تصویر👆حجاب چهرهٔ جانکعبه را میتوان نمادی از اختفای الهی دانست. خانهای که جز دل باورمندان کسی در آ…
انتشار: 2026/07/06 01:26 UTC
تصویر👆حجاب چهرهٔ جانکعبه را میتوان نمادی از اختفای الهی دانست. خانهای که جز دل باورمندان کسی در آن سکونت ندارد. صاحب خانه را باید در جای دیگری بیابی و نه در این خانه. جالب است که تعبیر قرآن از این خانه «بیت الحرام» است، «بیتی» ( و بیتک) هم آمده است اما نه «بیت الله». شاید این خانه برای این است که یاریت کند تا «پاسبان حرم دل» شوی، تا شاید آن یار غایب از نظر نه بر خانه، که بر دلت وارد شود.این اختفای الهی برای ما که از فاصلهای دور به زیارت خانه آمدیم دوچندان شد. همانگونه که در تصویر میبینید با حصاری دور خانه را پوشانده بودند تا به کارهای مرمت و نگهداری آن برسند. چون نزدیک ایام حج بود مسجدالحرام از معمول خلوتتر بود اما خانهٔ کعبه که به نسبت حجابی است، خود حجابی دیگر بر تن کرده بود.هر چند با خود بگویی که فرقی نمیکند و ما برای دیدن صاحبخانه آمدهایم و نه خانه، باز هم نمیتوانی شوق نزدیک شدن به خانه و لمس آن و دیدن حجرالاسود را پنهان کنی. یکی میگوید تا فردا حصار را برمیدارند، دیگری میگوید تا یک هفتهٔ دیگر، و گاه میشنوی تا چند ماه دیگر.این نیاز روانی انسان به داشتن چیزی ملموس در مسیر عبادت و معنویت حس غریبی است. انگار که به قول حافظ همین «تختهبند تن» بودن انسان نمیگذارد که او یکسره نگاهی آسمانی داشته باشد، و نگاه آسمانیش باز هم ریشه در همین زمین و دمخور مظاهر زمینی و قابل لمس است. در خاطرم میآید که حتی در آیین بودا که با خدایی نامتشخص حس زمینی گونهٔ خدای متشخص را محو میکند، باز هم با تسبیح و مجسمه و چرخ و پرچم دعا همین نیاز به حس فیزیکی و لمس را پاسخ میدهند. به یاد فیلم «سکوت» اسکورسیزی میافتم جایی که کشیش مبلغ در ژاپن به همکارش میگوید که ژاپنیهایی که مسیحی میشوند بشدت علاقه دارند که اشیایی را به عنوان عمل عبادی در دست گرفته و همراه داشته باشند.القصه همین معما که آیا این حصار پلاستیکی بی مایه تا ما اینجا هستیم برداشته خواهد شد تا تمام کعبه را ببینیم و آن را لمس کنیم، خود به زیبایی رازآمیز بودن تمام این تجربه میافزاید. خواهم آورد که این معما چگونه پایان یافت.#عمره@farhadshafti
پستهای تلگرام — فرهاد شفتی
درنگ (۴) - مردم؟!▫️مردم ایران ...🍃 هر عبارتی دربارهٔ خواسته و دیدگاه مردم ایران پس از دو کلمهٔ بالا بیاید نادرست است، مگر عبارات بسیار کلی و بدیهی، مثلا «مردم ایران، خواهان سربلندی ایراناند».چرا؟ چون مردم ایران مانند مردم کشورهای دیگر، متکثراند، گوناگوناند، و شاید حتی بیش از بسیاری از ایشان.این نکتهٔ ساده را تا حکومت نفهمد، تا «مردم» نفهمند، تا من و تو نفهمیم، گامی دیگر از واقعیت به سوی پندار برداشتهایم و به جای اینکه بخشی از راه حل شویم، بخشی از مشکل شدهایم.#درنگ@farhadshafti
🍃 درود خداوند بر تو ای پیامبر مهربانی: 🔍خاطر عاطر🔍 تو کی بودی ای مسافر ...🔍 مردی که رنگ خدا بود🔍 کدام محمد پیامبر ماست؟🔍 قرآن به منزلهٔ منازلالسائرین محمد (ص)#پیامبر@farhadshafti
تأمل (۵)🍃 «آیا دین خاصی از جهت صدق و امکان رسیدن به رستگاری اعلی نسبت به دیگر ادیان برتری دارد؟»فایل صوتی مختصر بر مبنای نظرات آمده در فرستۀ قبلی پیوست است. این بحث مفصل است و جنبههای بسیار دارد، و بسیاری گزارهها بر مبنای استدلال برای گزارههایی پیشینیاند. امید دارم که به زودی سلسله گفتاری را در باب کثرتانگاری دینی آغاز کنم تا در حد توان دیدگاه خود را در اینباره به صورت جزیی و مفصل توضیح دهم، و به نقدها و پرسشها پاسخی دهم.پینوشت: در دقیقهٔ ۱۹:۱۵ از آگاهی از تجربهٔ دیگر ادیان پرسیدم، باید اضافه میکردم «و مسلکهای معنوی بسیاری که به عنوان دین معروف نیستند».مطالب مربوط:- کثرتگرایی یا انحصارگرایی محققانه؟- قرآن، انحصارگرا یا کثرتگرا؟ - تقریری از جلسات قرآن و سه پرسش اساسی، بخش دوم: قرآن انحصارگراست یا کثرتانگار؟- گفتوگویی در باب قرآن و کثرتانگاری دینی- مناظره (زبان انگلیسی): آیا قرآن میخواهد که همه مسلمان شوند؟#تآمل@farhadshafti
تأمل (۵)🍃 «آیا دین خاصی از جهت صدق و امکان رسیدن به رستگاری اعلی نسبت به دیگر ادیان برتری دارد؟»بیان صوتی بر مبنای نقدها، پرسشها، نظرات و مناظرههای دریافت شده تا حدود سه روز دیگر همرسان میشود. برای آشنایی با روال سلسله پیامهای «تأمل» و نقشی که میتوانید داشته باشید به اینجا نگاه کنید.#تأمل@farhadshafti
ادامهٔ «تأمل»پیش از اینکه طوفان حوادث دل و ذهنمان را به جای دیگری ببرد سلسله فرستههایی را با نام «تأمل» آغاز کرده بودم. در هر تأمل گزارهای را دربارهٔ دین و معنویت مطرح و از دوستان دعوت میکردم که در بخش نظرات دیدگاه یا پاسخ خود به آن گزاره را بنویسند. سپس در یک فایل صوتی کوتاه به نکات مطرح شده میپرداختم و نظر خود را نیز همرسان میکردم.اکنون پس از رهآورد سفر عمره، با شما از وادی دل به وادی عقل میروم و تأملها را ادامه میدهم. چون زمانی گذشته است و این تأملها ترتیبی منطقی دارند، چهار تأمل پیشین را برای یادآوری دوستان علاقهمند در اینجا میآورم و تأمل (۵) را اگر مجالی باشد به زودی همرسان میکنم. تأمل (۱) «دین اخلاق است و دیگر هیچ»تأمل (۲) «مخاطب آیات قرآن و مصداق بدون نیاز به تاویل و تطبیق این آیات تنها ساکنان زمان و مکان وحی بودهاند، مگر اینکه به قرینه خلافش ثابت شود.»تأمل (۳)«قوانین شریعت در قرآن تا چه حدّی فرازمان و فرامکاناند؟»تأمل (۴) «معنا و لفظ وحی تا چه اندازه از نفس وحیگیرنده تأثیر میپذیرد؟»،به عبارت دیگر: «دریافتهای انسان متعالی از حقیقت مطلق تا چه اندازه از نفس او تأثیر میپذیرد؟»تأمل (۵) به زودی ...#تأمل@farhadshafti
مجموعۀ رهآورد سفراز دوستانی که در این یک ماه گذشته با کلمات مهرآمیز و پرمحبت خود من را در ادامۀ فرستادن عکسها و یادداشتهای سفر عمره تشویق و همراهی کردند بسیار سپاسگزارم. نوشتههای شما در بخش نظرات حال و هوای آن سفر را تازه کرد و نیز از شما آموختم.تمام تصاویر و یادداشتها و فیلمها و پیوندها را در یک فایل پی دی اف جمع کرده و به اینجا پیوست کردهام. امیدوارم قابل استفاده باشد.همانطور که در صفحۀ اول نوشتهام، این مجموعه را که «میعادگاهِ آینهها» نام نهادهام به دوست عزیز، صدّیق قطبی پیشکش میکنم.