🔵 «فتح» همیشه در جنگ نیست؛ گاهی در صلح استآیا میتوان از تعالی اخلاقی و جامعه اسلامی سخن گفت، وقتی…
انتشار: 2026/08/19 15:02 UTCدریافت: 2026/08/19 17:05 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/19 17:05 UTC
🔵 «فتح» همیشه در جنگ نیست؛ گاهی در صلح استآیا میتوان از تعالی اخلاقی و جامعه اسلامی سخن گفت، وقتی نیازهای اولیه مردم تأمین نشده و امنیت آنها برقرار نیست؟سیدعلیرضا بهشتی در سخنانی به مناسبت رحلت پیامبر اسلام، با طرح این پرسش از دو پیششرط بنیادی برای شکلگیری یک جامعه انسانی سخن میگوید: امنیت و رفاه نسبی.از نگاه او، تا زمانی که این بستر فراهم نشده باشد، سخن گفتن از جامعهای که قرار است ارزشهای اخلاقی در آن رشد و تعالی پیدا کنند، عملاً از زمینه واقعی خود جدا میشود.بخش دیگری از سخنان بهشتی به سوره فتح و صلح حدیبیه اختصاص دارد. او تأکید میکند:«سوره فتح مربوط به صلح حدیبیه است و مربوط به جنگ نیست.»این یادآوری از آن جهت قابل تأمل است که واقعهای بدون پیروزی نظامیِ متعارف، در قرآن با مفهوم «فتح» توصیف میشود؛ صلحی که در زمان انعقاد حتی برخی از همراهان پیامبر نسبت به مفاد آن ناخشنود بودند.بهشتی از این منظر بر اعتماد پیامبر به عقل جمعی، توجه به مصالح امت و تقدم امنیت و رفاه مردم تأکید میکند و میگوید:«هدف اصلی پیامبر این بود که جامعه اسلامی جامعهای باشد که در آن امنیت و رفاه مردم و شهروندان در درجه اول تأمین شده باشد.»شاید در روزگاری که «پیروزی» بیش از هر چیز با غلبه در میدان جنگ تداعی میشود، بازخوانی این پرسش تاریخی همچنان اهمیت داشته باشد:چرا قرآن یک پیمان صلح را «فتح» نامید؟✍️ سیدعلیرضا بهشتی📎 اصل سخنان در ادامهعلیرضا بهشتی: سوره فتح مربوط به صلح حدیبیه است و مربوط به جنگ نیست | اعتماد پیامبر به عقل جمعی و توجه به مصالح امتسید علیرضا بهشتی طی سخنانی به مناسبت رحلت پیامبر اکرم(ص)،در مجتمع فرهنگی احیای فضیلت، گفت: اگر رفاه نسبی در جامعه وجود نداشته باشد، یعنی نیازهای اولیه مردم برآورده نشده باشد، و از طرف دیگر امنیت نیز وجود نداشته باشد، چگونه میتوان درباره شکلگیری و رشد یک جامعه انسانی که قرار است در آن ارزشهای اخلاقی تعالی پیدا کنند، سخن گفت؟اساساً در چنین شرایطی جایی برای صحبت از این مسائل وجود ندارد. ابتدا باید بستر لازم را برای شکلگیری جامعه اسلامی فراهم کنیم تا این جامعه نمونه بتواند به سمت نمونه شدن و مثالی شدن حرکت کند. هدف اصلی همین است.رئیس بنیاد شهید بهشتی با تأکید بر اینکه سوره فتح مربوط به صلح حدیبیه است و مربوط به جنگ نیست،گفت: هدف اصلی پیامبر(ص) این بود که جامعه اسلامی جامعهای باشد که در آن امنیت و رفاه مردم و شهروندان در درجه اول تأمین شده باشد.این موضوع نسبت به همه چیز اولویت دارد و هیچ چیزی بالاتر از آن قرار نمیگیرد.منبع: جماران#صلح_حدیبیه #سوره_فتح #پیامبر #صلح #علیرضا_بهشتی#منتخب_فرهیختگان#فرهیختگان؛ راهی به رهایی

