شهرشناسی؛ در ارتباط با جبر تاریخی و جغرافیایی، نظریه‌های بسیاری دارد. یکی از آنها نظریه‌ی پاتریک گد…

شهرشناسی؛ در ارتباط با جبر تاریخی و جغرافیایی، نظریه‌های بسیاری دارد. یکی از آنها نظریه‌ی پاتریک گدس، Patrick Geddes جامعه‌شناس و شهرساز برجستهٔ اسکاتلندی، است که در کتاب: تکامل شهر Cities in Evolution در سال ۱۹۱۵ مطرح کرده است. بر اساس این نظریه، تکامل هر شهر در شش مرحلهٔ متوالی رخ می‌دهد.۱- دورهٔ نوزاد شهری (Eopolis):شهر در حقیقت به شکل جامعهٔ روستایی است و زندگی بر پایهٔ کشاورزی و روابط سادهٔ قبیله‌ای جریان دارد.۲- دورهٔ شهر-دولت (Polis):با اجتماع خانواده‌ها و شرکت روستاها، روی موقعیت مناسب در جهت دفاع شهروندان در برابر دشمنان بیرونی به وجود می‌آید.۳- دورهٔ مادرشهری (Metropolis):شهر در ناحیهٔ معینی گسترش می‌یابد و با برخوردهای طبقاتی روبروست و در عین حال دارای مؤسسات مالی و اداری معتبری است.۴- دورهٔ کلان‌شهری (Megalopolis):رشد خارق‌العاده بر اثر ثروت و قدرت، در مگالاپلبس جمعیت به شدت افزایش می‌یابد، شهر گسترش می‌یابد و به اوج شکوفایی خود می‌رسد.۵- دورهٔ تباهی شهر (Tyrannopolis):رفتارهای فردی و اجتماعی در شهر به مرحله‌ تحمل ناپذیری رسیده و شهر، انگلی درون ناحیه و کشور شمرده می شود.۶- دورهٔ مرده‌شهری (Necropolis):در پی گسترش جنگ و بیماری و قحطی در این مرحله ، شهر دیگر یارای ماندان نداشته و از پای می افتد و در این هنگام شهر در واقع به مدفن تمدن بشری تبدیل می شود.این نظریه اگرچه پس از یک قرن همچنان در مطالعات شهری و برنامه‌ریزی منطقه‌ای مورد استناد قرار می‌گیرد، اما امروزه بیشتر به عنوان یک چارچوب مفهومی و نه یک قانون جبری، برای تحلیل سیر تحول شهرها به کار می‌رود. از سویی، جبر جغرافیایی در نظریهٔ پاتریک گدس بیشتر در گذشته بود؛ اما امروزه با وجود توان مالی و فنی کشورهای مختلف، شهرها حتی پس از وقوع زلزله، سیل، جنگ و … به سرعت بازسازی شده و به حیات خود ادامه می‌دهند و یا بالعکس.از این رو سان‌فرانسیسکو امروزی بهترین مصداق برای مرحلهٔ کلان‌شهری (Megalopolis) مگالاپولیس در نظریه پاتریک گدس است. این شهر با موقعیت جغرافیایی منحصربه ‌فرد خود، در ساحل غربی ایالات متحده و در ایالت کالیفرنیا، میان اقیانوس آرام (Pacific Ocean) و خلیج سان‌فرانسیسکو (San Francisco Bay) احاطه شده و تپه‌های شیب‌دار و سواحل زیبا، چشم‌اندازی طبیعی کم‌نظیر به آن بخشیده است. این شهر مسیر تکامل خود را از یک سکونتگاه کوچک در عصر کشف طلا (Gold Rush)، به شهری قدرتمند با آسمانخراش‌های مدرن و معماری چشمگیر پیموده است. پل گلدن گیت (Golden Gate Bridge) روی تنگهٔ گلدن گیت، رابط خلیج سان‌فرانسیسکو به اقیانوس آرام، جزیرهٔ تاریخی آلکاتراز (Alcatraz)، تپه‌های شیب‌دار و مناظر خیره‌کننده، همگی نشان از اوج شکوفایی این شهر دارند. اقتصاد پویا، صنعت فناوری پیشرو و جذب استعدادهای جهانی، جایگاه آن را فراتر از یک شهر معمولی ساخته است. قرارگیری بر روی گسل سان آندریاس (San Andreas Fault)، یادآور هم‌نشینی نیروی طبیعت و دستاوردهای مهندسی انسانی است. سان‌فرانسیسکو نه تنها مرکز مالی و فرهنگی منطقه، بلکه یکی از قطب‌های اصلی تمدن مدرن است که هر بیننده‌ای را با آسمانخراش‌های بلند و زیبایی‌های طبیعی‌اش مجذوب می‌کند.البته این کلان‌شهر با چالش‌هایی نیز روبروست: در بعد طبیعی، خطر زلزله (Earthquake) و آتش‌سوزی‌های فصلی (Wildfires)، و در بعد انسانی، هزینه‌های بالای مسکن (Housing Costs)، ترافیک سنگین (Traffic) و شکاف اقتصادی (Economic Inequality) و ... با این حال، این مسائل هرگز از جایگاه ویژه‌اش در آمریکای شمالی نمی‌کاهد و همچنان یکی از محبوب‌ترین و تأثیرگذارترین شهرهای تمدن مدرن جهان امروز باقی مانده است.👩🏼‍💻📚Parisa Safaripour 🎶🔝⁩ Drive The Cars⁩⁩⁩⁩⁩⁩⁩⁩⁩⁩⁩⁩⁩🔰به مابپیوندید🔰🌍کانال جغرافیدانان ایران🌍👇👇👇🆔 @Geographers_Iranian🆔 @Geographers_Iranian