🔹بیشتر بخوانید:👇https://tinyurl.com/27tbbbsh
انتشار: 2026/08/21 07:22 UTCدریافت: 2026/08/22 00:46 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/22 00:46 UTC
🔹بیشتر بخوانید:👇tinyurl.com/27tbbbsh
پستهای تلگرام — ایران پدیا
رویدادها ۳۱ مرداد ۲۲ اوت۸۹۳ - وقوع جنگ چالدران در دشت چالدران (در شمال آذربایجان غربی) و شکست سپاه قزلباش ایران به فرماندهی شاه اسماعیل یکم صفوی از ارتش عثمانی به فرماندهی سلطان سلیم یکم۱۳۰۰ - نيروی قزاق با يك حمله شديد شهر لنگرود را از احسانالله خان پس گرفت. در اين زد و خورد، شورشيان، يكصد و پنجاه اسير و دويست كشته و زخمی دادند.۱۳۰۰ - به دستور كلنل محمدتقیخان پسیان، يكصد قبضه تفنگ از اسلحهخانه پليس مشهد ضبط و تحويل ژاندارمری شد.۱۳۳۲ - بازگشت محمدرضا پهلوی به ایران پس از کودتا بر علیه دولت دکتر محمد مصدق۱۳۴۲ - تأسیس دانشگاه تربیت معلم۱۳۵۴ - دانشکدههای جدید جنگلبانی و بهداشت در دانشگاه تهران تاسیس شد.۲۲ اوت۱۶۳۹ - کمپانی هند شرقی بریتانیا، نوار کوچکی از زمینهای شهر چنای، مرکز ایالت تامیل نادو، را از پدا ونکاتا رایا، پادشاه دودمان ویجایاناگارا خرید.۱۸۴۹ - اتریش با فرستادن بالونهای بدون سرنشین برای حمله به ونیز ایتالیا، اولین حمله هوایی تاریخ را شکل داد.۱۸۶۴ - پس از امضای نخستین کنوانسیون ژنو توسط ۱۲ کشور اروپایی، جنبش صلیب سرخ، به رهبری هنری دونانت رسماً آغاز بهکار نمود. و کمیته بینالمللی صلیب سرخ پایهگذاری شد.۱۸۷۵ - معاهده سن پترزبورگ بین ژاپن و روسیه به تصویب رسید که مبادله ساخالین با جزایر کوریل را فراهم کرد.۱۹۱۰ - کره با امضای معاهده ژاپن و کره به ژاپن ضمیمه شد و دوره حکومت ژاپن بر کره آغاز شد که تا پایان جنگ جهانی دوم ادامه داشت.۱۹۶۲ - ترور شارل دوگل، رئیسجمهور فرانسه که قرار بود به دست ژان باستین تری و برای جلوگیری از استقلال الجزایر انجام پذیرد، ناکام ماند.۱۹۷۲ - کشتار ۱۶ تن از زندانیان سیاسی بیدفاع چپ در پایگاه نظامی ترلو در پاتاگونیای آرژانتین، توسط دیکتاتوری نظامی دست راستی۱۹۷۸ - جبهه آزادیبخش ملی ساندینیستا کاخ ملی در نیکاراگوئه را تسخیر کرد.۲۰۰۶ - گریگوری پرلمن به دلیل اثبات حدس پوانکاره در ریاضیات برنده مدال فیلدز شد اما از پذیرش مدال خودداری کرد.۲۰۰۶ - پرواز شماره ۶۱۲ شرکت هواپیمایی پولکوو در نزدیکی مرز روسیه بر فراز شرق اوکراین سقوط کرد و همه ۱۷۰ سرنشین هواپیما کشته شدند.زادروزها۱۲۹۹- هوشنگ سیحون، معمار، طراح، نقاش و مجسمهساز۲۲ اوت۱۶۴۷ - دنی پاپن، فیزیکدان فرانسوی و مخترع دیگ بخار۱۸۶۰ - پاول نیپکو، مبتکر آلمانی و یکی از مخترعین تلویزیون۱۸۷۳ - الکساندر بوگدانف، پزشک و فیلسوف روسی۱۹۰۲ - لنی ریفنشتال (هلن برتا امیلی)، بازیگر، کارگردان و تبلیغ کننده آلمان نازی۱۹۰۲ - ادوارد روو اسنو، مورخ و نویسنده آمریکایی۱۹۰۴ - دِنْگ شيائو پينگْ، رهبر پيشين چين كمونيست۱۹۰۸ - هانری کارتبه برسون، عکاس فرانسوی که در ابداع و گسترش عکاسی خبری نقشی اساسی داشت.درگذشتها۱۳۵۲ - سناتور دکتر احمد سیدامامی، استاد دانشگاه و مدیر مجله تندرست در ۷۱ سالگی۱۴۰۲ - ابراهیم گلستان، نویسنده و فیلمساز (زاده ۱۳۰۱)۲۲ اوت۱۸۶۷ - مایکل فارادی، شیمیدان و فیزیکدان تجربی که بهدلیل اکتشافاتش در الکترومغناطیس و الکتروشیمی مشهور است. کشف بنزن و قوانین مربوط بهالقای الکترومغناطیسی و تهیۀ کلر مایع، از مهمترین دستاوردهای اوست.۱۹۲۲ - مایکل کولینز، رهبر و رئیس ارتش ملی ایرلند در جریان جنگ داخلی ایرلند به ضرب گلوله کشته شد.۱۹۳۶ - میخائیل تومسکی، فعال اتحادیههای کارگری و سیاستمدار شوروی۱۹۷۸ - اینیاتسیو سیلونه، نویسنده سوسیالیست ایتالیایی۱۹۷۸ - جومو کنیاتا، اولین رئیسجمهور کنیا پس از استقلال این کشور۱۹۹۰ - بوریس شربینا، مسئول رسیدگی به حادثهی چرنوبیل۲۰۰۰ - ابوالفضل ایلچیبیگ، سیاستمدار اهل جمهوری آذربایجانمناسبتهاروز جهانی یادبود قربانیان اعمال خشونت مذهبیروز کنوانسیون ژنوروز جهانی شیر گیاهی
تورج نگهبان، (زادهی ۶ اردیبهشت ۱۳۱۱ در اهواز ـ درگذشته ۳۰ مرداد ۱۳۸۷ کالیفرنیا) شاعر، ترانهسرا و نویسنده وی تحصیلات ابتدایی را در خرمشهر و دوران متوسطه را در دبیرستان فیروزبهرام تهران به پایان رسانید. تورج نگهبان دارای لیسانس ادبیات فارسی و فوقلیسانس علوم اجتماعی از دانشگاه تهران بود. وی رئیس روابط عمومی سازمان صنایع دستی ایران و از سال ۱۳۵۳ تا زمان انقلاب ضد سلطنتی مدیر مسئول نشریه تخصصی دستاورد بود. در سالهای ۱۳۵۶ تا ۱۳۵۸ در دانشکده علوم اجتماعی قزوین تدریس کرد. او صاحب امتیاز و مدیر مسئول مجله صوتی صدا بود. پس از انقلاب، فعالیت هنریاش کم شد و در سال ۱۳۵۹ مدتی مدیر استودیو صبا شد و شرکت تبلیغاتی کارنامک را تأسیس کرد. در این سالها اثر ماندگارش، شعر "ای ایران" ساخته محمد سریر که توسط محمد نوری اجرا شد.بسیار علاقهمند به ایران بود و در سلوک و عرفان، مطالعات فراوانی داشت که در آثار بهجای ماندهاش مشهود است. وی در اردیبهشت ۱۳۷۲ به لسآنجلس رفت. تورج نگهبان سرانجام در ۳۰ مرداد ۱۳۸۷ بر اثر بیماری ذاتالریه در بیمارستان تارزانا درگذشت.🔷 بیشتر بخوانید:👇tinyurl.com/45zxuzx8@iranpediawiki
لئون تروتسکی، (نام کامل: لِو داویدوویچ برونشتاین؛ ۷ نوامبر ۱۸۷۹ – ۲۱ اوت ۱۹۴۰)، یکی از برجستهترین انقلابیون مارکسیست قرن بیستم، نظریهپرداز سیاسی، فرمانده نظامی و نویسنده روسی بود. او به همراه ولادیمیر لنین، نقش کلیدی در انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ ایفا کرد و ارتش سرخ را از یک نیروی شبهنظامی به ارتش منظم میلیوننفری تبدیل کرد که در جنگ داخلی روسیه (۱۹۱۸–۱۹۲۱) بر سفیدها، نیروهای خارجی و مخالفان داخلی پیروز شد. تروتسکی نظریه انقلاب مداوم را توسعه داد که معتقد بود انقلاب سوسیالیستی در کشورهای عقبمانده مانند روسیه نمیتواند در مرزهای ملی متوقف شود و باید به انقلاب جهانی پرولتاریا گسترش یابد – نظریهای که مستقیماً با ایده استالین مبنی بر سوسیالیسم در یک کشور در تضاد بود.پس از مرگ لنین در ۱۹۲۴، تروتسکی در مبارزه قدرت داخلی حزب کمونیست شکست خورد، از قدرت کنار گذاشته شد، تبعید گردید و نهایتاً در تبعید مکزیک توسط عامل مخفی استالین ترور شد.🔹بیشتر بخوانید:👇tinyurl.com/27tbbbsh @iranpediawiki
رویدادها ۳۰ مرداد ۲۱ اوت۱۳۰۰ - احسانالله خان، به شهر لنگرود حمله کرد و شهر را به تصرف خود درآورد.۱۳۱۳ - الزامی شدن نام خانوادگی برای افراد در ایران۱۳۳۲ - ادامه بازداشت و تصفيه در پی به اجرا درآمدن کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ سرتيپ محمدتقی ریاحی رئيس ستاد ارتش، از نخستين كسانی بود، كه بازداشت شد. تا بامداد اين روز بيش از دويست تَن بازداشت شده بودند و بسياری از مقامات دولتی بركنار شده و تصفيه ادارات ادامه داشت.۱۳۴۷ - پروفسور فضلالله رضا، از دانشمندان طراز اول رياضيات و الكترونيك جهان، به رياست دانشگاه تهران انتخاب و دگرگونی و تحوِل در تعليمات عالی ايران آغاز شد.۱۳۵۵ - حمله شدیداللحن قذافی در کنفرانس غیر متعهدها در کلمبو به شاه ایران۲۱ اوت۱۹۴۴ - کنفرانس دامبارتون اوکس که مقدمه سازمان ملل است آغاز شد. ۲۱ اوت تا ۱۷ اکتبر۱۹۵۹ - جزایر هاوایی توسط دوایت آیزنهاور، پنجاهمین ایالت آمریکا شد. مراحل ضميمه کردن جزیره نزديک به يک قرن طول کشيده بود. مجمع الجزاير هاوایی اقيانوس آرام هزاران کيلومتر از خاک آمريکا فاصله دارد.۱۹۶۸ - اشغال جکسلواکی توسط ارتش سرخ شوروی۱۹۹۱ - روز استقلال كشور لتونی، از اتحاد جماهير شوروی سابق۲۰۱۳ - در منطقه غوطه سوریه صدها نفر بر اثر بمباران شیمیایی توسط بشار اسد با گاز سارین کشته شدند.زادروزها۱۳۸۰ - علیاکبر آزادی، متخلص به گلشن و مشهور به گلشن آزادی، شاعر، نویسنده و روزنامهنگار۲۱ اوت۱۷۸۹ - آگوستین لویی کوشی، ریاضیدان فرانسوی و از پایهگذاران آنالیز ریاضی۱۷۹۸ - ژول میشله، مورخ و فیلسوف فرانسوی۱۹۳۸ - کنی راجرز، خواننده، ترانهسرا، گیتاریست، تهیهکننده و بازیگر آمریکایی۱۹۷۳ - سرگئی برین، کارآفرین آمریکایی، بنیانگذار شرکت گوگل با کمک لری پیج۱۹۸۶ - یوسین بولت، دوندۀ جامائیکایی دوِ سرعت و سریعترین انسان جهان که رکورددار کنونی و قهرمان المپیک دوِ ۱۰۰ متر و ۲۰۰ متر دنیاست و بههمراه همتیمیهای جامائیکاییاش، رکورد دوِ ۴ در ۱۰۰ متر امدادی جهان را نیز در اختیار دارد. وی نخستین دوندۀ سرعتی است که ۹ مدال طلای المپیک را کسب کرده است.درگذشتها۱۳۸۷ - تورج نگهبان، نویسنده، شاعر و ترانهسرا۲۱ اوت۱۹۴۰ - لئون داویدُویچ تروتسکی، فیلسوف، متفکر، انقلابی، تاریخنگار، روزنامهنگار، سیاستمدار و نظریهپرداز مارکسیست۱۹۷۱ - جورج جکسون George Lester Jackson، فعال و نویسنده آمریکایی، بنیانگذار خانواده چریکهای سیاه۱۹۸۳ - ترور بنينيو اكينو، سياستمدار معروف و رهبر مخالفان دولت فيليپين۲۰۰۶ - بسمالله خان، خواننده و موسیقیدان هندیمناسبتهاروز جهانی یادبود قربانیان تروریسمروز شاعر
نوشیدن جام زهر، عبارتی بود که اولین بار توسط خمینی هنگام پذیرش قطعنامه ۵۹۸ شورای امنیت و قرارداد آتشبس در سال ۱۳۶۷ به کار برده شد. روحالله خمینی علل پذیرش آتش بس و نوشیدن جام زهر را شرح نداد. او گفت این موضوع دلایلی دارد که فعلا نمیتواند در مورد آن صحبت کند.پذیرفتن آتش بس از سوی خمینی بسیار عجیب بود. زیرا او از زمان شروع جنگ بارها قادر بود به جنگ خاتمه دهد. از جمله خمینی هفت قطعنامه برای پایان دادن به جنگ را رد کرد. به ویژه پس از عقبنشینی عراق از خرمشهر و اعلام آمادگی کشورهای عربی برای پرداخت غنیمت به ایران، خمینی میتوانست با حفظ منافع خود به جنگ ایران و عراق پایان دهد، اما باز آن را نپذیرفت. وی گفته بود جنگ را نعمت میداند و تا ویرانی آخرین خشت خانههای تهران نیز حاضر به پذیرش آتشبس نیست. نهایتا جنگ ایران و عراق روز ۲۹ امرداد ۱۳۶۷ بصورت رسمی پایان یافت.🔹بیشتر بخوانید:👇 tinyurl.com/4tmbf85h @iranpediawiki
رویدادها ۲۹ مرداد ۲۰ اوت۶۳۶ - پایان نبرد یرموک با پیروزی مسلمانان بر امپراتوری روم۱۳۲۱ - وينستون چرچيل نخستوزير انگليس وارد تهران شد. ژنرال ويول فرمانده كل نيروی هندوستان نیز همراه او بود. قوامالسلطنه نخستوزير پيرامون مسائل ايران و جنگ با چرچيل مذاكره كرد. چرچيل پس از ۲۴ ساعت توقف در تهران به مسكو پرواز کرد.۱۳۳۲ - دستگیری دکتر محمد مصدق و چند تن از یارانش همچون دکتر شایگان و دکتر صدیقی پس از کودتای ۲۸ مرداد، آنها هنگامی که خانه زیر گلوله بود از دیواری عبور کرده و خانه را ترک کردند.۱۳۳۲ - حکم برکناری ناصرقلی اردلان، محمدعلی کشاورز صدر، محمدعلی مقدم، سرتيپ مظفری و محمد نخجوان از استانداريهای آذربايجان، اصفهان، گيلان، خوزستان و فارس صادر شد.۱۳۳۲ - آغاز دوره پنجم مشروطه۱۳۳۲ - در تمام شهرهای ایران حکومت نظامی برقرار شد.۱۳۵۷ - مجلس شورای ملی در جلسه امروز خود، لایحه دولت را مبنی بر برقراری حکومت نظامی در اصفهان برای مدت یک ماه تصویب کرد.۱۳۶۷ - پایان جنگ ایران و عراق پس از هشت سال۲۰ اوت۱۰۰۰ - مجارستان به عنوان یک پادشاهی مسیحی توسط استفان اول تأسیس شد.۱۸۵۵ - اندرو جانسون، رئیسجمهور ایالات متحده، جنگ داخلی آمریکا را رسماً پایان داد.۱۹۱۴ - در جریان جنگ اول جهانی بروکسل توسط ارتش آلمان نازی به اشغال درآمد.۱۹۲۶ - اناچکی تنها سازمان ملی رادیو تلویزیونی ژاپن تأسیس شد.۱۹۶۰ - سنگال با جدایی از فدراسیون مالی اعلان استقلال کرد.۱۹۶۸ - تهاجم ارتش پيمان ورشو به چكسلواكی و اشغال اين كشور۱۹۸۵ - در ماجرای ایران گیت، اسرائيل از جانب آمريكا و از طريق يك دلال بينالمللی اسلحه (در جريان جنگ عراق و ايران) ۹۶ راكت ضد تانك «تو ـTOW» به ايران فروخت.۱۹۸۸ - پرو به کنوانسیون برن برای حمایت از آثار ادبی و هنری پیوست. ایران همچنان به این کنوانسیون نپیوسته است.۱۹۸۸ - دادگاه عالی کانادا با تصویب قانونی جدایی ایالت کبک را منوط به مجوز از دولت فدرال کرد.۱۹۹۱ - اتحاد جماهیر شوروی پس از ۶۹ سال از هم پاشید و بهچندین کشور بزرگ و کوچک تبدیل شد. با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، استونی که از سال ۱۹۴۰م بهخاک شوروی ضمیمه شده بود، بهمانند قبل از جنگ دوم جهانی استقلال خود را اعلام کرد.۱۹۹۳ - پس از چند دور مذاکرات مخفیانه در نروژ اولین پیمان اسلو بین اسرائیل و سازمان آزادیبخش فلسطین (ساف) به امضا رسید.زادروزها۱۲۹۸ - ناصر زرآبادی، نوازنده ویولن، آهنگساز و موسیقیدان۱۳۱۰ - اسماعیل یزدی، دندانپزشک، جراح فک و صورت، نویسنده و سردبیر روزنامه میزان۱۳۲۰ - هوشنگ چالنگی، شاعر۲۰ اوت۱۸۵۸ - عمر مختار، رهبر لیبی در جنگ با ایتالیا، وی مدتی نیز رهبر طریقت سنوسیه (یکی از فرقههای مذهبی اسلامی در شمال آفریقا) بود.۱۹۰۶ - هانس آومایر، افسر آلمانی در دورۀ رایش سوم و معاون فرماندۀ اردوگاه مرگ آشویتس۱۹۳۰ - نیکی آر. کدی، خاورشناس، ایرانشناس و تاریخ زنان از آمریکا، استاد دانشگاه کالیفرنیا، لسآنجلس (UCLA)۱۹۳۷ - آندری کنچالوفسکی، کارگردان، تهیهکننده و فیلمنامهنویس روس۱۹۴۱ - اسلوبودان میلوسویچ، سیاستمدار صرب و یوگسلاو که سیاستهای ملیگرایانۀ او بهعنوان رهبر حزب و رئیسجمهور صربستان در نهایت بهفروپاشی جمهوری فدرال سوسیالیستی یوگسلاوی در سال ۱۹۹۲م منتهی شد.درگذشتها۱۲۷۱ - میرزا محمدرضا کلهر، خوشنویس دوره قاجاریه۱۳۱۲ - بتول رضایی، (پروانه یا خانم موچول) نوازنده سهتار، تار و خواننده موسیقی دستگاهی ایرانی، او نخستین کسی است که صدای ساز سهتار را ضبط کرد و نخستین کسی است که همزمان با آن نیز آواز خواند. خانم رضایی مادر خاطره پروانه (خواننده) بود.۱۳۹۴ - محمود طلوعی، نویسنده، مترجم، تاریخنگار و روزنامهنگار۲۰ اوت۱۸۵۴ - فریدریش ویلهلم یوزف شلینگ، فیلسوف ایدهآلیست آلمانی۲۰۱۱ - رضا بدیعی، کارگردان، وی بیشتر به خاطر فعالیتش در تولید فیلم و سریال بالاتر از خطر در هالیوود مشهور بود.مناسبتهاروز جهانی فضای مجازی
