⭕️ کارنامه فصل نخست پارلمان عراق؛ تحقق ۷۵ درصدی جلسات در سایه تعویق قوانین مهممجلس نمایندگان عراق پ…

⭕️ کارنامه فصل نخست پارلمان عراق؛ تحقق ۷۵ درصدی جلسات در سایه تعویق قوانین مهممجلس نمایندگان عراق پس از گذشت بیش از پنج ماه از آغاز به کار دوره ششم خود، وارد نخستین تعطیلات خود شده است؛ تعطیلاتی که در حالی آغاز شده که بسیاری از پرونده‌های مهم سیاسی و قانونی همچنان بلاتکلیف مانده و دولت نیز هنوز به‌طور کامل تشکیل نشده است. این وضعیت موجب افزایش انتقادها نسبت به عملکرد نهاد قانون‌گذاری و نظارتی پارلمان شده است.پارلمان عراق از زمان برگزاری نخستین جلسه خود در ۲۹ دسامبر ۲۰۲۵ تا آغاز تعطیلات در اول ژوئن ۲۰۲۶، مجموعاً ۲۴ جلسه رسمی برگزار کرده که معادل ۷۵ درصد جلسات پیش‌بینی‌شده برای این دوره است. با این حال، بخش عمده این جلسات صرف موضوعات مرتبط با تشکیل دولت، تعیین هیئت رئیسه و سازماندهی ساختار داخلی مجلس شده و دستاوردهای قانون‌گذاری آن محدود بوده است.در نخستین جلسه، هیبت الحلبوسی به ریاست پارلمان انتخاب شد و سپس نزدیک به ۱۵ جلسه صرف تشکیل کمیسیون‌های دائمی پارلمان شد. در نهایت نیز جلسه بیست‌وچهارم به تصویب برنامه دولت و رأی اعتماد به کابینه علی فالح الزیدی اختصاص یافت. در حوزه قانون‌گذاری، تنها برنامه دولت و برخی مقررات مرتبط با کمیسیون‌های پارلمانی به تصویب نهایی رسید و اکثر لوایح مهم همچنان در مرحله قرائت اول یا دوم باقی مانده‌اند. از جمله این طرح‌ها می‌توان به قانون خدمت سربازی، اصلاح قانون راهنمایی و رانندگی، قانون حمایت از امدادگران داوطلب، قانون مقابله با مضرات دخانیات، قانون انجمن‌های علمی و چندین طرح مرتبط با سلامت روان و بازار کار اشاره کرد.با آغاز تعطیلات پارلمان تا اول ژوئیه، مجلس در حالی فعالیت خود را متوقف کرده که علاوه بر محدود بودن دستاوردهای تقنینی، همچنان با پرونده‌های سیاسی مهمی از جمله تکمیل کابینه دولت و تصویب قوانین راهبردی مواجه است. هرچند برخی جریان‌های سیاسی خواستار برگزاری جلسه فوق‌العاده برای تعیین وزرای باقی‌مانده شده‌اند، اما نشانه‌ها حاکی از آن است که این موضوع به پس از آغاز فصل دوم مجلس موکول خواهد شد.حسن وریوش، نماینده پارلمان، معتقد است مجلس هنوز نتوانسته نقش واقعی خود را ایفا کند، زیرا دولت همچنان ناقص است و ۹ وزارتخانه بدون وزیر باقی مانده‌اند. به گفته او، این وضعیت بر عملکرد کمیسیون‌های پارلمانی نیز تأثیر گذاشته و بسیاری از کمیسیون‌ها هنوز رئیس دائمی ندارند و به‌صورت موقت توسط مسن‌ترین اعضا اداره می‌شوند. وی تأکید می‌کند که تعیین رؤسای کمیسیون‌ها نیز به توافقات سیاسی و فرقه‌ای وابسته است و تا زمان تکمیل کابینه نهایی نخواهد شد.از سوی دیگر، محما خلیل، نماینده دیگر پارلمان، ارزیابی تندتری ارائه می‌دهد و این دوره را ضعیف‌ترین دوره پارلمان در سال‌های اخیر توصیف می‌کند. به اعتقاد او، مجلس نه در حوزه قانون‌گذاری و نه در زمینه نظارت عملکرد قابل قبولی نداشته است. وی یادآور می‌شود که شهروندان همچنان در انتظار تصویب قوانینی حیاتی مانند قانون نفت و گاز، قوانین اقتصادی، اصلاح بودجه، افزایش درآمدهای دولت و خصوصی‌سازی هستند، اما پارلمان هنوز برنامه روشنی برای رسیدگی به این موضوعات ارائه نکرده است.انتقادها تنها به حوزه قانون‌گذاری محدود نمی‌شود. هرچند پارلمان جلساتی درباره بحران آب و خشکسالی برگزار کرده و برخی کمیسیون‌ها بازدیدهایی از نهادهای دولتی داشته‌اند، اما بسیاری از ناظران این اقدامات را برای مقابله با فساد و نظارت بر عملکرد دولت کافی نمی‌دانند.رحیم الدراجی، نماینده پیشین پارلمان، نیز معتقد است نقش نهادهای نظارتی نسبت به یک دهه گذشته به‌شدت تضعیف شده است. او تأکید می‌کند که فشارهای دستگاه اجرایی بر برخی نهادهای نظارتی موجب کاهش اثربخشی آنها در پیگیری پرونده‌های فساد و قراردادهای دولتی شده است. به گفته وی، هرچند برخی نمایندگان به‌صورت فردی پرونده‌های فساد را دنبال می‌کنند، اما عملکرد کلی پارلمان در دو حوزه قانون‌گذاری و نظارت همچنان پایین‌تر از سطح انتظارات و شعارهای اعلام‌شده درباره مبارزه با فساد است.در مجموع، نخستین فصل کاری پارلمان عراق بیش از آنکه با تصویب قوانین مهم یا نظارت مؤثر شناخته شود، تحت تأثیر روند طولانی تشکیل دولت و اختلافات سیاسی قرار داشته است؛ وضعیتی که باعث شده بسیاری از پرونده‌های راهبردی و مطالبات عمومی همچنان در انتظار تصمیم‌گیری باقی بمانند.#گزارش #مطالعات_عراق@iraqstudy