🔴 #دانستی ها - ادمه از پست قبل 🟩 پارامترهای مهم در تشخیص و محاسبه VOC 🔴 برای تشخیص یک حلال به عنوان…
انتشار: 2026/08/19 16:06 UTCدریافت: 2026/08/20 03:45 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/20 03:45 UTC
🔴 #دانستی ها - ادمه از پست قبل 🟩 پارامترهای مهم در تشخیص و محاسبه VOC 🔴 برای تشخیص یک حلال به عنوان VOC، دو پارامتر فیزیکی اصلی در استانداردهای جهانی تعریف شده است: نقطه جوش و فشار بخار. این دو عدد، خط قرمزهای مشخصی دارند که اگر یک حلال از آنها عبور کند، به عنوان ترکیب آلی فرار شناخته میشود.🟩 معیارهای عددی استاندارد در جهانسازمانهای معتبر معمولاً از یکی از این دو معیار یا ترکیبی از آنها برای تعریف VOC استفاده میکنند.· نقطه جوش اولیه (Initial Boiling Point): سادهترین معیار. در تعریف اتحادیه اروپا، حلالی که نقطه جوش آن در فشار استاندارد (101.3 کیلوپاسکال) کمتر یا مساوی ۲۵۰ درجه سانتیگراد باشد، VOC محسوب میشود. برخی استانداردهای دیگر نقطه جوش ۲۰۰ درجه سانتیگراد را هم مرز میدانند.· فشار بخار (Vapour Pressure): معیار دقیقتر. در تعاریف زیستمحیطی، حلالی VOC است که فشار بخار آن در دمای ۲۰ درجه سانتیگراد (یا ۲۹۳.۱۵ کلوین) بیشتر یا مساوی ۰.۰۱ کیلوپاسکال (معادل ۱۰ پاسکال) باشد. طبق این تعریف، هر چه فشار بخار بالاتر باشد، تبخیر آن راحتتر است و VOC محسوب میشود.🧪 یک قاعده سرانگشتی برای حلالهاتحقیقات نشان داده که برای بسیاری از حلالهای آلی معمول (مانند هیدروکربنها و الکلها) یک رابطه تجربی وجود دارد:· حلالهایی با نقطه جوش زیر ۱۷۰ درجه سانتیگراد تقریباً قطعاً فشار بخار بالایی دارند و VOC محسوب میشوند.· حلالهایی با نقطه جوش بالای ۲۶۰ درجه سانتیگراد معمولاً فشار بخارشان پایینتر از حد استاندارد است و جزو VOC دستهبندی نمیشوند.· مواد با نقطه جوش بین ۱۷۰ تا ۲۶۰ درجه سانتیگراد باید دقیقتر بررسی شوند و فشار بخار آنها مشخص شود.🔴 نکته کلیدی (برای رنگ شما)در استاندارد رنگهای ساختمانی (مانند استاندارد ایران ۱۰۹۳۳ که اشاره کردید)، معمولاً از تعریف نقطه جوش ۲۵۰ درجه سانتیگراد اتحادیه اروپا تبعیت میشود.🟩 محاسبه VOC 🔴برای بررسی یک حلال خاص، کافی است به برگه اطلاعات ایمنی (MSDS) آن نگاه کنید. اگر نقطه جوش آن زیر ۲۵۰ درجه سانتیگراد گزارش شده باشد، در محاسبه VOC آن رنگ لحاظ میشود.محاسبه مقدار VOC در رنگ، یک فرآیند آزمایشگاهی و استاندارد است که طی آن وزن مواد فرار آزاد شده (به جز آب و حلالهای معاف) اندازهگیری شده و سپس بر اساس یک مبنا (مثلاً حجم رنگ یا حجم جامدات) گزارش میشود .🔴 فرمول اصلی و روش آن طبق استاندارد معتبر بینالمللی ASTM D3960 به این صورت است :1. شرایط آزمایش: نمونه رنگ در دمای مشخص (مثلاً ۱۱۰ درجه سانتیگراد) در آون قرار میگیرد تا مواد فرار تبخیر شوند.2. اندازهگیری وزن: کاهش وزن نمونه دقیقاً اندازهگیری میشود. این کاهش وزن، کل مواد فرار است.3. کسر موارد مستثنی: از این عدد، وزن آب و وزن حلالهای معاف از قانون VOC (ترکیباتی که واکنش فوتوشیمیایی ندارند) کم میشود . نتیجه نهایی، وزن خالص VOC است.4. گزارش بر حسب مبنا: این وزن خالص بر اساس یکی از سه مبنا گزارش میشود: · گرم بر لیتر (رنگ منهای آب و حلال معاف): رایجترین روش برای مقایسه کلی رنگها. · گرم بر لیتر (جامدات رنگ): دقیقترین شاخص برای مقایسه میزان VOC آزاد شده در ضخامت یکسان پوشش نهایی . · گرم بر گرم (جامدات رنگ).📊 روش اندازهگیری (آزمایشگاهی)برای تشخیص و محاسبه دقیق مواد، معمولاً از روش کروماتوگرافی گازی (Gas-Chromatographic method) طبق استاندارد ISO 11890-2 استفاده میشود . این روش برای موادی با بیش از ۰٫۰۱٪ VOC کاربرد دارد .اگر دنبال این هستید که از روی برگه مشخصات فنی رنگ، عدد VOC را چک کنید، آن عدد معمولاً حاصل همین محاسبه طبق استاندارد ASTM D3960 است و به عنوان "VOC (less water and exempt solvents)" درج میشود.


