🔴تقویت تشکلهای مردمی؛ توسعه و پیشرفت جامعه🔻هر سال هفتهای به مناسبت «هفته تشکلهای مردمی» نام…
انتشار: 2026/08/15 17:54 UTCدریافت: 2026/08/17 03:14 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/17 03:14 UTC
🔴تقویت تشکلهای مردمی؛ توسعه و پیشرفت جامعه🔻هر سال هفتهای به مناسبت «هفته تشکلهای مردمی» نامگذاری میشود؛ اما متأسفانه در بسیاری از موارد، این مناسبت در حد یک عنوان و چند برنامه نمادین باقی مانده و کمتر شاهد ارائه راهکارهای عملی برای حضور مؤثر و استفاده واقعی از ظرفیت تشکلهای مردمی هستیم.🔻تشکلهای مردمی، انجمنها و سازمانهای مردمنهاد، بخشی از سرمایه اجتماعی جامعهاند؛ مجموعههایی که میتوانند در شناسایی مشکلات، مطالبهگری، آموزش، فرهنگسازی، توسعه اجتماعی و کمک به حل مسائل محلی نقش مؤثری داشته باشند. 🔻با این حال، تجربه بسیاری از فعالان اجتماعی در شهرستان سقز و استان کردستان نشان میدهد که میان ظرفیت این مجموعهها و میزان استفاده دستگاههای اجرایی از آنها فاصله قابل توجهی وجود دارد.🔻به بهانه هفته تشکلهای مردمی، لازم است نگاهی جدیتر به وضعیت فعالیتهای اجتماعی در سقز و کردستان داشته باشیم.تشکلهای مردمی؛ ظرفیتی که نباید نادیده گرفته شود🔻تشکلها و انجمنهای اجتماعی را میتوان به دو گروه کلی تقسیم کرد؛ گروههایی که بدون مجوز رسمی و در قالب فعالیتهای اجتماعی و مردمی فعالیت میکنند و در خدمت جامعه نیز هستند و انجمنهایی که از دستگاههایی مانند وزارت ورزش و جوانان، فرمانداری، بهزیستی و سایر نهادهای ذیربط مجوز دریافت کردهاند.🔻اما مسئله مهم این است که مجوز نباید پایان مسیر فعالیت اجتماعی باشد؛ بلکه باید آغاز یک همکاری واقعی میان مردم و دستگاههای اجرایی باشد.🔻متأسفانه بسیاری از افرادی که با انگیزه کمک به جامعه وارد فعالیت اجتماعی میشوند، پس از مدتی با بروکراسی اداری، مجوزها، تأییدیههای متعدد و محدودیتهای مختلف روبهرو میشوند؛ روندی که به جای تسهیل فعالیت، گاه موجب خستگی، دلسردی و کنارهگیری فعالان اجتماعی میشود.🔸نقش امور اجتماعی فرمانداری؛ تسهیلگری یا مانع؟🔻یکی از مهمترین مجموعههایی که میتواند در ساماندهی و تقویت تشکلهای مردمی در شهرستان نقشآفرین باشد، امور اجتماعی فرمانداری است.🔻ماهیت امور اجتماعی، بیش از آنکه نظارتی و اداری باشد، باید بر تسهیلگری، حمایت، هماهنگی و ایجاد ارتباط میان مردم، تشکلها و دستگاههای اجرایی استوار باشد.🔻فرمانداری میتواند با ایجاد یک مسیر روشن و کمهزینه برای ثبت و تأسیس تشکلهای جدید، راهنمایی متقاضیان، کاهش رفتوآمدهای اداری، هماهنگی میان دستگاهها، برگزاری جلسات تخصصی با سمنها و شناسایی ظرفیتهای واقعی شهرستان، نقش مهمی در تقویت مشارکت اجتماعی ایفا کند.🔻اما در عمل، فعالان اجتماعی در شهرستان سقز با این گلایه مواجهاند که ثبت و تأسیس تشکلهای جدید تحت نظر فرمانداری با دشواریها و موانع متعددی همراه است و مسیر اداری آن به اندازهای پیچیده و فرسایشی میشود که بخشی از متقاضیان پیش از آغاز فعالیت، از ادامه مسیر منصرف میشوند.🔻پرسش اینجاست که اگر هدف، افزایش مشارکت اجتماعی و استفاده از ظرفیت مردم است، چرا ایجاد یک تشکل مردمی باید تا این اندازه دشوار باشد؟❗️آنچه از امور اجتماعی انتظار میروداز امور اجتماعی فرمانداری شهرستانها و مجموعه امور اجتماعی استانداری کردستان انتظار میرود:🔸مسیر ثبت و تأسیس تشکلهای مردمی را شفاف، کوتاه و تسهیل کنند.🔸برای متقاضیان، مشاوره و راهنمایی واقعی ارائه دهند.🔸از موازیکاری و ارجاعهای متعدد اداری جلوگیری کنند.🔸جلسات منظم و واقعی با تشکلهای فعال برگزار کنند، نه صرفاً جلسات مناسبتی.🔸ظرفیت سمنها را در تصمیمسازیهای اجتماعی به کار بگیرند.🔸بودجههای اجتماعی و نحوه تخصیص آنها به تشکلها را شفاف کنند.🔸از تشکلهای باسابقه و فعال، به عنوان سرمایه اجتماعی شهرستان استفاده کنند.🔸به جای نگاه ابزاری، رابطهای مبتنی بر اعتماد، مشارکت و مسئولیت متقابل ایجاد کنند.🔸تشکل مردمی نباید برای فعالیت خود مجبور باشد از هفتخوان اداری عبور کند؛ دستگاه اجرایی باید مسیر فعالیت قانونی و مسئولانه مردم را هموار کند.🔻سمنهای جوانان؛ از انگیزه تا دلسردیدر تشکلهای تحت نظارت وزارت ورزش و جوانان نیز مشکلات مشابهی دیده میشود.جوانی که با انگیزه، آرمان و بدون انتظار منفعت شخصی وارد فعالیت اجتماعی میشود، انتظار دارد حمایت و راهنمایی دریافت کند؛ نه اینکه در مسیر فعالیت خود با موانع متعدد اداری مواجه شود.🔻از سوی دیگر، بسیاری از سمنها پس از سالها فعالیت و کسب تجربه و شناخت از جامعه محلی، به دلیل تغییر شرایط سنی اعضای اصلی، با محدودیت مواجه میشوند؛ در حالی که تجربه، ارتباطات و سرمایه اجتماعی ایجادشده در طول این سالها همچنان میتواند برای جامعه ارزشمند باشد.


