. 🔴 عراق همان ایران است ! 💥 در کهنترین کتاب جغرافیای جهان اسلام ؛ یعنی کتاب « المسالک و الممالک ا…
انتشار: 2026/08/23 06:46 UTCدریافت: 2026/08/24 06:50 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/24 06:50 UTC
. 🔴 عراق همان ایران است ! 💥 در کهنترین کتاب جغرافیای جهان اسلام ؛ یعنی کتاب « المسالک و الممالک ابنخردادبه » که مربوط به اوایل سده ۳ قمری است، نام « عــــراق » برای اشاره به چه سرزمینی استفاده شده است ؟ 🔷 ترجمه دقیق جملات ابنخردادبه در این مقاله آمده….🔴 عراق همان ایران است ! بخش ۲ ...دیدیم که در کهنترین کتاب جغرافیای جهان اسلام، یعنی المسالک ابن خردادبه، واژه عراق به صراحت معرب از واژه « ایران » دانسته شده است. یک نظر دیگر درباره ریشه واژه « عراق » که در منابع تاریخی به آن اشاره شده، این است که ؛ عراق معرب از کلمه « ایراه » پارسی به معنای ساحل است که منطقه تاریخی ایراهستان در جنوب استان فارس، نمونه کهن بازمانده از این واژه استاینجا، هم منابعی که به نظریه « ایراه » اشاره دارند و هم منابع دیگری که به نظریه « ایران » اشاره دارند را ارائه میکنیم :یاقوت حموی ( سده ۷ قمری ) در کتاب البلدان مطالب جالبی درباره ریشه واژه « عراق » گفته است :(( اصمعی گفته است : کلمه عراق عربیشده «ایرانشهر» است، و با این حال از لفظ اصلی آن فاصلهای دارد، هرچند عربها گاهی در عربیسازیِ واژهها تا چنین حدی دخل و تصرف میکنند. ... ابوعمرو گفته است : عراق را از آن رو عراق نامیدند که به دریا نزدیک است. ... و حمزه گفته است : ساحل در فارسی « ایراه » سرزمین نامیده میشود ؛ از اینرو کورهٔ اردشیرخُرّه از سرزمین فارس را، به سبب نزدیکیاش به دریا، «ایراهستان» نامیدند. سپس عربها لفظ «ایراه» را با افزودن قاف، عربی کردند و گفتند «ایراق». و حمزه در «الموازنة» گفته است : مرکز پادشاهی ایرانیان عراق است، و «عراق» معرّبِ «ایراف» با فاء است و معنای آن «محل فروکش کردن آب و سرازیری آبها» است ؛ زیرا دجله و فرات و تامرّا از نواحی ارمنستان و یکی از نواحی روم به سوی سرزمین عراق جاری میشوند و در آنجا قرار میگیرند و دشتهای آن را آبیاری میکنند. ... مدائنی گفته است : قلمرو عراق از هیت تا چین و سند و هند و ری و خراسان و سیستان و طبرستان تا دیلم و جبال امتداد دارد ( که این همان حدود ایرانبزرگ است ). ... و اصمعی، بنا بر آنچه حمزه از او نقل کرده است، گفت: سرزمین عراق «دلِ ایرانشهر» نامیده میشد؛ یعنی قلبِ سرزمینهای پادشاهی ایرانیان. سپس عربها از میان این عبارت، واژهٔ میانی، یعنی «ایران»، را عربی کردند و گفتند «عراق». ... )).اسدی طوسی ( سده ۵ قمری ) در کتاب لغةالفرس میگوید :(( ایران نام عراق است و عراق از ایران معرب است و این شعر هم در همین زمینه نقل شده : عراق ایران است، این امیر ایران است / گشاده گردد ایران امیر ایران را ... )).ابوعبدالله کاتب خوارزمی ( سده ۴ قمری ) در کتاب مفاتیح العلوم میگوید :(( ایرانیان صاحبِ رود، یعنی جیحون، را «مرزِ توران» مینامیدند؛ یعنی «مرزِ ترکان». و مردم خراسان آن را «مرزِ ایران» مینامیدند؛ یعنی «مرزِ عراق». )).ابوزکریا النووی ( سده ۷ قمری ) در کتاب تهذیب الأسماء و اللغات میگوید :(( ازهری گفته است : این «عراق» معرّب است و اصل آن «عیران» ( اِئران به تلفظ پهلوی ) بوده که عربها آن را عربیسازی کردند و گفتند : «هذا عراق» و «أعرق» ؛ یعنی وارد سرزمین عراق شد. و صاحب «المحکم» گفته است : عراق سرزمینی از سرزمینهای ایران (فارس) است که تا دریا امتداد دارد و مذکر است. آن را از این رو چنین نامیدند که در امتداد ساحل دجله قرار دارد، و هر ساحلِ آب «عراق» است. و گفته شده است : آن را از این رو چنین نامیدند که ایرانیان آن را «ایرانشهر» نامیده بودند و معنای آن «فراوانی نخل و درخت» است ؛ سپس عربیسازی شد و «عراق» گفته شد. )).ابنمنظور ( سده ۷ قمری ) در کتاب لسان العرب میگوید :(( و عراق : از سرزمینهای پادشاهی فارس است، مذکر است، و آن را از این رو عراق نامیدهاند که در کنار دجله قرار دارد ... و گفته شده است : این نام را عجمها بر آن نهادند؛ آنان آن را «ایرانشهر» نامیدند، که معنایش « سرزمینی پر از نخل و درخت » است ؛ سپس عربی شد و «عراق» گفته شد ... ابوالهیثم گفته است : نامگذاری آنان برای «عراق»، نامی عجمی و معرّب است ؛ اصل آن «ایرانشهر» است که عربها آن را عربی کردند و گفتند «عراق». و «ایرانشهر» جایگاه پادشاهان است ... جوهری گفته است : «عراق» سرزمینی است که هم به صورت مذکر و هم مؤنث به کار میرود، و واژهای فارسیِ معرّب است ... و گفته شده است : «عراق» به معنای ساحل رود یا دریاست که در تمام طول آن امتداد دارد. و گفته شده است که سرزمین عراق را عراق نامیدند، زیرا در امتداد ساحل دجله و فرات، به صورت پیوسته، قرار گرفته است تا به دریا متصل میشود. و گفته شده است: «عراق» معرّب است و اصل آن «ایراق» بوده است؛ عربها آن را عربی کردند و گفتند «عراق». ))🆔 @iranzamin777⭐ Admin : @f777kim.




