«ایران و لیبرالیسم»من موضع شخصی خودم رو بارها اعلام کردهم؛ در واقع این موضع نیست، این اصلاً همۀ وج…
انتشار: 2026/07/02 05:35 UTC
«ایران و لیبرالیسم»من موضع شخصی خودم رو بارها اعلام کردهم؛ در واقع این موضع نیست، این اصلاً همۀ وجود و هویت و زندگی منه؛ چیزی فراتر از «موضع»ــه، این همۀ هستی منه. عزیمتگاه من «ایران»ـه؛ ایرانی بهتر، ایرانی آبادتر، ایرانی افتخاربرانگیزتر، ایرانی موفقتر. چون اساساً بهروزی مردم و کشور کاملاً متقابله، شما وقتی کشور خوبی داری، که حال مردمش خوب باشه (حال خوب هم کاملاً از نظر من یک مفهوم مادیه ــ معنویات امر فردیه)؛ و ضمن احترام به گذشتۀ باشکوه، اما اون چیزی که معیار افتخاره، وضع کنونی ملتهاست. در وقع اینها دو افتخار مجزاست که دومی مهمتر از اولیه. دوست داشتن ایران، یعنی تلاش حداکثری برای توسعۀ کشور و بهروزی مردمش (بهروزی مادی). حالا مسئله اینجاست: من برای ایران بهتر دنبال راه میگردم. یک راه که به ایران بخوره. یک راه که سریعترین شیوۀ پیشرفت و توسعه رو داشته باشه؛ یک راه که داخلش جنگ و نزاع داخلی و خارجی نباشه؛ یک راه که توأم با بیشترین آزادی باشه؛ یک راه که تمام تنشهای داخلی رو از بین ببره و تنشهای خارجی رو هم به حداقل برسونه (دستکم خود ما منشأ عناد نباشیم، حالا اگر کسی آشکارا دشمنی کرد، جلوش میایستیم). حالا گشتهم و به زعم خودم به این نتیجه رسیدم که بهترین شیوه برای کسب حداکثریِ این اهداف لیبرالیسمه. پس لیبرالیسم برای من مجموعه اصولیه برای داشتن و ساختنِ «ایران بهتر». ایران تکثر داره؟ تنوع داره؟ خب «تنوع» و «تکثر» دقیقاً ریشۀ منازعاته! در حالت وحدت که نزاعی پیش نمیاد. ایران به دلیل تکثرش بسیار تنشخیز میتونه باشه؛ اصلاً تنش در ذات تکثره. حالا دو راهکار رادیکال وجود داره: سرکوب تکثر و ایجاد وحدت زوری (راهکاری که اصلاً ایرانی نیست! چون تنوع هویت ایرانه) یا تشدید تکثر و رسیدن به واگرایی (که ته اون راه هم فقط خدا میدونه چیه! جعبۀ پاندوراییه که اگر بازش کنیم، دیگه بستهشدنی در کار نیست). اما راه میانه همون لیبرالیسمه که استقلال حداکثری به «شهروندان» میده؛ دقت کنید: به شهروندان! شهروندی که بیشترین شعاع فردی رو در برابر حاکمیت و دولت داره ــ چیزی که هدف لیبرالیسمه ــ و در کنار حداقل میثاقهای مشترک (مثل زبان میانجی و وحدت سرزمینی و حداقلهای آموزش یکسان)، میتونه اونطور که دوست داره زندگی کنه، از هر چیزی که دوست داره دفاع کنه و فرهنگ مطلوبش رو هم پرورش بده. اما برگردم به ابتدای حرف... بله! من همیشه گفتهم که عزیمتگاهِ تفکر من ایرانه؛ لیبرالیسم رو هم برای بهروزی ایران میخوام. این تفکر منه. تا اونجایی هم که من اطلاع دارم در لیبرالیسم پیامبر، کتاب مقدس و وحیانیات وجود نداشته که مثل نسخهای وهابی از لیبرالیسم، همه موظف باشند فقط از اون پیروی کنند. ادعایی هم ندارم. نه سر پیازم، نه ته پیاز؛ تمام قلمرویی که دارم یک میز تحریره؛ نه صاحب رسانهام، نه سیاستمدار، نه عضو گروهی و نه هیچ چیزی فراتر از همون میزتحریر (یک قدم هم هیچ موقع از این قلمرو بیرون نمیذارم). هر کی فکر میکنه لیبرالتره، درود بر او و خاندان پاکش. منم همینم که دارم صریح بیان میکنم. همۀ ما تفکراتمون رو ارائه میدیم و دیگران مختارند خوب و بدش رو تشخیص بدن.@Garajetadayoni | گاراژ
پستهای تلگرام — ایران دوستان
"روایتی نو از چپهای امپریالیسمستیز"@irandoustan
فایل صوتی عطش فولاد: تأسیس ذوبآهن در ایران در کشاکش آمریکا و شوروی، با اجرای جناب فرید یوسفی گرامی#خوانش_پست #شاهد_تاریخی @Garajetadayoni | گاراژ
🗂 آرشیو مجموعه پادکستهای «شبهای مرداد ۱۳۳۲»روایت روزبهروز وقایع مرداد ۱۳۳۲ با روایت مسعود کوهستانی نژاد━━━━━━━━━━━━━━🎙 پادکست اول | شب اول مرداد🔗 t.me/kouhestaninejad/161%F0%9F%8E%99 پادکست دوم | شب دوم و سوم مرداد🔗 t.me/kouhestaninejad/163%F0%9F%8E%99 پادکست سوم | شب چهارم و پنجم مرداد🔗 t.me/kouhestaninejad/166%F0%9F%8E%99 پادکست چهارم | شب ششم و هفتم مرداد🔗 t.me/kouhestaninejad/174%F0%9F%8E%99 پادکست پنجم | شب هشتم مرداد🔗 t.me/kouhestaninejad/179%F0%9F%8E%99 پادکست ششم | شب نهم و دهم مرداد🔗 t.me/kouhestaninejad/195%F0%9F%8E%99 پادکست هفتم | شب یازدهم، دوازدهم و سیزدهم مرداد⏳ بهزودی...@kouhestaninejad
رهایی بخش مانند، سارا شریعتی | گفتگو با عباس سوریلینک تماشا در یوتیوبلینک حمایت ریالیسارا شریعتی فرزند دکتر علی شریعتی در سخنرانی ای عنوان کرده است که علوم انسانی نقش رهایی بخش را برای انسان بازی میکند. رهایی بخش از طبقه های اجتماعی. این ایدئولوگ دقیقا همان چیزی است که دکتر علی شریعتی نیم قرن پیش در حسینیه ارشاد و در دانشگاه میگفت. خطر چنین گفتمانی دقیقا همان فاجعه ای است مه در سال ۵۷ روی داد. اما این گروه معتقد هستند که حادثه ۵۷ نتوانست رهایی بخشی را بدرستی انجام دهد. و ما بار دیگر باید رها شویم!@parsi_live
«عطش فولاد»تأسیس ذوبآهن در ایران در کشاکش میان آمریکا و شورویدر آغاز دهۀ ۱۳۴۰ ایران عطش توسعه داشت و یکی از کمبودهای اصلیش برای توسعه آهن و فولاد بود. اما شاه و دولتمردان اقتصادی فهمیده بودند آمریکاییها تمایلی به کمک به این در این زمینه ندارند ــ حتی حاضر به کارشکنی هم بودند. ایران روی نقشۀ ژئوپولتیک در جبهۀ غرب بود و طبعاً برای ساخت کارخونۀ ذوبآهن و فولاد به متحدان غربی مراجعه میکرد. اما آمریکاییها نه تنها پای معامله نمیاومدند، بلکه میکوشیدند ایران رو از ورود به این صنعت منصرف کنند. ایران وقتی دید آمریکاییها کمک نمیکنند، تلاش کرد از بانک جهانی کمک بگیره، اما گویا آمریکا بانک جهانی رو هم از کمک به ایران بازداشت.اواخر حکومت رضاشاه ایران با کمپانی آلمانیِ «کروپ»، اون زمان بزرگترین تولیدکنندۀ فولاد در جهان، به توافق رسید تا یک کارخونۀ ذوبآهن در کرج با ظرفیت تولید سالانه پنجاه هزار تن بسازه. از بد روزگار جنگ جهانی درگرفت و کارخونه نیمهکاره موند. متفقین تجهیزات کارخونه رو در راه ایران توقیف کردند. (بقایای ساختمان نیمهکارۀ این کارخونه هنوز در کرج هست.)وقتی عالیخانی در اواخر ۱۳۴۱ به عنوان وزیر اقتصاد وارد کابینۀ اسدالله علم شد، مصمم بود یک کارخونۀ ذوبآهن با ظرفیت اولیۀ سالانه ۵۰۰ هزار تن تأسیس کنه. با توجه به عدم همکاری آمریکا و سابقۀ همکاری با شرکت کروپ، قرار شد مدیر شرکت کروپ به ایران بیاد تا توافقی شکل بگیره. اما مدیر کروپ ۲۴ ساعت قبل از پرواز به تهران سفرش رو کنسل کرد. علیقلی اردلان، سفیر ایران در آلمان، فهمید بازم کار آمریکاییهاست و مدیر کروپ رو از سفر به ایران منصرف کرده بودند. شاه به این جمعبندی رسید برای ساخت ذوبآهن از شوروی کمک بگیرد ــ چیزی که میتونست آمریکا رو خشمگین و بیمناک کنه. پروژۀ سختی در پیش بود.همه میدونستند که چنین ایدهای به این آسونیها سر نمیگیرد. از طرفی شاه هرگز نمیخواست خودش شخصاً از شوروی درخواست کمک کنه (بعید نبود خبرش به گوش آمریکاییها برسه). خرداد ۴۴ شاه به شوروی سفر کرد؛ اون زمان خروشچِف، جانشین استالین، تازه از قدرت کنار رفته بود و برژنف مرد شمارۀ یک شوروی شده بود. شوروی که مشتاق بود به هر قیمتی در ایرانِ متحدِ آمریکا جای پایی باز کنه، آماده بود به خواستههای ایرانیها تن بده. مقامات پایینتر هماهنگ کردند تا خود برژنف به شاه پیشنهاد بده دولت شوروی در زمینۀ آهن و فولاد به ایران کمک کنه. شاه هم بدون اینکه خوشحالیش رو بروز بده، پاسخ داد: "بررسی میکنیم". اما نیاز به بررسی نبود، ایران مشتاق و آماده بود. سریع یه هیئت مذاکرهکننده در وزارت اقتصاد شروع به کار کرد. اما نه به این راحتی!حدود پونزده نفر با وسواس برای این مذاکرات تعیین شدند. سوابق همهشون از جهت امنیتی کامل بررسی شد و موظف شدند با نهایت رازداری در مذاکرات شرکت کنند. در طول مذاکرات ــ که یک ماه طول کشید ــ محل کار و خطوط تلفنشون دقیق کنترل میشد تا اطلاع دربارۀ مذاکرۀ ایران و شوروی درز نکند. اما قرارداد احداث ذوبآهن، ماشینسازی و لولهکشی گاز در آستانۀ انعقاد بود که گویا مِیِر (Armin H. Meyer) سفیر آمریکا در ایران، بو برد مذاکراتی در وزارت اقتصاد جریان داره. با معاون وزیر اقتصاد، محمد یگانه، تماس گرفت و به مهمونی شام دعوتش کرد تا اگر خبریه، از زیر زبونش بکشه.یگانه قبل از پاسخ دادن به سفیر با عالیخانی مشورت کرد. از این لحظه شطرنجی سرعتی بین وزارت اقتصاد و سفیر آمریکا درگرفت. یگانه، عالیخانی (وزیر اقتصاد) و اصفیاء (رئیس سازمان برنامه) که در مذاکرات نقش داشتند، به مهمونی سفیر رفتند. اما دو ساعت قبلش قرارداد با شوروری رو امضا کردند و خبرش رو به روزنامهها دادند. کار تمام بود! در مهمونی، عالیخانی به سفیر میگه با شوروی برای ساخت ذوبآهن قرارداد بستیم. رنگ از رخسار سفیر میره! اما عالیخانی از موضع طلبکار به سفیر میگه: «ما که اول از شما خیلی کمک خواستیم، خودتون کمک نکردید!»این اتفاق تغییر بزرگی در مناسبات تجاری ایران ایجاد کرد. تقریباً همۀ دولتهای غربی فهمیدند ایران مصمم به توسعهست... و از اون به بعد، به تعبیر عامیانه، برای همکاری با ایران ناز نمیکردند، چون میدونستند خطر بزرگتر اینه که شوروی یا یکی دیگه از اعضای بلوک شرق جاشون رو بگیره. در این صورت، هم یه معاملۀ خوب رو از دست میدادند و هم بازار ایران رو میباختند. رفتار غربیها از اون پس عوض شد.به این ترتیب، سیاست موازنه بین شرق و غرب که میتونست بسیار خطرناک باشه، با موفقیت انجام شد. شاه — که معمار این سیاست بود — به غرب فهموند ایران برای توسعه اولویت قائله و پیشرفتش رو فدای جنگ سرد نمیکنه. بازی با کارت شوروی — البته بدون زیادهروی سیاسی— باعث شد آمریکا دستودلبازتر بشه و بفهمه برای حفظ متحدش باید با دلش راه بیاد. و البته شوروی هم فهمید، باید دست از مطامع سیاسیش در مورد ایران برداره و به همکاری دوستانه و غیرمغرضانه روی بیاره. بهترین راه برای کشورهایی مانند ایران هم همینه: بهرهگیری از تضاد منافع قدرتها در جهت کسب منافع ملی حداکثری.▪️همچنین بنگرید به پست بعد: گزارش سفیر آمریکا از گفتگویش با شاهپینوشت: مهمترین نکات این نوشته را در گوشهوکنار کتاب خاطرات محمد یگانه یافتهام. #شاهد_تاریخی @Garajetadayoni | گاراژ
📌روانشاد استاد جواد طباطبایی:عربها جایی عنوان کردهاند که عرب، نمیتواند شاهنامه داشته باشد. میبایست بیان کرد که، شاهنامه نوشتن مستلزم ملت داشتن است و اگر ملّت به اُمت مبدل شود؛ آن زمان دیگر نمیشود؛ شاهنامه داشت. اعراب نه تنها نمیتوانند شاهنامه داشته باشند، بلکه حافظ و سعدی هم نخواهند داشت. حافظ، بیان اسطوره ملی ما است. ما ملت غیبیم و حافظ لسان الغیب است چون لسان یک ملت است. مفهوم ایرانشهری و اندیشه ایرانشهری، در واقع کوششی است برای توضیح اینکه ملت ایران، ملت متفاوتی است. منطق ما، متفاوت از منطق امت است و ما ملتی هستیم، با تاریخی خاص و تنوع اقوام و گویشهای متفاوت. ایران همیشه یک کشور بوده است و کشور نیز، یک ملت واحد است.@shahnamehpajohan @vatanyolii
