارداتی»، نوشته‌ی تیمور ازهری، نشریه‌ی تحلیلی میدل‌اسات‌پالیسی (Middle East Policy)، اوت ۲۰۲۶ بود/فراز@farazdaily