⭕️ مشروطه دورهسینین روزنامهنگارلارێ✍️ حاضرلایان: #گۆنش_امانی 🔷 مشروطه زمانی روزنامهنگارلارێن ان…
انتشار: 2026/08/04 16:07 UTCدریافت: 2026/08/08 23:59 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/08 23:59 UTC
⭕️ مشروطه دورهسینین روزنامهنگارلارێ✍️ حاضرلایان: #گۆنش_امانی 🔷 مشروطه زمانی روزنامهنگارلارێن انقلاب جریانێندا اؤنملی نقشلری اوْلوب. «کاغذ اخبار» آدێندا ایلک روزنامه چێخاندان یئتمیش ایل سوْنرا، روزنامهچیلیک زوْر و ظلمه قارشێ بیر انقلاب یارانماغا سبب اوْلدو. مشروطیت زمانی عمومی دۆشونجهنین اوْیانماسێ چوْخ شدت و سرعتله قاباغا گئتدی و گۆندهلیک نشریهلر انسانلاردا یئنی دۆشونجه یارانماقدا چوْخ ائتگیلییجی اوْلدو. مشروطه فرمانی اعلام اوْلدوقدا روزنامهلرین تیراژی چوْخالدێ، ائله کی، مشروطه دورهسینین اؤنملی روزنامهلریندن اوْلان «مساوات» روزنامهسینین سایێ ۳۰۰۰، «صور اسرافیل» روزنامهسینین سایێ ۵۰۰۰، «مجلس» روزنامهسینین سایێ اوْن ۱۰۰۰۰ و «انجمن ملّی» روزنامهسینین سایێ ۵۰۰۰ نسخهیه یئتیشدی. 🔷 مشروطه فرمانی صادر اوْلان زمان ایراندا تکجه ۲۰ روزنامه و نشریه چێخیردی، اما مشروطه اعلام اوْلدوقدان سوْنرا آز زماندا ۹۲ نشریه یایێلماغا باشلادێ. بۇ نشریهلردن ۶۴ عنوان تهراندا، ۹ عنوان اصفهاندا، ۶ عنوان تبریزده، ۴ عنوان همدان، ۲ عنوان لاهیجان و ارومیهده، و ۱ عنوان کرمانشاه، شیراز، مشهد، بندر انزلی و شهرری ده یایێملانماغا باشلادێ. 🔷 مشروطه زمانی روزنامهلرین قطعی ده بؤبۆدۆ، البته تیراژ بیرآز آزالدێ. اؤرنک اۆچون «استقلال ایران» آدلانان روزنامه ۸۰۰ دن ۱۰۰۰ نسخهیه کیمی چێخیردی و «ایران نو» روزنامهسی کی، اوْ زمان ایرانێن کثیرالانتشار روزنامهلریندن سایێلیردی ۲۵۰۰ دن ۳۰۰۰ کیمی چێخیردی. بۇ آزالماغێن سببی، انقلابدان آسێلی اوْلاراق، عمومی فقرین چوْخالماسێندان اوْلا بیلر. اوْ زمان اوْرتاق اوْلاراق، نئچه نفر بیر روزنامهنی آلێب بیرلیکده اوْخویوردۇلار.🔷 اوْ زمانێن ۲۰۶ نفر روزنامهنگارێندان ۱۷۸ نفرینین دوْغوم یئری بللیدیر. اوْ زمانێن ایالتلرینین ایچینده آذربایجان ۴۲ روزنامهنگارلا أن یۆکسک مقامدا یئر آلێردی. (ایرانێن ۲۴ یۆزدهسی) فارس ایالتی کی، بوشهر ده اوْردان سایێلیردی ۱۳، خراسان ۹، کاشان و جوارێ ۱۰ و اراکلا جواری ۸ روزنامهنگارلا بو قوْنودا مهم سهملری اوْلوردو.🔷 البته روزنامهنگارلارێن بیر عدهسینین اؤز آنایۇردلارێندان ائشیکده چالێشمالارینی دا، نظرده تۇتمالێییق. عمومیتده بو روزنامهنگارلارێن چوْخو عادی انسانلارێن ایچیندن اوْلوبلار. ۷ روزنامهنگار کندلی و ۱۱ نفری ده آدلێم خاندانلاردان تانێتدیرماق اوْلار. روزنامهلرده ایشلیینلر گنج یاشدا اوْلوردولار. بو روزنامهنگارلاردان ۴۳ نفرینین یاشلارێ بئلهدیر: ۱۸ نفری اوْتوزدان آز، ۱۶ نفری اوْتوزدان قێزخ یاشا کیمی و ۹ نفری قێرخدان اللیسکگیزه کیمی ایدی. بونلارێن ان کیچیک یاشلێسی میرزا عبدالله شیرازی، میرزا جهانگیرخان «صور اسرافیل»روزنامهسینین چێخاردانینین باجیاوْغلوسو ایدی کی، اوْن ایکی یاشێندا «نفخه صور» روزنامهسینی چێخارتدی. «ندای اسلام» روزنامهسینین چیخاردانی سید ضیاءالدّین طباطبائینین یاشێ دۆز یازێلسا بو روزنامهنی چێخاردان زمان تکجه ۱۴ یاشێ وار ایدی. 🔷 اوْ زمانێن روزنامهنگارلارێندان ۵۰ نفر ملا و واعظ، ۱۸ نفر کارمند، ۱۵ نفر معلم و یا مدیر، ۱۰ نفر دکتر، ۹ نفر بازرگان، ۷ نفر کتابساتان، ۲ نفر چاپخانهسی اوْلان، ۲ نفر بؤیۆک مالک، ۲ نفر مجلس نمایندهسی، هر بیریندن ۱ نفر اوْلان مترجم، مورخ و صنعتگر تانێنا بیلیبلر.🔶 قاێناق: دنیای اقتصاد سایتی@SancaqDergisihttps://t.me/Sancaq_media/8325