🔅 شرح و بررسی اسم «الْمُقِيت»۱. مقدمه و هدفبیشتر مردم خدا را روزیدهنده میشناسند، اما کمتر به این…
انتشار: 2026/07/01 17:29 UTC
🔅 شرح و بررسی اسم «الْمُقِيت»۱. مقدمه و هدفبیشتر مردم خدا را روزیدهنده میشناسند، اما کمتر به این میاندیشند که پس از بخشیدن روزی، چه کسی آن را متناسب با نیاز هر موجود اندازهگیری، نگهداری و به مقصد میرساند. اسم «المُقِيت» پرده از همین حقیقت برمیدارد؛ خداوند تنها عطاکننده نیست، بلکه پایداری و بقای هر موجود نیز به تدبیر او وابسته است.+ شناخت این اسم، انسان را از نگرانیِ افراطی درباره آینده رها میکند؛ زیرا درمییابد آنکه نیاز را آفریده، وسیله برآوردن آن را نیز با حکمت خود مقدر کرده است.۲. معنای لغوی+ «المُقِيت» از ریشه «ق و ت» گرفته شده است. «قوت» در لغت به غذایی گفته میشود که مایه دوام زندگی و توان ادامه حیات باشد. + از همین ریشه، «مُقِيت» به کسی گفته میشود که قوت و نیاز لازم را فراهم میکند و آن را به اندازه نگه میدارد.+ وقتی این اسم به خداوند نسبت داده میشود، معنایش بسیار گستردهتر است؛ المُقِيت یعنی خدایی که برای هر موجود، آنچه را مایه بقای جسم، عقل، روح و زندگی اوست، به اندازه حکمت خویش فراهم میآورد و بر رساندن آن تواناست. + ازاینرو، «المقیت» تنها با «الرزاق» یکسان نیست؛ «الرزاق» اصل روزیبخشی را میرساند، اما «المقیت» بر تناسب، تدبیر و رساندن روزی و توان لازم برای بقا دلالت دارد.۳. اسم در قرآناین اسم تنها یک بار در قرآن آمده است:📖 سوره نساء، آیه ۸۵﴿وَكَانَ اللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَيْءٍ مُقِيتًا﴾«و خداوند بر هر چیزی مقت و نگهدارنده و تواناست.»در این آیه، «المقیت» پس از سخن از شفاعت نیک و بد آمده است؛ یعنی خداوند تنها پاداش اعمال را میدهد، بلکه نگهبان و اندازهگیر آثار آنها نیز هست و هیچ نتیجهای از قلمرو علم و قدرت او بیرون نمیماند.۴. تحلیل مفهومی ـ الهیاتی«المقیت» تنها به نان و آب مربوط نیست. خداوند همانگونه که بدن را غذا میدهد،دل را نیز با امید، عقل را با معرفتو روح را با ایمان قوت میبخشد.+ چهبسا انسانی که از نظر مادی بینیاز است، اما از نظر روحی در گرسنگی به سر میبرد.▪️این اسم نشان میدهد که رزق الهی، فقط «داشتن» نیست؛ گاهی در «بهاندازه داشتن» است.▪️ بسیاری از نعمتها اگر بیش از ظرفیت انسان باشند، به جای رشد، سبب تباهی او میشوند.▪️ «المقیت» با حکمت خویش، نه کمتر از نیاز میدهد و نه بیش از آنچه صلاح بنده است.❗️از این منظر، گاهی تأخیر در رسیدن نعمت نیز جلوهای از «المقیت» است؛ زیرا خداوند تنها عطاکننده نیست، بلکه زمان، مقدار و کیفیت عطا را نیز بر پایه حکمت تدبیر میکند.۵. اثر این اسم در زندگی➕در عقیده: این اسم این تصور را اصلاح میکند که رزق تنها پول یا دارایی است. علم، آرامش، محبت، فرصت، سلامت و ایمان نیز از بزرگترین قوتهای الهیاند.➕ در رفتار: کسی که «المقیت» را میشناسد، از اسراف و زیادهخواهی فاصله میگیرد؛ زیرا میداند خیر همیشه در فراوانی نیست، بلکه در اندازهای است که خدا مقدر کرده است.➕ در عمل: هر روز از خود بپرس: امروز روحم را با چه چیزی تغذیه کردم؟همانگونه که بدن بدون غذا ناتوان میشود، دل نیز بدون قرآن، ذکر، اندیشه و عمل صالح، نیروی خود را از دست میدهد.۶. تصویر📖 داستان قرآنهنگامی که مریم علیهاالسلام در محراب عبادت بود، هر بار زکریا علیهالسلام نزد او میآمد، روزی ویژهای نزد او مییافت. مریم میگفت:﴿هُوَ مِنْ عِندِ اللَّهِ ۖ إِنَّ اللَّهَ يَرْزُقُ مَن يَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ﴾ (آلعمران: ۳۷)این صحنه نشان میدهد که خداوند تنها روزیدهنده نیست، بلکه رساندن روزی را نیز به شیوهای فراتر از محاسبات عادی تدبیر میکند.🌱 مثال روزمره (تمثیلی)دو نفر درآمد یکسانی دارند؛ یکی همیشه احساس کمبود میکند و دیگری با همان مقدار، زندگی آرام و پربرکتی دارد. تفاوت، تنها در مقدار دارایی نیست؛ گاهی «المقیت» به یک زندگی، برکت و کفایت میبخشد و همان نعمت را مایه آرامش میگرداند.۷. جمعبندی«المُقِيت» یادآور این حقیقت است که خداوند فقط بخشنده نعمت نیست؛ او نگهبان، اندازهگیر و رساننده هر آن چیزی است که زندگی انسان به آن نیاز دارد. اگر به حکمت او اعتماد کنیم، خواهیم فهمید که گاهی بزرگترین نعمت، نه در فراوانتر داشتن، بلکه در بهاندازه داشتن است.📝 تدوین: نوگرا🆔 @eslahe#اسماء_الحسنی

