الگوی مشترک تمام انقراضهای بزرگ تاریخدانشمندان دانشگاه امآیتی (MIT) و دانشگاه لستر با طراحی یک م…
انتشار: 2026/06/28 22:17 UTC
الگوی مشترک تمام انقراضهای بزرگ تاریخدانشمندان دانشگاه امآیتی (MIT) و دانشگاه لستر با طراحی یک مدل ریاضی جدید و سنجش آن در طول ۴۵۰ میلیون سال تاریخ زمین، کشف کردهاند که تمام انقراضهای دستهجمعی گذشته از یک الگوی واحد پیروی کردهاند: محیط زیست سریعتر از توانایی سازگاری و تکامل جانداران تغییر کرده است.این فرضیه ریاضی میگوید انقراض زمانی رخ میدهد که سرعت تغییرات یک عامل محیطی (مانند دمای زمین یا اسیدی شدن اقیانوسها) از سرعت فرگشت ژنتیکی جانداران پیشی بگیرد. دانشمندان در این پژوهش با بررسی ۲۷ دوره اختلال بزرگ در چرخه کربن زمین دریافتند که هرگاه سرعت این تغییرات از آستانه تحمل بیولوژیکی بیشتر شده، یک انقراض بزرگ رخ داده است. این مدل ریاضی با دقتی شگفتانگیز توانسته شدت انقراضهای گذشته را پیشبینی کند. بدترین فاجعه زیستی تاریخ زمین، یعنی انقراض پایان دوره پرمین در ۲۵۲ میلیون سال پیش که منجر به نابودی بیش از ۸۰ درصد گونههای دریایی شد، نمونه بارز این پدیده است. در آن دوران، اسیدی شدن فوقالعاده سریع اقیانوسها مجالی برای تکامل سیستمهای دفاعی و فیزیولوژیکی جانداران باقی نگذاشت.پژوهشگران برای مدلسازی سرعت فرگشت حیات، از قوانین احتمالات استفاده کردند. از آنجا که تکامل به شرایط متعددی نظیر تنوع ژنتیکی و نرخ تولیدمثل وابسته است، نمودار توزیع سرعت سازگاری در میان جانداران به شکل یک «منحنی زنگولهای» درمیآید. این یعنی اکثر گونهها توانایی سازگاری با تغییرات ملایم و متوسط را دارند، اما وقتی سرعت تغییرات محیطی از حد متوسط فراتر میرود، بخش بزرگی از گونهها توان سازگاری خود را از دست داده و منقرض میشوند. نکته شگفتانگیز پژوهش این است که محدوده سرعت طبیعی تغییرات زمین در طول تاریخ، با محدوده سرعت تکامل حیات همخوانی دارد. این یعنی حیات در طول زمان، خود را با سرعت معمول تغییرات سیاره کالیبره و هماهنگ کرده است. اما بخش نگرانکننده این است که نرخ فعلی ورود دیاکسید کربن به اقیانوسها در عصر حاضر، در حال نزدیک شدن به همان مرزهای بحرانی است که در گذشته منجر به شکست فرآیند سازگاری و آغاز انقراضهای بزرگ شده بود. به گفته پروفسور روتمن، درک این قوانین ریاضی به ما هشدار میدهد که باید پیش از فراتر رفتن سرعت تغییرات از آستانه تحمل حیات، برای کنترل آن اقدام کنیم.[منبع] @Science_Focus
