دیدار ناصر و پاستورشاید تا به حال این روایت را نشنیده باشید که ناصرالدین شاه، دیداری با لویی پاستور…
انتشار: 2026/07/31 07:54 UTCدریافت: 2026/08/04 19:27 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/04 19:27 UTC
دیدار ناصر و پاستورشاید تا به حال این روایت را نشنیده باشید که ناصرالدین شاه، دیداری با لویی پاستور هم داشته است. پاستور، میکروبشناس برجسته فرانسوی و یکی از شناختهشدهترین چهرههای تاریخ پزشکی است. وی در سال ۱۲۰۱ ه. ش به دنیا آمد و در سال ۱۲۷۴، حدود ۶ سال بعد از دیدار با ناصرالدین شاه، دار فانی را وداع گفت. پاستور هنگام ملاقات با شاه قاجار، حدوداً شصت و هفت ساله بود و در دوران اوج شهرت قرار داشت؛ او باکتریها را بهعنوان ناقل بیماریها شناسایی و معرفی کرده و با کشف واکسن هاری، جان میلیونها انسان را از این بیماری خطرناک نجات داده بود. پاستور یکی از قابل احترامترین شخصیتهای تاریخ بشریت محسوب میشود. او بود که شیوه پاستوریزه کردن را به جهان معرفی کرد. دیدار ناصرالدین شاه با پاستور، روز هشتم مرداد سال ۱۲۶۸ اتفاق افتاد.شاه قاجار در سفرنامهاش، همه رجال اروپایی را مسخره معرفی میکند و با همان غرور شاهانه، بیشتر آنها را افرادی بیمصرف میداند؛ اما لحن او درباره پاستور، لحنی متفاوت است. ناصرالدین شاه مینویسد: «امشب پاستور معروف را که برای آدمِ سگِ هار گاز گرفته، معالجه و علاج پیدا کرده است، دیدم. شرح احوال او را در روزنامجات خوانده بودم. حالا هم او را دیدم و با او خیلی صحبت کردم. میگفت معالجه این کار را خیلی خوب پیدا کردهام؛ اما باید آدمِ سگِ هار گرفته را زود بیاورند که معالجه شود، اگر طول بکشد و دیر بیاورند، خیلی معالجهاش مشکل است، مثلاً اگر تهران یکی را سگ هار بگیرد و بیاورند اینجا، خیلی معالجهاش مشکل است [!]، به خصوص اگر دندان سگ هار به عصب گرفته و به خون رسیده باشد که او را باید حتماً بعد از دو روز سه روز بیاورند که معالجه شود و الا مشکل است. مقصود این است که باید زود شروع به معالجه شود و طول نکشد. حالا پاستور در اینجا مدرسه دارد و درس میگوید و مردم مشغول تحصیل این کار هستند. حقیقت این پاستور خیلی خدمت به انسانیت کرده است». جالب اینجاست که ناصرالدین شاه با وجود مشاهده پیشرفتهای علمی گسترده در انستیتو پاستور، تلاشی برای الگوبرداری از آن و رواج روشهای این دانشمند در ایران انجام نداد و به همان تعریف و تمجیدهای ملوکانه بسنده کرد!@hogam




