قدرت پنهان «مکالمات کوتاه»: چرا گپ زدن‌های روزمره با افراد غریبه به سلامت روان کمک می‌کند؟روابط دو…

#مستند «کودتای ۵۳»Coup 53کارگردان: تقی امیرانی  ۲۰۱۹زیرنویس چسبیده فارسیمدت: ۲ ساعتهنوز در باره نامیدن کودتا برای اتفاقات ۲۸ مرداد بحث‌هایی در جریان است. اما از آنجا که اینجا در باره نقش یک سازمان جاسوسی در میان است این واژه حداقل برای این مستند بیراه نمی نماید. ۲۸ مرداد نقطه عطفی در تاریخ معاصر است. مزیت مستند ارائه اطلاعاتی جدید درباره نقش مستقیم سرویس امنیتی بریتانیای کبیر در اجرای عملیات ۲۸ مرداد است. تقی امیرانی سازنده این مستند، با سعی و جهد فراوان موفق شده از میان آرشیو فیلم نشده و گفتگوهای مکتوب یکی از برنامه‌های تلویزیون انگلستان در دهه هشتاد میلادی به نام "پایان امپراتوری" مصاحبه‌ای بی‌پرده با یک مامور MI6 بنام داربیشایر بیابد که اطلاعات دقیق و مفصلی از نقشش در اجرای مراحل مختلف کودتا همچون قتل افشارطوس، توزیع پول میان نمایندگان مجلس و اجیر نمودن اوباش ارائه می‌دهد. از آنجا که انگلستان تاکنون هیچ‌گونه مسئولیتی در طراحی و اجرای آن به عهده نگرفته است، صحبت‌های داربیشایر (که از مستند پایان امپراتوری حذف و سانسور شده است) دارای اهمیت فراوانی می‌باشد.@zobaledanetarikh

کاوه مدنی جوان‌ترین برنده جایزه آب شد ‌ کاوه مدنی، مدیر مؤسسه آب، محیط‌زیست و بهداشت دانشگاه سازمان ملل متحد، به‌عنوان برنده جایزه آب استکهلم ۲۰۲۶ معرفی شد؛ (جایزه‌ای که از آن به‌عنوان معتبرترین نشان جهانی در حوزه آب و نوبل آب یاد می‌شود.) ‌ این جایزه به پاس…..وقتی «اقلیت سالم» قربانی «اکثریت فاسد» می‌شوند.#حکایتکچلان را اخراج کنیدایرج پزشکزاد روزنامه نگار و نویسنده معروف سالها قبل نوشته است:من در کلاس سوم دبستان که درس می‌خواندم شاگرد بسیار درسخوان و ترو تمیز و منظمی بودم...یک روز مدیر مدرسه، من و سه - چهار دانش آموز دیگر که مثل من شیک و ترو تمیز بودند را صدا کرد پرونده مان را زیر بغلمان گذاشت و از مدرسه اخراجمان کرد.!شب گریه کنان جریان را به پدرم گفتم، فردا صبح پدرم دستم را گرفت و به مدرسه برد و با عصبانیت از مدیر مدرسه علت اخراج مرا پرسید.!مدیر گفت؛ چون بچه های این مدرسه همه به بیماری کچلی مبتلا هستند از مرکز دستور داده اند برای اینکه بچه های سالم، مبتلا به کچلی نشوند هر بچه کچلی که در مدرسه هست اخراج کنیم.!پدرم گفت؛ اما پسر من که کچل نیست.!مدیر مدرسه گفت؛ بله منم میدانم پسر شما کچل نیست اما اگر قرار بود کچل ها را از مدرسه اخراج کنیم باید درِ مدرسه را می بستیم.!این بود که چهار- پنج بچه ای که کچل نبودند را اخراج کردیم تا مدرسه تعطیل نشود.!➖ در  سیاست و مدیریت آنرا "وارونگی ساختاری" می‌نامنددر مدیریت استاندارد، هدف حذف "عنصر فاسد" برای نجات "کل سیستم" است. اما وقتی فساد یا ناکارآمدی از حد آستانه بگذرد و فراگیر شود، مدیران ضعیف برای حفظ ظاهرِ سازمان (باز نگه داشتن درِ مدرسه)، صورت‌مسئله را پاک می‌کنند. یعنی هر چه که با بدنه فاسد ناهمگون باشد (شفافیت، صداقت، تخصص) را اخراج می‌کند تا تنش داخلی از بین برود.از منظر هزینه-فایده، وقتی فساد سیستمی (Systemic Corruption) رخ می‌دهد، هزینه اخراج مفسدان برابر است با فروپاشی کامل آن ساختار. پس بهتر است «سالم‌ها» بروند تا تضاد و رسوایی به حداقل برسد. استراتژی «خالص‌سازی» یا «یکدست‌سازی»  منجر به فرار مغزها و سرمایه‌ها می‌شود. وقتی معیارِ ماندن، نه «کارآمدی» بلکه «همرنگی با وضع موجود» باشد، افراد سالم خودبه‌خود حذف یا مجبور به ترک صحنه می‌شوند.حکایت پزشکزاد هشدار می‌دهد که فساد لزوماً با "دزدی" شروع نمی‌شود؛ بلکه از جایی آغاز می‌شود که مصلحتِ حفظِ صندلی بر حقیقتِ اصلاح پیشی می‌گیرد. وقتی برای جلوگیری از تعطیلی یک ساختار بیمار، افراد سالم را قربانی می‌کنیم، در واقع آن ساختار را از درون تهی کرده‌ایم.مدرسه باز است، اما همه کچل‌اند!@tarfandemodiriat

..#نگاه یدالله کریمی پورآلبانی منزوی‌تر از کره شمالی انور خوجه، رهبر آلبانی در سیاست خارجی با همه قدرت ها درافتاد: ابتدا با یوگسلاوی تیتو، سپس با شوروی خورشچف، و سرانجام با چین دنگ شیائو؛ پیش‌تر هم با آمریکا و اروپا. هیچ قدرتی را شایسته‌ی پیروی و الگوبرداری نمی‌دانست و نسخه‌ی نهایی حقیقت را تنها در ایدئولوژی و شیوه‌ی حکمرانی خودش می‌دید، نه بیش.سرانجام، آلبانی را به منزوی‌ترین کشور جهان بدل کرد؛ کشوری که ارتباطش با بیرون(از سرمایه گرفته تا اطلاعات خارجی و...) تقریبا به‌کلی قطع شده بود. رادیو تیرانا از پگاه تا شام، رهبران جهان را توطئه‌گر، امپریالیست و دشمن معرفی می‌کرد و «خوجه‌ایسم» را تنها راه رستگاری می‌خواند. حتی پس از قطع کامل مناسبات با چین، کشور به خودکفایی اجباری و انزوای مطلق پناه برد.آلبانی زیر سایه‌ی طرح‌ و برنامه های خوجه، فقیرترین، بی‌چاره‌ترین و کم‌توسعه‌یافته‌ترین ملت-دولتِ اروپا شد؛ کشوری که با این‌همه، خود را برترین و مصلح‌ترین می‌پنداشت. جاه‌طلبیِ نظامیگرایانه و دشمن‌ستیزانه‌ی خوجه چنان اوج گرفت که پدیده‌ای جغرافیایی بیمانند در جهان آفرید: ساخت پرهزینه و کمرشکنِ نزدیک به ۱۷۳ هزار سنگر بتونی در سراسر آلبانی، برای دفاع از «خلق» در برابر امپریالیست‌هایی که جز در ذهن او وجود نداشتند.خوجه در ۱۹۸۵ درگذشت، ولی یادگارهایش ماندند: کشوری فقیر، منزوی، هراسان و بی‌اعتماد به جهان. آلبانیِ پس از او در ۱۹۹۱ وارد دوره گذار شد، و صندوق بین‌المللی پول در همان آغاز، تیرانا را فقیرترین و منزوی‌ترین کشور اروپا توصیف کرد. با ۱۷۰ هزار سنگر بتون مسلح هم هیچ نکردند، چون‌هیچکاری نمی توانستند با آنها انجام دهند؛ سر جاهایشان ماندند، چون تخریب‌شان ده‌ها میلیارد دلار هزینه در بر داشت.درس خوجه ساده بود: اگر همه‌ی جهان را خطاکار و تنها خود را محق بدانی، سرانجام کشور و ملتت را از جهان جدا خواهی کرد؛ بی‌آن‌که حتی خودت این جدایی را شکست بنامی.@Karimipour_K

درمان غیرتهاجمی لرزش پارکینسون با اولتراسوندیک بیمار ۷۲ ساله مبتلا به پارکینسون پس از سال‌ها لرزش شدید، با روش اولتراسوند متمرکز و بدون باز کردن جمجمه، در چند دقیقه بهبود چشمگیری پیدا کرد.@FarazTed

ترتیب تولد و شخصیتیه مورد جالب که در واقع یه باور رایج و محبوب رو با شواهد علمی محکم رد می‌کنه؛ درباره‌ی «ترتیب تولد و شخصیت» فرانک سالووی، در کتاب معروفش «Born to Rebel» (۱۹۹۶)، با الهام از نظریه‌ی تکاملی «Family Niche Theory»، ادعا کرد که فرزندان یک خانواده، دقیقاً مثل سهره‌های داروین (Darwin's finches)، برای کاهش رقابت مستقیم با هم، جایگاه‌های روان‌شناختی متفاوتی رو در خانواده اشغال می‌کنن؛ فرزند اول محافظه‌کار و باوجدان‌تر می‌شه (چون باید والدین رو راضی نگه داره)، فرزندهای بعدی سرکش‌تر و اجتماعی‌ترن (چون باید یه جایگاه دیگه پیدا کنن که رقیب فرزند اول نباشه). این ایده سال‌ها فرهنگ عامه رو تسخیر کرد.اما یه پژوهش بزرگ در PNAS (توسط رورر، اگلوف و اشموکله)، با استفاده از سه نمونه‌ی ملی گسترده از آمریکا، انگلستان و آلمان، این فرضیه رو با قدرت آماری بالا آزمایش کرد. نتیجه؟ ترتیب تولد عملاً هیچ تأثیر پایداری روی صفات شخصیتی بزرگ پنج‌گانه (برون‌گرایی، وجدان‌گرایی، توافق‌پذیری و...) نداره؛ میانگین همبستگی فقط حدود ۰.۰۲ بود، یعنی عملاً صفر.نکته‌ی جالب‌ترش اینه که تنها جایی که یه اثر واقعی (هرچند خیلی کوچیک) پیدا کردن، توانایی کلامی و هوشه؛ فرزندان اول یه ذره برتری کوچیک در نمرات هوش کلامی دارن، احتمالاً به‌خاطر تعاملات کلامی بیشتر با والدین در سال‌های اولیه، قبل از این‌که خواهر و برادر بعدی بیان.پس این یه مثال خوب از این‌که چطور یه ایده‌ی جذاب و شهودی (حتی با پایه‌ی تکاملی)، وقتی با داده‌ی بزرگ و روش درست تست می‌شه، ممکنه اصلاً تأیید نشه؛ و این خودش یکی از نقاط قوت علم روان‌شناسیه.منتشرشده در PNAS (۲۰۱۵) همچنان یکی از قوی‌ترین و پراستنادترین مطالعات این حوزه.منبع: pnas.org/doi/10.1073/pnas.1506451112%F0%9… @science_magazine