✅ قلهای تاریخی که با همت مردم دیدنیتر شد.✍ دکتر محمدصالح ذاکریقله شاهدژ یکی از دژهای نامدار در تا…
انتشار: 2026/08/07 15:14 UTCدریافت: 2026/08/08 11:30 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/08 11:30 UTC
✅ قلهای تاریخی که با همت مردم دیدنیتر شد.✍ دکتر محمدصالح ذاکریقله شاهدژ یکی از دژهای نامدار در تاریخ مازندران است که بخاطر صخرهای بودن و داشتن شیب تند، نفوذناپذیر و سخت گذر تلقی میشد. به همین خاطر، از آن در دورههای مختلف تاریخی، هم به عنوان پناهگاه و هم به عنوان زندان استفاده میشد. اولین بار نام قلعه شاهدژ، در قرن سوم هجری در "تاریخ طبرستان" ابن اسفندیار آمده است. در این دوره در درگیری که بین یکی از اسپهبدان باوندی به نام رستم بن سرخاب با داعی کبیر رهبر علویان پیش آمد اسپهبد، نماینده داعی را دستگیر و در قلعه شاهدژ زندانی کرد. این خبر نشان میدهد که در این دوره، این منطقه در دست اسپهبدان باوندی بوده است.همچنین در قرن هفتم هجری وقتی که مغولان به ایران حمله کردند سلطان محمد خوارزمشاه به جزیره آبسکون در مازندران پناه اورد. او برای اینکه زن و فرزندانش از تعقیب مغولان در امان بمانند آنان را به قلعه ایلال فرستاد. پژوهشگران در مورد اینکه این قلعه در کجا واقع شده توافق ندارند. برخی معتقدند ایلال نام قدیمی قلعه اولاد سوادکوه است که در حوالی ورسک واقع شده و برخی دیگر، این قلعه را همین شاهدژ میدانند. دو نکته، احتمال اینکه ایلال همین شاهدژ باشد را بیشتر می کند: یکی به خاطر وجود روستائی به نام ایلال که در حوالی قله شاهدژ قرار دارد. دیگر اینکه این قله از طریق جاده هزارجریب، به جزیره آبسکون که پناهگاه خوارزمشاه بود نزدیکتر است. بنابراین، احتمال اینکه سلطان محمد خوارزمشاه، زن و فرزندانش را در اینجا پناه داده باشد بیشتر است.قله شاهدژ بر فراز روستای بالاده قرار دارد که در منطقه چهاردانگه در جنوب ساری واقع شده است. از گذشته شاهنامهخوانی در میان مردم این منطقه رواج زیادی داشته. به همین خاطر، بسیار تحت تأثیر داستانهای آن بودهاند و بر اساس باورهای عامیانه، بسیاری از جاها را در اطراف این روستا به شخصیتهای شاهنامهای نسبت دادهاند. حتی برخی اهالی، نامهای خاص شاهنامهای مانند: "دیوبند" و "دهبندی" را برای خود برگزیدند.در مسیر صعود به قله شاهدژ، دو آبگیر: "قرقچال" و "سادوا" وجود دارد که نشانه دیگری از تدبیر و هوشمندی اهالی بالاده است. از آنجا که در این مسیر، دو چشمه بکر وجود داشت حدود بیست سال پیش، اهالی تصمیم گرفتند دو آبگیر در آنجا ایجاد کنند تا آب آن چشمهها برای آبیاری درختان و دامها ذخیره شود. بعدها درختان بید زیادی هم در اطراف آن کاشتند تا سایبان آنها باشد. به این ترتیب، ظرف بیست سال، به همت مردم بالاده دو آبگیر بسیار زیبا آفریده شد که جاذبههای این منطقه را دوچندان کرده است.همچنین بسیاری از کوچههای بالاده با نامهای محلی نامگذاری شده که پیشینه بومی آن را بیشتر حفظ کرده است.🆔 هاوست، کانال فرهنگ و هنر مازندران@Haavest



