شبی یک سرگذشت : امشب بمناسبت نبرد ارومیهدرمیان چند پادشاه نامور یکی شاه عباس بزرگ است که دوران پادش…
انتشار: 2026/07/08 15:10 UTC
شبی یک سرگذشت : امشب بمناسبت نبرد ارومیهدرمیان چند پادشاه نامور یکی شاه عباس بزرگ است که دوران پادشاهی او بسیار موفقیت آمیز و غرور افرین بوده است ما امشب به یکی از نبرد های معروف او اشاره می کنیم . نبرد ارومیه (عهدنامه نصوح پاشا)شاه عباس هنگامی که بسلطنت رسید ابتدا باترکان عثمانی صلح کرد پس ازقلع قمع مخالفان وازبکها وتاحدودی پاک سازی خلیج فارس، به عثمانیان پرداخت وطی چندین جنگ توانست شرایط صلح را به انان بقبولاند حتی قسمتی از خاک ایران که درجنگ چالداران ازایران جداشده بود(دیاربکر)ضمیمه ایران کند . از هنگامیکه کشورعثمانی تشکیل گردید همیشه پادشاهان آن کشورچشم طمع به خاک ایران داشته اند بخصوص از ایجاد دولت صفویه که به لحاظ شیعی بودند دل خوشی نداشتند اینک سال( ۱۰۱۴)هجری (چیقال اوغلو)سردار بزرگ عثمانی درپی اختلاف مرزی که ازعهدنامه فرهاد پاشا درجنگ قبل به وجودآمده بود با یکصد هزار سپاه با توپخانه مجهز وسربازان ینی چری از رود ارس گذشت وارد خاک ایران گردید. از آن طرف شاه عباس که همیشه جاسوسانش خبر رسانی میکردند او را درجریان قرارداده، شاه با سپاهیان موجود که تعداد انان به ۶۲ هزارتن میرسید بدان سمت حرکت کرده در نزدیکی دریاچه ارومیه دوسپاه به یک دیگر نزدیک شدند دراین جنگ شاه عباس ابتکار عمل را بدست گرفت ۵۰هزار سپاهی را در پشت تپه ها ازچشم پنهان داشت ده هزار ازشجاع ترین افرادش را به فرماندهی بزرگ ترین وکارآمد ترین سردارش( الله وردیخان) را وا داشت ، طوری به عثمانیان حمله کنند که دشمن خیال کند کل سپاهیان ایران همین ها هستند، نبرد با یورش سهمگین سپاه الله وردی شروع شد آنان مستقیم بسمت توپخانه وینی چریها رفتند (چیقال پاشا)فرمان آتش باتمام توپها را صادرکرد دراین هنگام سوران (الله وردیخان) با یک حرکت دورانی سپاه عثمانی را دور زده خودرا به پشت دشمن رسانیدند (چیقال اوغلو) فرمانداد سر توپها راگردانده بسمت سواران ایرانی شلیک کنند پس ازچند نوبت شلیک نیروهای ایرانی عقب نشینی را آغاز کردند چیقال پاشا یقین کرد کل نیروهای ایرانی همین ها هستند فرمان تعقیب سواران ایرانی را صادرکرد عمده سپاه عثمانی بدنبال سواران (الله وردی) براه افتادند این چیزی بودکه شاه عباس انتظار انرا میکشید فرمان حمله داد ۵۰هزار سوار ایرانی باشتاب خود رابه اردوگاه دشمن رسانیده چون رعد برآنان فرود آمده بطوریکه آنان از توپخانه وتفنگهایشان نتوانستند استفاده کنند، (صفرکوسه)فرماندار ارزروم وقتی متوجه شد ودست از تعقیب نیروهای ایرانی برداشت که اردوگاه و توپخانه نابود وکلیه سپاهیان به محاصره ایرانیان درآمدند، با برگشت سپاهیان الله وردیخان اوضاع به کلی ناامید کننده بود باشجاعت ودلیری (صفرکوسه) محاصره شکسته (چیقال پاشا) باتعداد کمی از سپاهیان توانست جان سالم بدرببرد صفرکوسه زخمی وناتوان دستگیر وچون توهین میکرد کشته شد ، پی آمداین جنگ عهدنامه( نصوح پاشا)بود که بموجب این عهدنامه کردستان ، آذربایجان ، ارمنستان شرقی وگرجستان شرقی ازتصرف دولت عثمانی خارج گردید *کاظم مزینانی تا مطلبی دیگربدرود*ماخذ *تاریخ مفصل ایران اشتیانی ص۶۷۹*تاریخ عثمانی پورگشتال ص۱۷۰۳*تاریخ ایران سایکس ج۲ص۲۵۴*@goshetarikh