احیای صداهای خاموش پس از ۲۰۰۰ سال: هوش مصنوعی راز طومارهای سوخته وزووی را فاش کرد فوران سهمگین آتشف…
انتشار: 2026/07/01 16:36 UTC
احیای صداهای خاموش پس از ۲۰۰۰ سال: هوش مصنوعی راز طومارهای سوخته وزووی را فاش کرد فوران سهمگین آتشفشان وزووی در سال ۷۹ میلادی، شهرهای پمپئی و هرکولانیوم را در زیر خاکستر مدفون کرد. در این فاجعه، کتابخانهای باستانی با صدها طومار پاپیروس به زغال تبدیل شد. برای قرنها، هرگونه تلاش برای باز کردن فیزیکی این طومارهای فوقالعاده ترد و سوخته، آنها را به خاکستر تبدیل میکرد. اما اکنون، به لطف ترکیب شگفتانگیز هوش مصنوعی و شتابدهندههای ذرات، این آثار باستانی بدون نیاز به لمس فیزیکی به صورت دیجیتالی باز شده و پس از دو هزاره سکوت، دوباره لب به سخن گشودهاند.هوش مصنوعی چگونه جوهر پنهان در زغال را میخواند؟طومارهای سوخته هرکولانیوم اساساً به لولههایی از جنس زغال خالص تبدیل شدهاند و جوهر به کار رفته در آنها نیز پایه کربنی داشته است؛ یعنی تشخیص جوهر سیاه روی پاپیروس سیاهشده عملاً غیرممکن بود. دانشمندان ابتدا با استفاده از اشعه ایکس بسیار قوی در شتابدهندههای ذرات اروپا، اسکنهای سهبعدی با وضوح میکرومتری از طومارها تهیه کردند. سپس مدلهای یادگیری ماشین آموزش داده شدند تا تفاوتهای بینهایت ناچیز در چگالی و بافت پاپیروس را که ناشی از نشستن جوهر بر روی آن است ردیابی کنند. این فناوری تارهای درهمتنیده طومار را به صورت مجازی پهن کرده و کلمات را نمایان میسازد. در جدیدترین فاز این پروژه بینالمللی که با نام چالش وزووی شناخته میشود، محققان موفق شدهاند یک طومار کامل را به صورت مجازی باز کنند و بیش از ۷۰ ستون متنی را بازیابی نمایند. این دستاورد بیسابقه به کشف کتابها و فیلسوفان گمشدهای از جهان باستان منجر شده است که تا پیش از این هرگز در تاریخ دیده نشده بودند. کشف متون جدید از فلسفه اپیکوری و رواقییکی از هیجانانگیزترین نتایج این رمزگشایی، کشف اثر گمشدهای به نام درباره خدایان (کتاب هشتم) نوشته فیلودموس، فیلسوف اپیکوری باستان است که تا پیش از این تنها کتاب اول آن شناخته شده بود. همچنین دانشمندان متنی را بازیابی کردهاند که گمان میرود متعلق به کریسیپوس، از بزرگترین و تأثیرگذارترین فیلسوفان مکتب رواقیگری باشد. بخش عمدهای از آثار این فیلسوف بزرگ در طول تاریخ از بین رفته بود و این کشف میتواند درک ما از این مکتب فکری را دگرگون کند.در متون بازخوانیشده منسوب به کریسیپوس، کلمات یونانی عمیقی ردیابی شدهاند؛ از جمله هورمه (به معنای انگیزش یا تکانهی طبیعی برای عمل) و فرونسیس (به معنای حکمت عملی یا خرد کاربردی). نویسنده در این رساله هشدار میدهد که اگر عقل نتواند تکانههای رفتاری انسان را کنترل کند، این امر به احساسات افسارگسیخته و انحراف از اهداف والای انسانی منجر خواهد شد. خواندن این جملات منسجم پس از ۲۰۰۰ سال، یک پیروزی بزرگ برای تمدن بشری است. بیش از ۶۰۰ طومار دیگر در این مجموعه همچنان بسته و ناخوانده باقی ماندهاند. دانشمندان اعلام کردهاند که با حل چالشهای فنی تصویربرداری، اکنون تمرکز اصلی پروژه از مهندسان رایانه به سمت باستانشناسان، مورخان و پاپیروسشناسان تغییر یافته است تا این گنجینه بزرگ معرفت باستانی را بازخوانی و تفسیر کنند.[منبع]@Science_Focus
