‍ فخرالدوله...✅در میان قاجاریه دو دخترِ دو شاهِ قاجاری تقریبا بی همتا و سرآمد بودند یکی تاج السلطنه…

‍ فخرالدوله...✅در میان قاجاریه دو دخترِ دو شاهِ قاجاری تقریبا بی همتا و سرآمد بودند یکی تاج السلطنه دختر روشنفکر ناصرالدین شاه بوده و دیگری فخرالدوله دختر مظفرالدین شاه.در آن دنیای مردانه و فرهنگِ مردسالار، بسیار جرات و جسارت می طلبیده که دختری تاج السلطنه یا فخرالدوله از آب در بیاید!  نجم‌السلطنه مادر مصدق، فخرالدوله را برای پسرش محمد مصدق خواستگاری کرده بود، اما مظفرالدین شاه مخالفت کرده تمایل داشت دخترش با خاندان قدرتمندتری وصلت کند و به این جهت فخرالدوله را در چهارده سالگی به عقد محسن خان امین‌الملک پسر علی خان امین‌الدوله داد. زمانی که امین‌الدوله از صدارت عزل شد، گمان می‌رفت مانند بسیاری از صدراعظم‌های معزول قاجاریه، سرنوشت ناگواری چون تبعید یا قتل در انتظار او باشد. اما  فخرالدوله دست بکار شد و به کمک هم شوهر و پدر شوهرش شتافت. علی امینی فرزند فخرالدوله، در خاطراتش از قول مادرش می نویسد:«روز بعد از حرکت پدرشوهر و شوهرم از اندرون شاه به من خبر دادند که احتمال می‌رود که شوهر و پدرشوهر شما را از قزوین به اردبیل ببرند و جانشان در معرض خطر باشد. با شنیدن این اخبار، بلافاصله به قزوین حرکت کردم و شبانه وارد آنجا شدم. پدرشوهر و شوهرم، از این ورود ناگهانی من تعجب کردند، ولی ابراز مطالبی که شنیده بودم نکردم. فقط گفتم که من مصمم هستم تا رشت با شما بیایم و بعد مراجعت خواهم کرد. فردای آن روز، قاصدی از تهران رسید که به امر شاه باید فخرالدوله به تهران مراجعت کند. من زیر بار نرفتم قاصدهای متعددی آمدند و مأیوسانه برمی‌گشتند کار به جای رسید که معتمدالحرم خواجه‌باشی به قزوین فرستاده شد»علی امینی در ادامه می نویسد معتمدالحرم خواجه‌باشی، مادرم(فخرالدوله) را تهدید کرده بود که شاه فرموده‌اند، اگر اطاعت نکنید و مراجعت نفرمایید، مأمورم به زور شما را برگردانم. مادرم به این تهدید تن در نداد و حتی خواجه‌باشی را تهدید کرده بود که با کتک و پس‌گردنی بیرونت می‌کنم. بالاخره دربار تسلیم شد و مادرم به اتفاق تبعید شدگان به رشت رفت و در املاک خودش در لشته‌نشاء ساکن شد...مهدی بامداد می نویسد: «فخرالدوله زنی بود، بلکه می‌توان گفت مردی بود، بسیار فعال، پشت کاردار، مدیره، مدبره، خیلی مرتب و منظم، اجتماعی، عاقل، با اطلاع از اوضاع مملکتی و جریان روز...».(امداد، مهدی، شرح حال رجال ایران، ج۳، ص۱۹۹)به دورانی که سلسله قاجاریه پایان آمد و رضاشاه قدرت را بدست گرفت. فخرالدوله بزرگترین پناهگاه بازماندگان قاجاری بود از تعرض و خشم رضاشاه.رضاشاه گفته بود:«قاجاریه یک مرد و یک نیمه مرد داشت، مردش فخرالدوله و نیمه مردش آغامحمدخان قاجار بود».(رجال عصر پهلوی دکتر علی امینی به روایت اسناد ساواک، ص۱۴)البته رضاشاه، عباس میرزا را فراموش کرده بود که در حدود سی سال با ادوات و امکانات یک کشور پیشامدرن در مقابل روسها ایستاد سپس به ترکمنچای تن داد!  شاید امروزه کمتر راننده تاکسی بداند که بنیان‌گذار نخستین مؤسسهٔ تاکسیرانی در تهران زنی بنام فخرالدوله بود. البته یتیم پرور نیز بوده ۲۸یتیم را با سرمایه خود امکان تحصیل شان را فراهم کرد و نقش اش در شکل گیری آسایشگاه کهریزک برای سالمندان و دهها امور خیریه...در جامعه مردسالار ایران، خیلی از پسران به پدر خود افتخار می کنند اما علی امینی از افرادی است که به مادر خود فخرالدوله افتخار می کند.فخرالدوله پدرش مظفرالدین شاه و برادرش محمدعلی شاه بود به این خاطر، وقتی علی امینی در زمان محمدرضاشاه نخست وزیر شد هر موقع به  پای مطبوعات می پیچید و و مطبوعات را در منگنه می گذاشت دشمنانش می گفتند به هر حال او «خواهرزاده محمدعلی شاه است»!.اما هر موقع علی امینی از آزادی مطبوعات در کشور دفاع می کرد دوستانش می گفتند به هر حال او «نوه مظفرالدین شاه است» که فرمان اعطای مشروطیت را توشیح کرده و از جد خود الهام گرفته است!@farhangianiranzamin