🔴 وقتی خزانه خالی میماند؛ آیا «دینار دیجیتال» راه نجات است یا بحرانی تازه؟🔹 همزمان با تشدید فشاره…
انتشار: 2026/08/09 14:38 UTCدریافت: 2026/08/13 00:20 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/13 00:20 UTC
🔴 وقتی خزانه خالی میماند؛ آیا «دینار دیجیتال» راه نجات است یا بحرانی تازه؟🔹 همزمان با تشدید فشارهای مالی و کاهش درآمدهای دولت عراق، بحث درباره روی آوردن به دینار دیجیتال به عنوان یکی از گزینههای تأمین حقوق کارمندان در ماههای آینده دوباره مطرح شده است. با این حال، کارشناسان اقتصادی هشدار میدهند که این گزینه بیش از آنکه راهحل بحران باشد، میتواند دروازهای به سوی مخاطرات تازه مالی و پولی بگشاید.🔸 حیدر الشیخ، کارشناس اقتصادی عراق معتقد است شرایط کنونی اقتصاد عراق با وجود کاهش درآمدها و رکود اقتصادی، بستر مناسبی برای پذیرش ارز دیجیتال به عنوان ابزاری برای حل بحران حقوق فراهم نمیکند.🔹 وی با اشاره به عبور بدهی داخلی از مرز ۱۰۵ تریلیون دینار، هرگونه تصمیمگیری در این حوزه را نیازمند بررسیهای عمیق دانسته و تأکید کرد که ورود شتابزده به این عرصه میتواند کنترل بانک مرکزی بر نقدینگی و حجم پول در گردش را تضعیف کند.🔸 الشیخ همچنین نسبت به بیثباتی ذاتی ارزهای دیجیتال هشدار داد و افزود: «هرگونه گسترش حسابنشده در استفاده از ارزهای دیجیتال ممکن است به کاهش ارزش دینار در برابر دلار و دیگر ارزهای خارجی بینجامد، بهویژه با توجه به حساسیت بالای بازار داخلی نسبت به نوسانات نرخ ارز.»🔹 این کارشناس اقتصادی، چالش دیگر را در حوزه نظارت و فساد عنوان کرد و گفت که پذیرش دینار دیجیتال بدون یک زیرساخت جامع نظارتی، قانونی و فنی میتواند به سکویی برای پولشویی، فرار سرمایه و تأمین فعالیتهای غیرقانونی تبدیل شود.🔸 این بحثها در شرایطی مطرح میشود که اقتصاد عراق همچنان به شدت به درآمدهای نفتی وابسته است و بدهی داخلی به سطح بیسابقهای رسیده. حامیان ارز دیجیتال آن را ابزاری برای نوسازی نظام مالی میدانند، اما منتقدان میگویند بدون یک بستر بانکی و حقوقی مناسب، این کار به بحرانی تازه دامن خواهد زد. شایان ذکر است که دینار دیجیتال ــ برخلاف ارزهای غیرمتمرکز مانند بیتکوین ــ بخشی از نظام پولی رسمی خواهد بود و تحت نظارت بانک مرکزی منتشر میشود، بنابراین مزایا و مخاطرات آن مستقیماً به شیوه طراحی و مدیریت آن بستگی دارد.📌 پینوشت:▫️پیشنهاد روی آوردن به دینار دیجیتال در بحبوحه بحران مالی کنونی عراق، بیش از آنکه یک طرح کارشناسیشده باشد، نشانهای از عمق درماندگی مالی دولت است. وقتی کشوری با بیش از ۱۰۵ تریلیون دینار بدهی داخلی، کاهش شدید صادرات نفت و بودجهای که ۸۱ درصد آن صرف حقوق میشود، ناگهان به سراغ ابزارهای نوین پولی میرود، این اقدام را باید در چارچوب جستوجوی راهی برای دورزدن بحران نقدینگی تحلیل کرد، نه لزوماً یک استراتژی بلندمدت.▪️اما نکته اصلی در تناقضی نهفته است که کمتر به آن پرداخته میشود: دولتی که هنوز نتوانسته یک نظام بانکی شفاف و کارآمد ایجاد کند و بخش عمدهای از مبادلات روزمره شهروندانش به صورت نقدی انجام میشود، چگونه میخواهد زیرساخت یک ارز دیجیتال ملی را راهاندازی کند؟ دینار دیجیتال، اگر قرار باشد چیزی فراتر از یک شوی رسانهای باشد، نیازمند شبکه اینترنت پایدار، سواد دیجیتال عمومی، یک نظام پرداخت الکترونیک فراگیر و از همه مهمتر، اعتماد عمومی به نظام بانکی است؛ چهار پیششرطی که هیچیک در عراقِ امروز به طور کامل محقق نیست.▫️با این حال، نمیتوان از یک مزیت بالقوه دینار دیجیتال چشم پوشید: افزایش قابلیت ردیابی جریانهای مالی. در کشوری که فساد سیستماتیک، پرداختهای غیررسمی و اقتصاد سایهای، ستون فقرات بسیاری از شبکههای قدرت را تشکیل میدهد، یک ارز دیجیتال ملی میتواند ــ در صورت طراحی دقیق و نظارت مستقل ــ به ابزاری برای شفافیت تبدیل شود. اما تجربه جهانی نشان داده است که ارزهای دیجیتال ملی، اغلب در خدمت اهداف کنترلی دولتها قرار میگیرند، نه لزوماً در خدمت شفافیت.@iraqevents 🇮🇶 تحولات عراق
