معمای خلیجبصره به جای خلیجفارساین ادعای رئیس مجلس عراق که «عثمانیها از اصطلاح خلیج بصره استفاده…
انتشار: 2026/08/25 14:45 UTCدریافت: 2026/08/27 05:10 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/27 05:10 UTC
معمای خلیجبصره به جای خلیجفارساین ادعای رئیس مجلس عراق که «عثمانیها از اصطلاح خلیج بصره استفاده میکردند» واقعیت تاریخی ندارد. جغرافیدانهای عثمانی مثل پیری رئیس، احمـدزاده و ابراهیم متفرقه از «بحر فارس» استفاده کردهاند و خلیجبصره را فقط در مورد آبهای ساحلی بندر بصره به کار بردهاند نه کل دریا.۱- نقشه معروف ابراهیم متفرقه معروف به ممالک ایران در قرن ۱۲ ترسیم شده و اکنون با شماره 0103 HRT در بایگانی عثمانی سازمان اسناد ترکیه نگهداری میشود. همانطور که در نقشه میبینید عبارت بحر فارس برای کل دریا و خلیجبصره برای آبهای نزدیک به جنوب عراق به کار میرود (عراق کلا ۵۸ کیلومتر در خلیج فارس ساحل دارد).۲-در کتاب مخلوقات یازیجی احمدزاده «بحر فارس، دریایی مبارک و کثیرالخیر» ذکر شده و توضیحاتی نیز پیرامون آن داده است. این اثر با نمرهی بایگانی Bel_Yz_K0615 در کتابخانهی آتاترک (کتابخانه شهرداری استانبول) نگهداری میشود.۳.« منتخب کتاب بحریه» که مشتمل بر نقشههای برگزیده شده پیریرئیس است (کتابخانه سلیمانیه، نمره ثبت ۲۲۷) در سال ۱۶۴۵ نوشته شده. از این اثر یک نسخه دیگر در موزه توپکاپی با نمره ثبت ۱۶۴٠/۱ وجود دارد. در این اثر بحر فارس در برگ ب۱۹ در کنار بحر هند توصیف شده و در پایین صفحه نقشه آنها ترسیم شده است. رک: مقاله مینه اسینر اوزر در مجله مطالعات عثمانی، دانشگاه استانبول: iupress.istanbul.edu.tr/journal/oba/ar…این ادعا که در اسناد جغرافیای دولت عثمانی از خلیج فارس استفاده نشده، روایتی جدید که ناشی از اغراض سیاسی است و هرکس آن را تکرار کرد نه عثمانی چیزی میداند نه از جغرافیا. درست است که امروز در ترکیه از اصطلاح خلیج و خلیج بصره برای نامیدن خلیج فارس استفاده میکنند اما این نیز یک «روایتسازی» از روی مقصد سیاسی است و ربطی به اسناد عثمانی ندارد و مدعیان آن نمیتوانند سنّت جغرافیای تاریخی عثمانی، برای این شیوه دست و پا کنند.اگـر کسی هم در جمهوری ترکیه بخواهد سنّت جغرافیایی پیری رییس و اسماعیل متفرقه را با مقاصد سیاسی نادیده بگیرد، فرقی با رییس مجلس عراق ندارد که نه از تاریخ خودش آگاه است (چون تاریخ ملّی ندارد)، نه از تاریخ عثمانی و صرفاً براساس شنیدهها حرف میزند نه اسناد.برای دیدن اسناد کلیک کنید👇🏻t.me/salar_seyf/489?single
پستهای تلگرام — ایران دوستان
گلهای رنگارنگ برنامه شماره ۴۷۲@golhamusicsproject 🎧با همکاری هنرمندان : #مرضیه ، #شجریان ، همایون خرم با همراهی ارکستر گلها گوینده : فیروزه امیر معزاشعار متن برنامه : سعدی،معینی کرمانشاهیخاطرات عمر رفته در نظرگاهم نشستهدر سپهر لاجوردی آتش آهم نشستهای خدای بی نصیبان طاقتم ده طاقتم دهقبله گاه ما غریبان طاقتم ده طاقتم دهساغرم شكسته ای ساقی رفته ام ز دست ای ساقی در میان طوفان بر موج غم نشسته منمدر زورق شكسته منم ای ناخدای عالمتا نام من رقم زده شد یك باره مهر غم زده شد بر سرنوشت آدم ساغرم شكسته ای ساقی رفته ام ز دست ای ساقیتو تشنه كامم كشتی در سراب ناكامی ها ای بلای نافرجامی ها نبرده لب بر جامی می كشم به دوش از حسرت بار مستی و بدنامی هابر موج غم نشسته منم در زورق شكسته منم ای ناخدای عالم حكایت از چه كنم شكایت از كه كنم كه خود به دست خود آتش بر دل خون شدۀ نگران زده امتو تشنه كامم كشتی در سراب ناكامی ها ای بلای نا فرجامی ها نبرده لب بر جامی می كشم به دوش از حسرت بار مستی و بدنامی هابر موج غم نشسته منم در زورق شكسته منم ای ناخدای عالم@golhamusicsproject 🎧
ایران زیر چکمه — دربارهٔ شهریور بیستاین یکی از پستهای کانال تاریخاندیشیه که پیشتر دربارهٔ شهریور بیست و اشغال ایران نوشته بودم (لینک پست نوشتاری). فایل شنیداریش رو در این پست با اجرای جناب محمد غیاثیان گرامی میشنوید.برای خواندن مجموعه پستهای مرتبط بنگرید به این پست: اشغال ایران#خوانش_پست @Garajetadayoni | گاراژ
اشغال ایراندر سوم شهریور ۱۳۲۰ متفقین به ایران حمله کردند. چند پست دربارهٔ این رخداد:▪️رضاشاه و معضل ظهور هیتلر▪️رضاشاه و بیطرفی در جنگ▪️رضاشاه، هیتلر، موسولینی — علاقه یا بیزاری؟▪️تحلیل نصرالله انتظام بر شهریور بیست▪️تکرار پروپاگاندای اشغالکنندگان ایران#شاهد_تاریخی @Garajetadayoni | گاراژ
🔵🔴 #شاهنامه_فردوسی باعث وحدت ملی ایرانیان پس از اسلام شدروانشاد پرویز ناتل خانلری ادیب سرشناس از مفهوم ایرانی بودن میگوید#آموزنده@bestdiplomacy
▪️مستند ایران؛ پارس جدید (۱۳۱۸)این فیلم یکی از بهترین مستندهای دههٔ ۳۰ است. این مستند که عنوان آن «ایران؛ پارس جدید» نام دارد، محصول کار مشترک چند دانمارکی است که در خدمت شرکت مهندسی کمپساکس (Kampsax) به ایران آمده بودند و از مراحل ساخت راهآهن فیلمبرداری کردهاند. این شرکت مهندسی در احداث راهآهن ایران فعال بوده است. فیلم در واقع دو بخش دارد: نخست اینکه نگاهی عمومی به اوضاع کلی ایران میاندازد؛ از وضعیت شهری و روستایی تا وضعیت صنایع سنتی و مدرن و همچنین اوضاع سیاسی و نظامی و آموزشی. در بخش دوم، دوربین به نقاط صعبالعبور میرود تا مراحل ساخت راهآهن را نشان دهد. بیاغراق میتوان گفت همۀ قابهای این فیلم ۴۶ دقیقهای جذاب و دیدنی است. فیلم صدادار است و موسیقی برای آن ساخته شده و گوینده به زبان دانمارکی صحبت میکند.#ویدئو