بررسی حضور غیرمسلمانان در پیادهروی اربعین و زیارت امام حسین(ع) ۳/۴🔺از منظر علمی و آکادمیک، پروفسور…
انتشار: 2026/08/04 05:32 UTCدریافت: 2026/08/04 15:07 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/04 15:07 UTC
بررسی حضور غیرمسلمانان در پیادهروی اربعین و زیارت امام حسین(ع) ۳/۴🔺از منظر علمی و آکادمیک، پروفسور محمود مصطفی ایوب، (متوفی ۲۰۲۱) استاد مطالعات اسلامی و روابط اسلام-مسیحیت در دانشگاه تمپل آمریکا و حوزهٔ علمیه هارتفورد، در رسالهٔ دکتری خود، در دانشگاه هاروارد (۱۹۷۸) با عنوان «رنج رهاییبخش در اسلام»، مطالعهای تطبیقی میان شهادت امام حسین (ع) و مصائب عیسی مسیح (ع) انجام داده است. نظریهٔ این اسلام شناس، قرآن پژوه، مسیحیتشناس، شیعه پژوه و نویسندهٔ نابینای لبنانی آمریکایی، یکی از عمیقترین تبیینهای الهیاتی برای درک جایگاه شهادت امام حسین (ع) در تشیع با نگاهی به مفاهیم مسیحی است. این نظریه بر این پایه استوار است که «رنج» تنها یک درد فیزیکی نیست، بلکه ابزاری برای کمال و رستگاری بشر است. نظریهٔ ایوب مستقیماً از آموزهٔ مسیحیِ «رنج رهاییبخش» الهام گرفته است. در الهیات کاتولیک، رنج و مصلوب شدن عیسی مسیح (ع) به عنوان یک «فدیه» برای نجات بشریت از بردگیِ گناهِ نخستین تلقی میشود. ایوب با مطالعهٔ تطبیقی، نشان میدهد که شهادت امام حسین (ع) در کلام شیعه، کارکردی مشابه پیدا کرده است؛ به این معنا که ایشان با تحمل مصائب عظیم، بهایی را برای رستگاری امت پرداخته است. هستهٔ مرکزی نظریهٔ ایوب در تشیع، پیوند میان «رنج» و «شفاعت» است. او تبیین میکند که بر اساس طرح الهی، مصائب و محرومیتهای اهلبیت (ع) و بهویژه شهادت امام حسین (ع)، بیپاسخ نمانده است. خداوند در پاداش این رنج بیمانند، «حق شفاعت» وسیعی به امام حسین (ع) عطا کرده است. از طریق این امتیاز، امام میتواند پیروان و گناهکاران را از آتش دوزخ رهایی بخشد. این دقیقاً همان نقطهای است که «رنج» به «رهایی» منجر میشود. 🔺برخی از اندیشمندان و کشیشان مسیحی که به زیارت حرم امام حسین (ع) آمدهاند، واقعهٔ کربلا را تحقق عینیِ پیشگوییهای کتاب ارمیا نبی در عهد عتیق (کتاب مقدس) میدانند. اسقف مالخاز سونگولاشویلی در کنفرانس بینالمللی کربلا، روایت خود را از «جستجوی حقیقت» در خاک کربلا بیان میکند. اسقف مالخاز (که در سال ۲۰۱۴ به همراه اسقف الیاس برای اولین بار در مراسم عاشورا شرکت کرده بود)، بیان میکند که انگیزه اصلی او از سفر به کربلا، یک جستجوی الهیاتی برای یافتن هویت شخصیتی است که در متون کهن مسیحی پیشگویی شده است. او تصریح میکند که طبق «کتاب ارمیا نبی» در کتاب مقدس، از شهیدی سخن به میان آمده که به شکلی وحشیانه در «سرزمین شمالی در کنار رود فرات» ذبح میشود. او با حضور در حرم امام حسین (ع)، اعلام کرد که اکنون در پیشگاه همان شهید و یارانی ایستاده است که در کنار فرات جان باختهاند. از نظر این متفکران، انطباق دقیق این کدهای جغرافیایی و تاریخی با واقعه سال ۶۱ هجری، کربلا را به قطعهای از پازل الهیات ابراهیمی و تاریخ رستگاری برای مسیحیان تبدیل کرده است.🔺بخش عمدهٔ سخنان اسقف مالخاز به تمجید از «رساله حقوق» اختصاص دارد که آن را یکی از «گرانبهاترین مرواریدهای تولید شده توسط اعضای خانوادههای ابراهیمی» مینامد. او معتقد است این رساله منشوری برای استقرار عدالت اجتماعی، انصاف و عشق است و هدف آن ایجاد هارمونی (هماهنگی) میان انسان و خدا، انسان با خود و انسان با جامعه است. وی به دقت اشاره میکند که امام سجاد (ع) ۵۱ حق الهی را در ۷ دسته کلی (شامل حقوق خدا، نفس، بدن، افعال عبادی، حاکم، خانواده و گروههای اجتماعی) تبیین کرده است. او اهمیت این متن را در این میداند که توسط شخصی نوشته شده که خود شاهد عینی و بازمانده واقعه کربلا بوده است. او تأکید میکند که به محض قدم گذاشتن در این مکان مقدس، متوجه شده است که مسیحیان، مسلمانان و پیروان سایر ادیان تا چه حد به یکدیگر نزدیک هستند. از نظر او، میراث امام حسین (ع) و فرزندش امام سجاد (ع) متعلق به تمام بشریت است و میتواند مبنایی برای ساختن جامعهای بر پایه عدالت و صلح قرار گیرد. حضور اسقف مالخاز نشان میدهد که کربلا برای رهبران فکری مسیحیت، فراتر از یک سایت مذهبی، یک «مرجع اخلاقی و الهیاتی» است که با متون مقدس آنها و پرسشهای فلسفی مشترک بشری پیوندی ناگسستنی دارد.@QuranPazhoohi