#حال_ما 🔹 از مجموعه یادداشتهای «جنگ ۴۰ روزه»⭕️وقتی جنگ با شلیک کلمات آغاز می شود « تأملی در نسبت ا…
انتشار: 2026/07/25 13:01 UTCدریافت: 2026/08/15 03:08 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 03:08 UTC
#حال_ما 🔹 از مجموعه یادداشتهای «جنگ ۴۰ روزه»⭕️وقتی جنگ با شلیک کلمات آغاز می شود « تأملی در نسبت ادبیات، جنگ، جامعه»✍️ #پوریا_گل_محمدیجامعهشناسان ادبیات، مانند لوکاچ و گلدمن، معتقدند ادبیات نه تنها بازتاب جامعه است، بلکه بر جامعه هم اثر میگذارد. یعنی، رابطه ادبیات و جنگ رابطهای دو سویه است؛ جنگ بر ادبیات اثر میگذارد و ادبیات هم میتواند بر شکلگیری، تداوم یا پایان جنگ تأثیر داشته باشد.وقتی از ادبیات سخن میگوییم، منظور فقط شعر، داستان یا رمان نیست. گفتوگو، مطالب رسانه، سخنرانیها، یادداشتها و حتی نوشتهها و پستهایی که هر روز در فضای مجازی منتشر میشوند نیز بخشی از ادبیات امروز هستند. گاهی یک جمله، یک روایت یا یک یادداشت میتواند ذهن مخاطب را به سمت صلح و گفتوگو ببرد و گاهی نیز با دامن زدن به نفرت، تحقیر و سوء برداشت، زمینه اختلاف و حتی جنگ را فراهم کند. بسیاری از تنشها پیش از آنکه در میدان نبرد شکل بگیرند، در عرصه زبان و روایت آغاز میشوند. در طول تاریخ ، جنگ های کلامی و زبانی مقدمه بسیاری از جنگ ها بوده اند.ادبیات میتواند از حق و عدالت دفاع کند و صدای مظلوم باشد، اما اگر در خدمت قدرت، تبلیغات یا نفرت قرار بگیرد، ممکن است به ابزاری برای توجیه خشونت و جنگ تبدیل شود. همانگونه که میتواند فرهنگ گفتوگو، مدارا و صلح را در جامعه تقویت کند، قادر است خشونت، دشمن سازی و دو قطبی سازی را نیز در جامعه نهادینه کند.جنگ هم بر ادبیات اثر میگذارد. جنگ تجربههایی را پیش روی انسان قرار میدهد که خود زمینه خلق آثار ادبی را فراهم میکنند؛ از شعر و خاطره گرفته تا داستان، رمان و زندگینامه. در چنین شرایطی، گونهای از ادبیات با عنوان «ادبیات جنگ» شکل میگیرد و گاهی آنقدر پررنگ میشود که دیگر گونههای ادبی را به حاشیه میراند. در تاریخ ادبیات ایران و جهان نیز نمونههای فراوانی از این رابطه دیده میشود. شاهنامه فردوسی، با روایت نبردها و رجزخوانیهای پهلوانان، هم بازتاب فرهنگ و مناسبات روزگار خود است و هم در شکلگیری هویت ملی و روحیه حماسی ایرانیان نقش داشته است. در دوره مشروطه نیز شعر و نثر ادبی، هم بازتاب مبارزه مردم با استبداد بود و هم با آگاهیبخشی و برانگیختن افکار عمومی، در پیشبرد نهضت مشروطه نقش ایفا کرد. در مقیاسی جهانی نیز دو جنگ جهانی، ادبیات قرن بیستم را به شدت تحت تأثیر قرار دادند؛ بسیاری از شاعران و نویسندگان، رنج، ویرانی و پیامدهای جنگ را روایت کردند و همین آثار، نگاه نسلهای بعد را نسبت به جنگ، صلح و ارزش زندگی انسان تغییر داد. رجزخوانی پیش از جنگ، که امروز به شکل پست های مجازی و رسانه های نوین بازتولید می شود، نشان میدهد که حتی در میدان نبرد، پیروزی تنها به شمشیر وابسته نیست، بلکه کلمه، زبان و قدرت بیان نیز میتوانند نقشآفرین باشند.این رابطه دو سویه جنگ و ادبیات، آثار مستقیمی بر جامعه میگذارد. اگر ادبیات به سمت گفتوگو، احترام متقابل و همدلی حرکت کند، جامعه نیز بیشتر به حل اختلافها از راه تعامل و گفتوگو گرایش پیدا میکند. اما اگر زبان و ادبیات بر نفرت، تحقیر و دشمن سازی استوار شود، این نگاه به تدریج وارد فرهنگ عمومی میشود و زمینه بروز خشونت و درگیری را فراهم میکند. از طرفی، جنگ نیز با تغییر ارزشها، تجربههای جمعی و حافظه تاریخی یک ملت، مسیر ادبیات و نگاه نسلهای بعد را تغییر میدهد.در نهایت، ادبیات و جنگ را نمیتوان دو پدیده جدا از هم دانست. هر کدام بر دیگری اثر میگذارد و نتیجه این تعامل در فرهنگ، افکار عمومی و رفتار اجتماعی دیده میشود. شاید به همین دلیل باشد که گاهی یک واژه میتواند آغازگر یک نزاع باشد و گاهی نیز همان واژه، می تواند راهی برای آشتی و صلح باز کند.لینک این یادداشت در سایت انجمن جامعهشناسی ایران #انجمن_جامعهشناسی_ایران@haalema
تاریخچه بازدید مشاهدهشده
حدود 0 بازدید تازه در ساعت در این نمونهپستهای تلگرام — حرف هایی برای همه
#حال_ما 🔷 #باشرفها و #بیشرفها ✍️ پوریا گل محمدی در زبان روزمره، یکی از رایجترین و سنگینترین داوریها این است: «فلانی باشرف است» یا «فلانی بیشرف است». این دو واژه، فقط صفت نیستند؛ حکم صادر میکنند. حکمهایی که میتوانند یک فرد را در چشم جامعه…#حال_ما 🔷 #باشرفها و #بیشرفها ✍️ پوریا گل محمدی در زبان روزمره، یکی از رایجترین و سنگینترین داوریها این است: «فلانی باشرف است» یا «فلانی بیشرف است». این دو واژه، فقط صفت نیستند؛ حکم صادر میکنند. حکمهایی که میتوانند یک فرد را در چشم جامعه بالا ببرند یا برای همیشه از دایره احترام بیرون بیندازند. اما پرسش اصلی اینجاست: باشرفها و بیشرفها واقعاً چه کسانیاند؟ و این برچسبها چگونه ساخته میشوند؟« شرف » در لغت به معنای آبرو، اعتبار، بزرگواری. پس به انسان با آبرو و خوش اعتبار و بزرگوار صفت با شرف می دهند. در نگاه عمومی، «باشرف» کسی هست که اصول اخلاقی و انسانی را رعایت می کند، مثلا؛ دروغ نمیگوید، خیانت نمیکند، حق دیگران را نمیخورد، و از قدرت یا موقعیت خود برای تحقیر و سوءاستفاده از دیگران بهره نمیبرد. در مقابل، «بیشرف» که فردی فاقد شرافت است، به کسی گفته می شود که فریب میدهد، ظلم میکند، از اعتماد سو استفاده می کند، یا برای منافع شخصی از آبرو و زندگی دیگران هزینه میکن. هرچنداین تعریفها ساده و قابل فهماند؛ اما مسئله این است که در جامعه واقعی، همیشه همینقدر ساده پیش نمیرود.از منظر #جامعه_شناسی، شرف فقط یک ویژگی اخلاقی نیست؛ شرف یک #اعتبار_اجتماعی است. یعنی جامعه به بعضی افراد احترام میدهد و به بعضی دیگر احترام نمیدهد. این احترام، مثل #سرمایه عمل میکند: به فرد قدرت میدهد، جایگاه میسازد، و حتی باعث میشود خطاهایش نادیده گرفته شود. درست همینجا است که مفهوم «بیشرفی» از یک داوری اخلاقی، تبدیل میشود به یک ابزار اجتماعی برای حذف و طرد.در بسیاری از موارد، باشرف بودن یا بیشرف بودن نه فقط به رفتار فرد، بلکه به جایگاه او هم وابسته است. فردی که صاحب نفوذ است، ممکن است همان رفتاری را انجام دهد که اگر یک فرد عادی انجام دهد «بیشرفی» تلقی شود؛ اما به دلیل قدرت، پول، روابط یا موقعیت خانوادگی، همچنان محترم بماند. در مقابل، افراد ضعیفتر، فقیرتر یا کمنفوذتر، بسیار سریعتر زیر تیغ قضاوت میروند و گاهی با یک اشتباه کوچک برای همیشه بیآبرو میشوند.باید توجه داشت، مفهوم شرف در جامعه ما یک ویژگی کاملاً برابر نیست. #شرف_مردانه اغلب با اقتدار، کنترل و غیرت تعریف میشود، اما #شرف_زنانه بیشتر با بدن، پوشش و رفتار خصوصی سنجیده میشود. همین تفاوت نشان میدهد که شرف، گاهی به جای آنکه معیار اخلاق انسانی باشد، تبدیل به ابزار کنترل اجتماعی و بازتولید نابرابری میشود.نکته پایانی اینکه، شاید زمان آن رسیده باشد که معنای شرف را از نو بازتعریف کنیم. اگر شرف را فقط در «حرف مردم» و «آبرو» خلاصه کنیم، جامعه را به سمت خشونت، قضاوت و حذف میبریم. اما اگر شرف را بر پایه انصاف، صداقت، رعایت حقوق دیگران، مسئولیتپذیری و انسانیت بسنجیم، آنوقت «باشرفها» کسانی خواهند بود که زندگی را برای دیگران سختتر نمیکنند؛ و «بیشرفها» کسانی که آگاهانه حق، کرامت ، امنیت، #جان و #زندگی دیگران را قربانی منافع خود میکنند.باشرف زیستن آسان نیست، اما ما #باشرف_باشیم و جان ، آزادی و زندگی دیگران را قربانی منافع خود نکنیم. 👈برای خواندن دیگر مطالب وارد کانال شوید @haalema
#حال_ما 🔷 #باشرفها و #بیشرفها ✍️ پوریا گل محمدی در زبان روزمره، یکی از رایجترین و سنگینترین داوریها این است: «فلانی باشرف است» یا «فلانی بیشرف است». این دو واژه، فقط صفت نیستند؛ حکم صادر میکنند. حکمهایی که میتوانند یک فرد را در چشم جامعه بالا ببرند یا برای همیشه از دایره احترام بیرون بیندازند. اما پرسش اصلی اینجاست: باشرفها و بیشرفها واقعاً چه کسانیاند؟ و این برچسبها چگونه ساخته میشوند؟برای خواندن ادامه مطلب وارد کانال شوید 👈@haalema
#خبر_خوبدر پی دستور امامعلی رحمان برای تدریس الفبای نیاکان در تاجیکستانتقدیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی از رئیس جمهور تاجیکستان🔸به دستور امامعلی رحمان، رئیسجمهور کشور تاجیکستان، درس «الفبا و متن نیاکان» در مدارس این کشور تدریس خواهد شد.🔸به گزارش روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، وزارت معارف جمهوری تاجیکستان از این پس درس الفبا و متن نیاکان را با هدف توجه به زبان فارسی و آموزش درست آن به دانشآموزان، آموزش خواهد داد.🔴 متن کامل خبر:🌐 apll.ir/?p=19814@haalema
این ویدیو را بررسی کنید، «ادبیات و توسعه» google.com/search?hl=fa-US&client=ms-andr…