سرسختترین مخالف قرارداد ۱۹۱۹ که به نفع انگلستان بود، جاسوس خودشان بود/نمونه الی کوهن در ایران!در…
انتشار: 2026/06/21 02:29 UTC
سرسختترین مخالف قرارداد ۱۹۱۹ که به نفع انگلستان بود، جاسوس خودشان بود/نمونه الی کوهن در ایران!در مورد قرارداد 1919 انگلستان با ایران، نکته تاریخی جالبی وجود دارد و آن، حضور فعال گروهی از مخالفان قرارداد است که حسن نیتشان مورد تردید جدی است. بهعنوان مثال اردشیر ریپورتر رئیس وقت شبکه اطلاعاتی حکومت هند در بریتانیا در ایران، یکی از سرسختترین مخالفان قرارداد بود و همهجا علیه آن سخن میگفت و به تحریک مردم علیه دولت وثوقالدوله مشغول بود.چندی پیش دو مطلب را در بررسی معنادار تاریخ معاصر ایران و تامل در قطعات پازل اینتاریخ منتشر کردیم که مربوط به کودتای ۱۲۹۹ در ایران و به سلطنترسیدن حکومت پهلوی بودند. در هر دو مطلب مورد اشاره و تاریخی که در پس آنها نهفته است، میتوان رد پای یکجاسوس ردهبالای انگلستان به نام اردشیر جی ریپورتر را دید که حضورش به خیلی از اتفاقات و حوادث آندوره معنا میدهد. به اینترتیب پیش از مطالعه مطلبی که در ادامه میآید، مخاطب را به مرور دو مقاله زیر میکنیم: اما مطلب جدید از اینقرار است که در مورد قرارداد 1919 انگلستان با ایران، نکته تاریخی جالبی وجود دارد و آن؛ حضور فعال گروهی از مخالفان قرارداد است که حسن نیتشان مورد تردید جدی است. بهعنوان مثال اردشیر ریپورتر رئیس وقت شبکه اطلاعاتی حکومت هند در بریتانیا در ایران، یکی از سرسختترین مخالفان قرارداد بود و ...با توسعه فعالیت روسیه در آسیای میانه و تهدید هندوستان از طریق افغانستان پس از جنگ کریمه، جاسوسان حرفه ای از سوی حکومت بریتانیا هند وارد ایران و اینجا مستقر شدند. در قدم بعدی هم موفق به ایجاد شبکه گسترده جاسوسی شدند. مانکجی لیمجی هاتریا موسس این شبکه بود که در دوره ناصری در پوشش رسیدگی به امور زرتشتیان از هند به ایران آمد. او یک فراماسون هندی بود و جانشیناش هم اردشیر ریپورتر بود که دوسال قبل از ترور ناصرالدین شاه یعنی در 1311 هجری قمری به ایران آمد. تنها یکی از اقدامات اردشیر جی ریپورتر، شرکت در تاسیس لژ بیداری ایران است و از دیگر اقداماتش هم میتوان به حضور در جلسات انجمنهای مخفی مشروطه، زمینهسازی تحصن در سفارت انگلستان، ترویج گرایش به بهاییت در بین زرتشتیان که باعث اعتراض زرتشتیان ایران شد، نفوذ در قوای قزاق و انتخاب و هدایت رضاخان میرپنج برای انجام کودتای اسفند و کمک به او برای صعود به سلطنت، اشاره کرد. به گفته ارتشبد حسین فردوست، سیستم جذب دستگاه اطلاعاتی انگلیس یکسیستم دودمانی و موروثی است. با اینالگو هم اردشیر و هم پسرش شاپور ریپورتر (که در کودتای ۲۸ مرداد دست داشت) در طول زندگی خود کارت خبرنگاری روزنامه تایمز لندن را در جیب داشتند. به اینترتیب نمیتوان به ظاهر تاریخ دل بست و ایدلجی و شاپور جی (پدربزرگ اردشیر) را گزارشگران ساده روزنامه تایمز محسوب کرد. بلکه بیان درست و صحیح ماجرا این است که بگوییم ایندو کارمندان بومی اینتلیجنس سرویس در بمبئی بودهاند. اردشیر ۱۱ ساله بود که لژ اسلام توسط فرانسیس ترنر انگلیسی (وابسته به فراماسونری بریتانیا)، در بمبئی تاسیس شد. اینچهره برجسته جاسوسی یهود بینالملل هم مانند دیگر نمونههای بارز اینحوزه، تحصیلات عالی داشت و ظاهر افراد فرهیخته و تحصیلکرده را داشت. چون در نوجوانی برای تحصیل عازم انگلیس شد و با حمایت اینتلیجنس سرویس تحصیلات دانشگاهی را در رشتههای علوم و حقوق سیاسی، تاریخ شرق و تاریخ باستان به پایان رساند و عالیترین آموزشهای اطلاعاتی را فرا گرفت. اردشیر جی ریپورتر ۲۳ ساله بود که فتوای تاریخی میرزای شیرازی صادر شد و اینمرجع بزرگ شیعه، نهضت تنباکو و استعمار بریتانیا را تحریم کرد. پاییز ۱۹۸۳ که رسید، اردشیر از طرف نایبالسلطنه (انگلستان در) هندوستان ماموریت پیدا کرد راهی ایران شود. اینگونه بود که نقش پنهان و بس موثر ۴۰ ساله اینجاسوس در ایران آغاز شد و نامش بهعنوان موسس و کارگردان نخستین شبکههای اینتلیجنس سرویس و یکی از بنیان گذاران فراماسونری در ایران به ثبت رسید. انجمن پارسیان هندوستان که اردشیر جی در آن حضور داشت، انجمنی صاحب نفوذ، قدرتمند و ثروتمند از جمعی ایرانیان زرتشتی مقیم هند بود. اما پس از جابهجایی اردشیر جی از هند به ایران، مساله و مخاطرهای برای زرتشتیان ایران به وجود آمد. ایننگرانی هم نفوذ روز افزون فرقه بهاییت بین زرتشتیان یزد و جذب آنها به این فرقه ضاله بود. اردشیر ریپورتر در ۱۳۱۲ در تهران درگذشت و پسرش شاپور هنگام مرگ پدر نوجوانی ۱۳ ساله بود و تحصیلاتش را تا پایان در دبیرستان فیروز بهرام گذراند که تعداد زیادی از فرزندان رجال آن روز ایران در آن تحصیل می کردند که قرار بود در حکومت بعدی نقش آفرین باشند؛ افرادی مثل فتحالله مینباشیان، حسنعلی منصور، فرهنگ مهر، جواد منصور و ...
پستهای تلگرام — کارگاه طنز و تاریخ
⚒️ هاون آهنی سلجوقی؛ هنر در دل یک ابزار روزمره🏺 این هاون آهنی با تزئینات افزوده، متعلق به دوره سلجوقی است و در خراسان ساخته شده است.🎨 تزئینات آن نشان میدهد که در هنر اسلامی، حتی وسایل کاربردی نیز میتوانستند با ظرافت و زیبایی ساخته و آراسته شوند.🏛️ این اثر در موزه هنر و باستانشناسی دوران اسلامی نگهداری میشود.📜 هاونی ساده در ظاهر، اما یادگاری از مهارت فلزکاران و ذوق هنری دوره سلجوقی.📅 تصویر آرشیوی — ۲۰ مرداد ۱۴۰۵@hogam
👑 احمدشاه قاجار در اسپانیا📜 این تصویر، احمدشاه قاجار، آخرین پادشاه سلسله قاجار را در جریان سفرش به اسپانیا نشان میدهد.📅 این عکس در سال ۱۳۰۱ خورشیدی (۱۹۲۲ میلادی) گرفته شده است؛ زمانی که احمدشاه هنوز بر تخت سلطنت ایران بود.🇪🇸 سفر او به اروپا بخشی از دوران پرحادثه سلطنتش بود؛ دورانی که ایران با تحولات سیاسی و اجتماعی گستردهای روبهرو بود.📸 این تصویر، یکی از عکسهای تاریخی بهجامانده از سفرهای اروپایی آخرین شاه قاجار است.@hogam
ترور ناموفق مظفرالدین شاه در دوم اوت ۱۹۰۰، در پاریس، فرانسوا سالسون، آنارشیست فرانسوی، کوشید به جان شاه سوءقصد کند. حادثه هنگامی رخ داد که شاه از هتلش به سمت ورسای در حرکت بود و ضارب به کالسکهی روباز حامل شاه، صدراعظم، پزشک دربار و یک ژنرال فرانسوی همراه پرید. به روایت سفرنامهی شاه، پزشک دربار میرزا محمودخان حکیمالملک با چابکی دستِ ضارب را، که اسلحه را به سمت سینهی شاه نشانه رفته بود، به سمت آسمان منحرف کرد و خود را نیز میان شاه و ضارب قرار داد تا در برابر شلیک احتمالی حائل شود.مطبوعات بینالمللی، از جمله کوریره دلاسرا، تایمز لندن و نیویورک هرالد، این اقدام را برخاسته از سوءقصد گائتانو برشیِ آنارشیست ایتالیایی به جان اومبرتوی یکم، پادشاه ایتالیا، دانستند که تنها یک هفته پیش از آن رخ داده بود؛ و آن را با اقدام آنارشیست بلژیکی ژانباتیست سیپیدو علیه ولیعهد بریتانیا و سوءقصد لوئیجی لوکنی به جان الیزابت، ملکهی اتریش، نیز مرتبط دانستند. تصویر این سوءقصد در نشریهی لاویایلوستره در دهم اوت ۱۹۰۰ منتشر شد و روی جلد نشریهی لوپتیژورنال، در نوزدهم اوت همان سال، با عنوان «مهمانان فرانسه» به دیدار شاه از فرانسه اختصاص یافت. نشریهی طنز وانیتیفر نیز در سال ۱۹۰۳ کاریکاتوری از او با امضای «اسپای» منتشر کرد@hogam
🏛️ معبد جور-بنگلا؛ شاهکار سفالینههای بنگال📜 معبد جور-بنگلا در شهر تاریخی بیشنوپورِ هند، در سال ۱۶۵۵ میلادی و در دوران فرمانروایی پادشاهان مالا ساخته شد.🏠 معماری این بنا از ترکیب دو سقف سنتی کاهگلی بنگالی شکل گرفته و به همین دلیل «جور-بنگلا» به معنای «دوگانهبنگالی» نامیده میشود.🪷 این معبد که به کریشنا اختصاص دارد، به نام «کِشتو رای» نیز شناخته میشود و یکی از برجستهترین نمونههای معماری معابد بنگال است.🎨 دیوارهای بنا با هزاران قطعه سفال تزئین شدهاند؛ نقشهایی که صحنههایی از زندگی کریشنا، رامایانا و مهابهاراتا را به تصویر میکشند.⚔️ در کنار داستانهای مذهبی، تصاویری از جنگجویان، شکارچیان، حیوانات، نوازندگان و زندگی روزمره نیز دیده میشود.✨ همین ترکیب اسطوره، زندگی روزمره و هنر روایی، جور-بنگلا را به یکی از زیباترین نمونههای هنر سفالینه هند تبدیل کرده است.@hogam
🔭 گالیله؛ مردی که نگاه انسان به آسمان را تغییر داد✨ در سال ۱۶۰۹ میلادی، گالیله گالیلهای تلسکوپ خود را به سوی آسمان گرفت و مشاهدات تازهای از کیهان انجام داد.🪐 او در سال ۱۶۱۰ چهار قمر بزرگ مشتری را مشاهده کرد؛ کشفی که نشان داد همه اجرام آسمانی به دور زمین نمیچرخند.🌙 مشاهدات او از مراحل زهره نیز بعدها شواهد مهمی برای حمایت از مدل خورشیدمرکزی فراهم کرد.🌍 این کشفیات نقش مهمی در دگرگونی دیدگاه انسان نسبت به جایگاه زمین در جهان داشتند.@hogam
🏛️ ارگ علیشاه تبریز؛ یادگار باشکوه دوره ایلخانی📜 ساخت ارگ علیشاه در آغاز سده هشتم هجری به فرمان تاجالدین علیشاه گیلانی آغاز شد.🕌 این بنا در ابتدا قرار بود نیایشگاهی بزرگ و باشکوه باشد، اما پس از فروریختن بخشی از سازه، ساخت آن ناتمام ماند.✨ امروزه ارگ علیشاه یکی از برجستهترین یادگارهای دوره ایلخانی و از نمادهای تاریخی شهر تبریز به شمار میرود.@hogam
