نقد حقوقی توافق اسلام آباد (بخش دوم) 🖋 دکتر احمد قدیری ۶. طبق بند ۴، آمریکا محاصره دریایی ایران را…
انتشار: 2026/06/23 02:21 UTC
نقد حقوقی توافق اسلام آباد (بخش دوم) 🖋 دکتر احمد قدیری ۶. طبق بند ۴، آمریکا محاصره دریایی ایران را «برمیدارد» -با استفاده از همان واژه مناقشهبرانگیز «Lift» که پیشتر شرمن به عنوان مذاکرهکننده ارشد ایالات متحده، معنای «تعلیق» را بر آن حمل نمود- و به جای…نقد حقوقی توافق اسلام آباد (بخش سوم)🖋 دکتر احمد قدیری۹. در بند ۸، آمده است «ایران مجدداً تأکید میکند که هرگز سلاح هستهای تولید نخواهد کرد». عبارتی که به دلیل تصریح نکردن بر عدم انحراف هستهای ایران، صورتبندی مطلوبی ندارد و بهتر بود همچون بند ۱ توافق الجزایر که آمریکا بیان داشته «سیاست ایالات متحده این است و از این پس این خواهد بود که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم، سیاسی و یا نظامی، در امور داخلی ایران مداخله ننماید»، ایران نیز اظهار میداشت «مجدداً تأکید میکند که هرگز دنبال تولید سلاح هستهای نبوده و نخواهد بود».اینکه چرا و چطور موضوع هستهای و مشخصاً «سرنوشت مواد غنی شده» و «سرنوشت تمام مسائل مرتبط با موضوع هستهای» علیرغم نهی صریح رهبر انقلاب به توافق راه یافته است، موضوع مجزایی است.بهعلاوه، «تمام مسائل مرتبط با موضوع هستهای» شامل همان چیزی که در بند ۳ پیوست ب قطعنامه ۲۲۳۱ آمده نیز میشود؛ یعنی «موشکهای بالستیک طراحی شده برای قابلیت حمل سلاحهای هستهای» که روزنه ورود آمریکا به موضوع موشکی است.۱۰. مطابق ماده ۱۱ «ایالات متحده متعهد میشود که به موازات پیشرفت مذاکرات به سمت توافق نهایی، وجوه و داراییهای توقیف شده یا مسدود شده جمهوری اسلامی ایران، آزاد شود و بهطور کامل در دسترس قرار گیرد».در این خصوص، اولا اشاره به اموال غارت شده توسط خاندان پهلوی ضروری بود؛ ثانیا عبارت «به موازات پیشرفت در مذاکرات» قیدی ذهنی (Subjective) و بنابر تشخیص ایالات متحده و تا زمان توافق نهایی -با تاریخ نامعلوم و موکول به رضایت آمریکا- است.یعنی آمریکا میتواند ادعا کند با توجه به عدم تحقق خواستههایش، هیچ پیشرفتی در مذاکرات وجود نداشته و به همین دلیل وجهی آزاد نمیگردد.در ادامه همان بند، آمده است «این وجوه، چه در حساب اصلی نگهداری شوند و چه منتقل شوند، برای هر پرداخت نهایی به ذینفع تعیین شده توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران استفاده خواهند شد» که حائز دو نکته است: اولا عبرتنگرفتن از پولهای غیر قابل استفاده و منتقل شده به قطر در اینکه آمریکا تعهدی به «انتقال» پول به حساب ایران ندارد و ثانیا برای «هر پرداخت» به ذینفع تعیین شده توسط بانک مرکزی، باید با طرف آمریکایی هماهنگی صورت گیرد تا پس از احراز اینکه این وجوه صرف «بازسازی و توسعه اقتصادی» خواهد شد (طبق بند ۶ توافق)، به طور قطرهچکانی، آن هم پس از راستیآزمایی و تأیید آمریکا به حساب بانک مرکزی واریز گردد.۱۱. با وجود آنکه عواید نقد و البته موقت ایران از توافق، وقفه در جنگ لبنان -بدون اشاره به موضوع خروج اسرائیل از آن- (بند ۱)، رفع محاصره دریایی (بند ۴)، برخی معافیتهای تحریمی در حوزه نفت و پتروشیمی (بند ۱۰) و احتمالا آزادسازی بخشی از داراییهای ایران است، اما طبق آنچه به تفصیل بیان شد، برآیند کلی سند کاملا به سود آمریکاست و مطلقا توافقی «متوازن» نیست.اللّهُمَّ اجْعَلْ عَواقِبَ امُورِنا خَیْراً۱۴۰۵/۳/۲۸@GhadiriNetwork
