مالیات را هزینه کردیم؛ چرا دوباره به سود اضافهاش میکنیم؟!اگر مالیات بر درآمد در حسابداری هزینه اس…
انتشار: 2026/08/21 17:11 UTCدریافت: 2026/08/23 01:35 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/23 01:35 UTC
مالیات را هزینه کردیم؛ چرا دوباره به سود اضافهاش میکنیم؟!اگر مالیات بر درآمد در حسابداری هزینه است، چرا هنگام تهیه اظهارنامه مالیاتی، هزینه مالیات را دوباره به سود برمیگردانیم؟بیایید با یک مثال ساده بررسی کنیم.فرض کنید شرکت حسابداری دات کام در پایان سال ۱۲ میلیارد تومان سود قبل از مالیات دارد و فرض میکنیم هیچ تعدیل مالیاتی دیگری وجود ندارد.نرخ مالیات را نیز ۲۵٪ در نظر میگیریم.۱️⃣ محاسبه مالیات۱۲ میلیارد × ۲۵٪ = ۳ میلیارد تومان مالیاتسود قبل از مالیات: ۱۲ میلیارد تومانهزینه مالیات بر درآمد: ۳ میلیارد تومانسود خالص: ۹ میلیارد تومان۲️⃣ ثبت شناسایی مالیاتهزینه مالیات بر درآمد بدهکار: ۳ میلیارد تومانمالیات پرداختنی به سازمان امور مالیاتی بستانکار: ۳ میلیارد تومانبنابراین مالیات بر درآمد در حسابداری بهعنوان هزینه شناسایی میشود.این موضوع در چارچوب استاندارد حسابداری شماره ۳۵ «مالیات بر درآمد» بررسی میشود.۳️⃣ اثر در صورت سود و زیانسود قبل از مالیات: ۱۲ میلیارد تومانهزینه مالیات بر درآمد: ۳ میلیارد تومانسود خالص: ۹ میلیارد تومانپس مالیات، سود خالص حسابداری را کاهش میدهد.۴️⃣ پس چرا در اظهارنامه، هزینه مالیات را برگشت میزنیم؟اینجا تفاوت مهم «هزینه حسابداری» و «هزینه قابل قبول مالیاتی» مشخص میشود.طبق ماده ۱۴۷ قانون مالیاتهای مستقیم، هزینه قابل قبول مالیاتی باید شرایط قانونی مقرر را داشته باشد و ماده ۱۴۸ نیز مصادیق هزینههای قابل قبول را مشخص کرده است.بنابراین، صرف اینکه مبلغی در دفاتر بهعنوان هزینه ثبت شده، به این معنا نیست که حتماً از درآمد مشمول مالیات قابل کسر است.مالیات بر درآمد خود شرکت، در محاسبه درآمد مشمول مالیات بهعنوان هزینه قابل کسر منظور نمیشود؛ بنابراین در تعدیلات مالیاتی برگشت داده میشود.در مثال ما:سود خالص حسابداری: ۹ میلیارد تومان➕ هزینه مالیات بر درآمد برگشتی: ۳ میلیارد تومانسود قبل از مالیات: ۱۲ میلیارد تومانو با فرض نبود سایر تعدیلات:درآمد مشمول مالیات = ۱۲ میلیارد تومانبنابراین مالیات بر درآمد در حسابداری هزینه است، اما در محاسبه مالیات، هزینه قابل کسر از درآمد مشمول مالیات نیست.۵️⃣ اثر در ترازنامهپس از شناسایی مالیات:مالیات پرداختنی به سازمان امور مالیاتی ۳ میلیارد توماناین مبلغ در بخش بدهیهای ترازنامه منعکس میشود.همچنین شناسایی هزینه مالیات، سود دوره و در نتیجه حقوق مالکانه را ۳ میلیارد تومان کاهش میدهد.۶️⃣ ثبت پرداخت مالیاتمالیات پرداختنی به سازمان امور مالیاتی بدهکار: ۳ میلیارد تومانبانک بستانکار: ۳ میلیارد تومانبا این ثبت، بدهی مالیاتی شرکت تسویه میشود.📌 جمعبندی برای حسابداراناستاندارد حسابداری شماره ۳۵: مالیات بر درآمد → هزینه حسابداریقانون مالیاتهای مستقیم: هر هزینه حسابداری الزاماً → هزینه قابل قبول مالیاتی نیستماده ۱۰۵: نرخ عمومی مالیات بر درآمد اشخاص حقوقی ۲۵٪ است.پس:در دفاتر هزینه میکنیم؛ در صورت سود و زیان نشان میدهیم؛ اما در محاسبات مالیاتی، هزینه مالیات بر درآمد را برگشت میزنیم.البته در این مثال برای سادهسازی فرض کردهایم هیچ تفاوت و تعدیل مالیاتی دیگری وجود ندارد.@HesabdaryCom | www.hesabdary.com
