🔻صدای واحد ایران: تنگه باز نمیشود🔻 «بازگشایی تنگه هرمز منوط به انجام تعهدات از سوی آمریکاست و تفاه…
انتشار: 2026/08/10 08:39 UTCدریافت: 2026/08/10 10:01 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/10 10:01 UTC
🔻صدای واحد ایران: تنگه باز نمیشود🔻 «بازگشایی تنگه هرمز منوط به انجام تعهدات از سوی آمریکاست و تفاهم فنی با عمان بهتنهایی به معنای باز شدن این آبراه راهبردی نیست.» این نقطه مشترک مواضع جداگانه اخیر رئیسجمهور، دبیر شورایعالی امنیت ملی، وزیر امور خارجه و رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام پیرامون آینده تنگه هرمز است. این موضع مشترک ایرانیها در شرایطی اتخاذ شده که مقامات آمریکایی مدعی هستند ایالات متحده به توافقی درباره تنگه هرمز نزدیک شده و ممکن است این توافق در روزهای آینده منعقد شود. اجماع تهران برابر بدعهدی آمریکاییها ازآنجهت حائز اهمیت است که دستگاههای پروپاگاندای غربی مدعی شکاف در حوزه تصمیمگیری در ایران هستند. 🔻 اظهارات اخیر مقامات عالیرتبه ایران، این انگاره را شکست و پیامهای مهمی به «متقاضیان» و «ذینفعان» عبورومرور از تنگه هرمز ارسال کرد. همزمان روز گذشته (یکشنبه 18 مرداد 1405) رسانه رهبر انقلاب اسلامی اعلام کرد که رئیسجمهور با آیتالله سیدمجتبی خامنهای، رهبر انقلاب اسلامی دیدار و گفتوگو داشته است. در این دیدار درباره مسائل و مشکلات کشور بهویژه نیازهای معیشتی مردم، شرایط جنگ تحمیلی سوم و آینده پیشرو، تحولات حوزه نظامی، راهکارهای مربوط به تأمین منابع و مدیریت مصارف «ریالی، ارزی و انرژی» و همچنین تعامل اقتصادی با طرفهای خارجی تبادل نظر شده است. مذاکره برای تعیین مسیرهای جدید🔻 سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه روز یکشنبه در جمع خبرنگاران تشریح کرد مذاکرات ایران با عمان درباره «تعیین مسیرهای دریایی جدید در تنگه هرمز» در «مراحل پایانی» قرار دارد. وی توضیح داد مسیرهای قدیمی که از سال ۱۹۶۸ تعیین شده بودند در جریان جنگ اخیر ناکارآمدی خود را نشان دادند و اکنون کارشناسان دو کشور روی نقشههای جدید کار میکنند تا جایگزین آنها شوند. عراقچی اما بلافاصله یک مرزگذاری مهم انجام داد و تأکید کرد: «توافق احتمالی با عمان درباره مسیرهای دریایی به معنای باز شدن تنگه هرمز نیست.» به گفته او باز شدن تنگه منوط به تحقق «یکسری شرایط دیگر» است که از طریق واسطهها بهطرف آمریکایی منتقل شده است. ↙️این مواضع، دو سطح مجزا را روشن میکند: 🔻سطح فنی - حقوقی با عمان: ناظر بر ترسیم خطوط دریایی و کریدورهای تردد جدید که آینده هرگونه عبورومرور در تنگه بر اساس آن سازماندهی خواهد شد. این مذاکرات دوجانبه، فنی و نسبتاً روبهپیشرفت است. 🔻سطح سیاسی با آمریکا: ناظر بر رفع نقض یادداشت تفاهم و جبران آنچه آمریکا زیر پا گذاشته است. تا این سطح محقق نشود، مذاکرات ازسرگرفته نخواهد شد و از بازگشایی تنگه نیز خبری نخواهد بود.🔻 به بیان دیگر، گفتوگوها با عمان، مسیر آینده تنگه را میسازد؛ اما تصمیم برای باز کردن این مسیر، در گروی اقدامات واشنگتن است. عراقچی صراحتاً اعلام کرد که «تا موارد نقض یادداشت تفاهم به پایان نرسد و آمریکا آنچه را نقض کرده، جبران نکند، امکان شروع مجدد مذاکرات وجود ندارد.» نسخه حداکثری تفاهم اسلامآبادمحمدباقر ذوالقدر، دبیر شورایعالی امنیت ملی نیز در پیامی به مناسبت روز خبرنگار (شنبه ۱۷ مرداد)، تصویری ساختاریافته از شروط ایران را ارائه داد. پیام او در واقع همان بندهای یادداشت تفاهم موقت است که به شکلی حداکثری در 6 بند خلاصه شده است. 🔻۱. پایان تهدید و توهین: آمریکا نباید هرگز و با هیچ زبانی ایران را تهدید کند و باید به مقدسات ملت توهین نکند. 🔻 ۲. پایان دائمی جنگ و تجاوز: به جنگ علیه ایران و متحدانش در لبنان، فلسطین، یمن و عراق برای همیشه پایان دهد. 🔻۳. رفع محاصره و خروج نظامی: محاصره دریایی را بردارد و نیروهای دریایی و هوایی خود را از پیرامون ایران خارج کند. 🔻۴. پرداخت غرامت: خسارتهای دو جنگ تجاوزکارانه و تحمیلی به ایران را بیکموکاست بپردازد. 🔻۵. لغو تحریمها: تحریمهای ظالمانه و غیرقانونی علیه ملت ایران را بردارد. 🔻۶. آزادسازی داراییها: داراییهای مسدودشده و «دزدیده شده» مردم ایران را بیقیدوشرط آزاد کند. ذوالقدر با تأکید بر اینکه «شورایعالی امنیت ملی هرگز کوتاه نخواهد آمد؛ چه در جنگ و چه در مذاکره»، خط قرمز نهاد عالی امنیتی کشور را مشخص کرد. 🔻 نکته قابلتوجه در فهرست ذوالقدر، تطابق آن با یادداشت تفاهم موقت است. آنچه ذوالقدر منتشر کرد، خارج از چهارچوب تفاهم نیست؛ بلکه یادآوری حداکثری و صریح همین چهارچوب است، با این تفاوت که به دلیل نافهمیهای طرف مقابل، این شروط جدید با ادبیاتی صریحتر تکرار شده است. هر تخلفی پاسخ دارد🔻 مسعود پزشکیان، رئیسجمهور هم با اشاره به تخلف آمریکا در تنگه هرمز، توضیح داد طبق تفاهم، آمریکا باید بر اساس دستورالعملهایی که تهران و مسقط با یکدیگر تدوین میکنند عمل میکرد؛ اما «این کار را انجام ندادند و ما هم پاسخ دادیم.» وی در ادامه اشاره کرد در چنین مواردی «باید یک تیمی تشکیل شود که نقض تفاهم را حل کند» و ابراز امیدواری کرد بتوان مسیر را «باعزت و سربلندی» پیشبرد. وی درعینحال از تیم مذاکرهکننده دفاع کرد و آنها را «دلسوز، کارشناس و زحمتکش» خواند و تخریب آنها را بیانصافی دانست. 🔻 موضع پزشکیان چند ویژگی مهم دارد: اول. اصرار بر زندهبودن تفاهم اسلامآباد و مبنای کار قرار دادن آن. پزشکیان پیشتر نیز بر این نکته تأکید کرده بود که باید آمریکا را متعهد به اجرای بندهای تفاهم کرد. این در حالی است که دونالد ترامپ یکماه قبل در اجلاس ناتو در ترکیه علناً اعلام کرد که تفاهمنامه اسلامآباد به پایان رسیده است.🔻 دوم. پزشکیان علت تنش فعلی را «تخلف» آمریکا از این تفاهم معرفی میکند، نه فقدان توافق. تفاهم با عمان مساوی با باز شدن تنگه نیست🔻 با کنار هم گذاشتن این موارد میتوان تصویری از آرایش نظام در برابر تخلفات آمریکا ترسیم کرد: ⬅️1- در سطح فنی و منطقهای، ایران و عمان در حال نهایی کردن ترتیبات جدیدی برای مدیریت تنگه هرمزند. این ترتیبات که مسیرهای دریایی مصوب ۱۹۶۸ را بهروزرسانی میکند، بر اساس تجربه جنگهای اخیر و نیازهای امنیتی جدید طراحی شده و آینده هرگونه تردد در این آبراه بر اساس آن سازماندهی خواهد شد. ↙️2- این ترتیبات فنی لازمه باز شدن تنگه هستند، اما شرط کافی نیستند. عراقچی صراحتاً اعلام کرد باز شدن تنگه منوط به شرایط دیگری است و ذوالقدر این شرایط را در شش بند بهطرف آمریکایی اعلام کرده است.↙️3- مشکل اصلی، نقض یادداشت تفاهم توسط آمریکاست. اجماع شکل گرفته بر این نکته متمرکز است که واشنگتن به تعهداتش عمل نکرد و این تخلف، علت وضعیت کنونی است.↙️4- مطالبات ایران برای بازگشایی تنگه، چیزی فراتر از چهارچوب یادداشت تفاهم ۱۴ مادهای که به امضای ترامپ رسید نیست؛ بلکه همان مفاد در قالب شروطی صریح و قطعی بیان شده است. سرکشی آمریکا از همه بندهای این تفاهم حکایت از بیاعتباری امضای او دارد. با این حال از پایان جنگ و تهدید گرفته تا لغو محاصره، خروج نظامی، پرداخت خسارت، رفع تحریمها و آزادسازی داراییها همه در یادداشت تفاهم وجود دارند و اکنون بهعنوان شروط «تصحیح رفتار» آمریکا مطرح میشوند. ↙️5- واسطهها بهویژه کشورهای خسارتدیده عربی همچنان در تلاش برای ایجاد زمینه از سرگیری مذاکرات هستند، اما موضع تهران این است که تا جبران نقض صورت نگیرد، مذاکرهای در کار نخواهد بود. 🔻 در مجموع آنچه از مواضع اخیر سران کشور برمیآید، تصویری هماهنگ است که ایران را در حال تکمیل ترتیبات فنی و حقوقی جدید برای مدیریت تنگه هرمز با همکاری عمان نشان میدهد. این ترتیبات زیرساخت لازم برای تردد دریایی در دوره پس از جنگ را فراهم خواهد کرد؛ اما این بهتنهایی به معنای باز شدن تنگه نیست. باز شدن تنگه هرمز، نیاز به یک اهرم سیاسی هم دارد که منوط به تصحیح رفتار آمریکا و انجام تعهداتی است که در یادداشت تفاهم بر عهده گرفته بود از پایان تهدید و جنگ گرفته تا رفع محاصره، خروج نظامی، پرداخت خسارت، لغو تحریمها و آزادسازی داراییها. 🔻 آمریکا این تفاهم را نقض کرد و اکنون ایران تا جبران این نقض، از بازگشایی تنگه خودداری میکند. عمان و دیگر واسطهها تلاش میکنند زمینه را برای ازسرگیری گفتوگوها فراهم کنند، اما تهران از طریق تمام ارکان ردهبالای خود این پیام را بهصراحت به همه طرفها منتقل کرده است که تنگه هرمز بدون انجام مسئولیت آمریکا، باز نخواهد شد.🔗 متن کامل گزارش علی ملکی، خبرنگار فرهیختگان را در سایت بخوانید.🌐 FarhikhteganOnline.ir🔻 @FarhikhteganOnline
