ناپدید شدن دهها هزار زبان در طول تاریخ بشرزبانها برخلاف تصور متداول تنها ابزار ارتباطی نیستند، بل…
انتشار: 2026/08/09 21:59 UTCویرایش: 2026/08/10 22:16 UTCدریافت: 2026/08/10 22:16 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/10 22:16 UTC
ناپدید شدن دهها هزار زبان در طول تاریخ بشرزبانها برخلاف تصور متداول تنها ابزار ارتباطی نیستند، بلکه گنجینهای از حافظه تاریخی، دانش بومی از طبیعت و پنجرهای به سوی شناخت نحوه کارکرد ذهن انسان محسوب میشوند. نابودی هر زبان، به معنای از دست رفتن بخشی از تنوع شگفتانگیز فرهنگ و تکامل شناختی بشر است. امروز در سراسر جهان حدود ۷۵۰۰ زبان فعال وجود دارد که بخش عظیمی از مردم دنیا تنها به چند زبان اصلی سخن میگویند. اما پژوهش جدیدی که توسط دانشمندان دانشگاه ییل و موسسه ICREA اسپانیا در ژورنال معتبر Science منتشر شده، نشان میدهد که تنوع زبانی بشر در گذشته به مراتب شگفتانگیزتر بوده و ما شاهد سقوط چشمگیر تعداد زبانها در طول تاریخ بودهایم. از آنجایی که خط تنها حدود ۵ هزار سال پیش در بینالنهرین ابداع شد، هیچ سند مستقیمی از زبانهای کهن وجود ندارد. پژوهشگران با ترکیب مدلهای ریاضی، دادههای جمعیتشناسی و بررسی ۱۷۱ جامعه شکارچی-گردآورنده امروزی در آفریقا و آسیا، مدل شبیهسازی دقیقی از تنوع زبانی انسان از انتهای عصر یخبندان (حدود ۱۲ هزار سال پیش) طراحی کردند. بر اساس این شبیهسازی، در انتهای عصر یخبندان انسانها به ۴۵۰۰ تا ۶۲۰۰ زبان صحبت میکردند. با پیدایش کشاورزی، یکجانشینی و افزایش جمعیت، «عصر طلایی تنوع زبانی» شکل گرفت. بین هزاره اول پیش از میلاد تا هزاره اول میلادی، تعداد زبانهای همزمان روی زمین به اوج خود یعنی ۳۰ هزار تا بیش از ۷۵ هزار زبان مختلف رسید.افزایش شکلگیری امپراتوریهای بزرگ در دوران باستان و به ویژه استعمارگری اروپاییان در چند قرن اخیر، عامل اصلی سرکوب و نابودی زبانهای محلی بوده است. تحمیل زبانهای قدرتمند، تحریم زبانهای بومی در مستعمرات و تغییر اجباری زبان اقوام، باعث شد دهها هزار زبان برای همیشه خاموش شوند. امروزه ۹۰ درصد از جمعیت جهان تنها به ۱۰ درصد از زبانهای موجود سخن میگویند و نیمی از ۷۵۰۰ زبان باقیمانده نیز در خطر انقراض قرار دارند.For scientists, languages carry huge amounts of information about the past, from where people lived to what they ate, and what they talked about. They also give us a window into the human mind,reuters.com/science/study-documents-preci… در کاربرد کلمات آزادند. اما برخی کلمات به عمد توسط تجزیه طلبان استفاده می شود (مانند تورک و کورد/ ملتهای ایران / قوم پارس ...) که باید نسبت به این علایم هشیار بود. این کانال با توجه به بند ۱ مبانی نسبت به نشانهها حساس است و اجازه سوءاستفاده نخواهد داد از منظر سیاسی در ایران "ملتها" نداریم.از منظر هویتی نیز میتوان قومیتهای مختلف با زبانهای مختلف را در نظر گرفت که همگی ایرانی هستند.🔻🔻🔻هویت مذهبی/ هویت زبانی / هویت ملی🔺🔺🔺یک کرد زبان دارای هویت مذهبی سنی هویت زبانی کردی و هویت ملی ایرانی است. اینکه کدام را در اولویت قرار دهد امری است انتخابی. لذا استفاده از کلمه «ملت»ها در اینجا چه عمدا، چه سهوا، خلط مبحث است.شخص میتواند خود را ایرانی سنی کرد/ کرد ایرانی سنی/ کرد ایرانی سنی/ .... بنامد. اینجا اگر از کلمه فارس به معنای زبان مادری فارسی استفاده شود درست است.مثلا: ایرانی فارس(زبان) شیعه پس مذاهب داریم. قومیتهای زبانی داریم. اما فقط یک ملت (Nation) سیاسی به نام «ملت ایران» وجود دارد.نامیدن ملتها بجای ملت بطور ضمنی به معنای درخواست جداشدگی از مرزهای ایران به علت تفاوت هویت زبانی است.امروزه قوم پارس نداریم. پارس زبان داریم. فقط درصدکوچکی از هخامنشیان از قوم پارس بود و اکثریت آنان از تبار ساکنان قدیمیتر ایران بودند. قومیت یک فارسی زبان لزوما پارس نیست. ترکیبی است از اقوا ساکن ایران. کاربرد قوم پارس در کنار قوم ترک یا کرد گاه هدفمند است مگر آنکه آنرا اختصاری برای «فارس زبان» (یعنی آنکه از قومیت ایرانی که بزبان فارسی پرورش یافته باشد) بداند. لذا بهنر است که با پسوند زبان بکار رود.«فارس زبان» یعنی بخشی از اهالی ایران که به فارسی صحبت میکنند. همچنین ترک زبان، لر زبان، عرب زبان و ... هم داریم. که همه ایرانی هستند. (مگر آنکه خود را ایرانی ندانند و خواهان ملیتی متفاوت باشند) خلاصه:تبار اکثر ایرانیان از هزاران سال پیش یکی است که دارای تاریخ و رسوم مشترک بودند. اما زبانهای متفاوتی دارند و مذاهب مختلف که در حوزه زبانی و مذهبی (و نه ملی یا ملتی) با یکدیگر تفاوت دارد ملت ایران کلمه وحدت بخشذو چسب، هویتهای قومی زبانی مذهبی متفاوت است.👈 برای عدم سواستفاده قومیت گرایان کامنتهای این پیام را مطالعه کنیدt.me/FarazTed/47816



