مولوی، دیوان شمس، غزل شماره ۱۱۱۷دل ناظرِ جمالِ تو، آنگاه انتظار؟جان مستِ گلستانِ تو، آنگاه خارخا…
انتشار: 2026/08/21 04:41 UTCدریافت: 2026/08/21 10:25 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/21 10:25 UTC
مولوی، دیوان شمس، غزل شماره ۱۱۱۷دل ناظرِ جمالِ تو، آنگاه انتظار؟جان مستِ گلستانِ تو، آنگاه خارخار؟هر دم ز پرتوِ نظرِ او به سویِ دلحوریست بر یَمین و نگاریست بر یَسارهر صبحدم که دامِ شب و روز بردریماز دوست بوسهای و ز ما سجده صد هزارامسال حلقهایست ز سودایِ عاشقانگر نیست بازگشت در این عشق عمرِ پاربنواز چنگِ عشق به نَغْماتِ لَمْ یَزَلکز چنگهایِ عشقِ تو جان است تارتاراندر هوایِ عشقِ تو از تابشِ حیاتبگرفته بیخهای درخت و دهد ثِمارغوطی بخورد جان به تکِ بحر و شد گهراین بحر و این گهر ز پیِ لعلِ توست زاراز نغمههایِ طوطیِ شِکّرستانِ توستدر رقص شاخِ بید و دو دستکزنان چناراز بعدِ ماجرایِ صفا صوفیانِ عشقگیرند یکدگر را چون مستیان کنارمستانه جان برون جَهَد از وحدتِ الستچون سیل سویِ بحر، نه آرام و نه قرارجزوی چو تیر جسته ز قبضهٔ کمانِ کُلاو را نشانه نیست بهجز کلّ و نی گذارجانیست خوش برون شده از صد هزار پوستدر چار بالشِ ابد او راست کار و بارجانهایِ صادقان همه در وی زنند چنگتا با نوا شوند از آن جانِ نامدارجانها گرفته دامنش از عشق و او چو قطببگرفته دامنِ ازلِ محضْ مردوارتبریز رو دلا و ز شمسِ حق این بپرستا بر براقِ سرِّ معانی شوی سوار___دل ناظرِ جمالِ تو، آنگاه انتظار؟جان مستِ گلستانِ تو، آنگاه خارخار؟هر دم ز پرتوِ نظرِ او به سویِ دلحوریست بر یَمین و نگاریست بر یَسارهر صبحدم که دامِ شب و روز بردریماز دوست بوسهای و ز ما سجده صد هزارجان ما که امتداد روح خداست، مست گلستان خداست. پس با این وجود ایا ما باید خارخار را تجربه کنیم؟ فکر های پیدرپی همانیده را تجربه کنیم؟ فکر همانیده همیشه همراه با درد است.این انتظار از کجا ساخته میشود؟ این مصرع به مقصود آمدن ما اشاره دارد. ما آمده ایم به بی نهایت و ابدیت خداوند زنده شویم. فقط چیز های افل میمیرند. وقتی ابدیت خدا را تجربه میکنیم بی نهایت اورا هم تجربه میکنیم و نامیرا میشویم. یکی از جنبه های خارخار،ترس دائمی ماست. ناظر جمال بودن و مست گلستان بودن را موقتا از دست داده ایم. هرچند نمیبینیم اما دائما ناظر او هستیم. باید پرده پندار که از کنارهم قرار گرفتن همانیدگی ها ساخته شده را بدریم.قبل از ساختن پرده کمال توسط مختار مطلق اداره میشدیم اما از وقتی این ایجاد شده ما فضول شده ایم و بخاطر انقباض بر اثر همانیدگی ها به خداوند اعتراض میکنیم. در فضای انساب گیر افتاده ایم. تمام مردم جهان در فضای انساب بهم وصل هستند و اسم این شبکه ما هست. بخشی از شبکه هم من هستش.صحبت با من ذهنی هیچ سودی به نفع ما ندارد و تماما خرابکاری است. پس بهتر است سکوت کنیم. همچنین در این شبکه اگر مردم مارا تحریک میکنند باید فضا را باز کنیم.همچنین باید حواسمان به خودمان باشد. ما مانند درخت هستیم. باید از طریق ریشه به خداوند و زندگی وصل باشیم.اگر فضا باز شود و دام دویی را بدریم، از سوی خدا بوسه ای میگیریم و اگر فهمیدیم از جنس خداییم و در درون تجربه کردیم بعد از ان مرتب سجده خواهیم کرد.یعنی مرتب فضا را باز خواهیم کرد. چگونه فضا را باز کنیم؟ باید مقاومت نکنیم و تسلیم شویم تا خدا صبح خودش را در درون ما باز کند. باید به خودمان بقبولانیم که من بلافاصله واکنش نشان نخواهم داد. هرکس مارا به واکنش می اورد ما باید برگردیم به خودمان و بپرسیم من چه اشکالی دارم؟ دیگران هرچه میکنند درحال نشان دادن یک خاصیت بد در ما هستند.وقتی این فضا در ما باز میشود، وقتی به راست نگاه میکنیم چیز زیبا میبینیم و وقتی به چپ نگاه میکنیم باز هم چیز زیبا میبینیم. و در این صورت میفهمیم چپ و راست همه زیباست و دیگر توجهمان را به ان نمیدهیم و فقط به خودمان تمرکز میدهیم.همچنین میدانیم فکر کردن و خشمگین شدن بر اساس همانیدگی ها سودی ندارد و از ان میگذریم. از ان که بگذریم فکر کردن واقعی ما و صنع ما شروع میشود.مولوی، مثنوی، دفتر ششم، بیت ۴۵۱۵گر ز صندوقی به صندوقی روداو سَمایی(¹) نیست، صندوقی بودفُرجهٔ(²) صندوق نَو نَو(³) مُسْکرِ(⁴) استدر نیابد کو به صندوق اندر است۱: سمایی= آسمانی.مجازاََ از جنس زندگی و حضور۲: فرجه= گشایش ۳:نونو= تازه تازه۴: مسکر= مست کننده بستن فرجه صندوق و نخوردن نونو مسکر همان خارخار است.اگر فکر ها یواش باشد ما به آرامی متوجه فاصله بین دو فکر میشویم و اگر ان را به اندازه کافی تجربه کنیم میفهمیم به شراب نونویی که از ان طرف می اید نیاز داریم.اگر روی فاصله دو فکر تمرکز داشته باشیم آنگاه بیشتر میشود. اما اگر روی صندوق تمرکز داشته باشیم همش فکر پشت فکر میاید و فضا بسته میشود و پرده پندار دریده نمیشود. با تمرکز بر نونو مسکر و فرجه صندوق بعد از مدتی به هوشیاری نظر تبدیل میشویم و میبینیم افکارمان هویت ندارند.رضا ۱۹ ساله 👇t.me/GanjeHozourMessages



