🌐پس از پنج سال؛ روابط خارجی طالبان چه مسیری طی میکند؟#مقاله_تحلیلی#افغانستان📝امیرمحسن شاهشرقی🔹پنج…
انتشار: 2026/08/20 17:58 UTCدریافت: 2026/08/22 04:22 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/22 04:22 UTC
🌐پس از پنج سال؛ روابط خارجی طالبان چه مسیری طی میکند؟#مقاله_تحلیلی#افغانستان📝امیرمحسن شاهشرقی🔹پنج سال از خروج آمریکا، سقوط جمهوریت و استقرار طالبان در افغانستان میگذرد. در این دوره پنجساله، طالبان در نحوه استفاده از ابزارهای دیپلماتیک و روابط خارجی الگویی به مراتب وسیعتر و پیچیدهتر از دوره گذشته عرضه کردهاند و آزمودن الگوهای متعارف مبتنی بر مشارکت بینالمللی، تا اندازه زیادی جایگزین رویه انزواطلبی در روابط خارجی این گروه شده است. طالبان میخواهند که با کمترین عدول از مبانی هویتی و ایدئولوژیک، حاکمیت خود را بر قلمروی افغانستان تثبیت کنند و برای این منظور، نیازمند مهار تهدیدات امنیتی و خلق پیوندها و موازنههای جدیدی هستند که تنها با برقراری روابط خارجی میسر خواهد بود. 💢محورهای اصلی روابط خارجی طالبان 🔸الگوی تعامل بینالمللی با طالبان وضعیت متناقضی خلق نموده است. از یک طرف، در اختیار داشتن بیش از 45 نمایندگی رسمی در خارج افغانستان و حضور نمایندگان حداقل 28 کشور و سازمان بینالمللی در کابل، گستردگی روابط خارجی طالبان را نشان میدهد. از طرف دیگر، این گروه در مسئله شناسایی رسمی در مقایسه با دوره گذشته وضعیت بدتری دارد و به استثناء روسیه، هیچ یک از بازیگران منطقهای و بینالمللی حاکمیت طالبان بر افغانستان را مورد شناسایی رسمی قرار ندادهاند. فارغ از ناکامی در دستیابی به شناسایی رسمی، این گروه در پنج سال گذشته سه محور ذیل را در روابط خارجی برای تثبیت قدرت و نقش خود در افغانستان دنبال نموده است. 💢اهرمسازی ژئواکونومیک🔸طالبان در دوره دوم، تلاش دارد به اتکای مزیتهای جغرافیایی و ظرفیتهای بالقوه اقتصادی، نقشی سازنده در رقابتهای ژئواکونومیک منطقهای و بینالمللی برای خود تعریف کند و از این طریق، مقدمات ادغام و رسمیتیابی خود را فراهم نماید. اهرمسازی ژئواکونومیک طالبان بیشتر حول سه پروژه کلیدی سامان مییابد: خط لوله تاپی، پروژه اتصال برق کاسا-1000 و راهآهن ترانس افغان. علاوه بر این پروژهها، ذخایر معدنی و نفتی دیگر پتانسیل اقتصادی مهمی هستند که طالبان سعی دارد با تکیه بر آن، از انزوا خارج شود.💢موازنهسازی امنیتی🔸این موازنهسازی دو رکن اساسی دارد: اول، تشکیل محور امنیتی در سطح چندجانبه با مشارکت هند و روسیه (در مقابل پاکستان)؛ دو، جبران تفاوت قدرت در سطح دوجانبه با اهرمسازی از تهدید (در مقابل همسایگان). 🔸در بدو بازگشت به قدرت این انتظار وجود داشت که طالبان، در موازنهسازی امنیتی به سمت چین و پاکستان حرکت کند. با این وجود، طالبان به دلایل متعدد ترجیح داد که دو کشور روسیه و هند را محور اصلی تعاملات امنیتی خود قرار دهد. این روسیه بود که در ژوئیه 2025 به عنوان اولین کشور، طالبان را به عنوان حکومت رسمی افغانستان به رسمیت شناخت و در فاصله کمتر از یک سال، در 27 مه 2026 سندی نیز برای همکاری فنی-نظامی با طالبان امضا کرد. با شدت گرفتن اختلافات میان پاکستان و طالبان، به یکباره منافع امنیتی هند و طالبان نیز همراستایی فزاینده یافت و بدین ترتیب، حلقه همکاریهای امنیتی طالبان در محیط بیرونی کاملتر شد. 🔸طالبان در روابط دوجانبه برای جبران تفاوت قدرت موجود بر اهرمسازی از تهدیدات موجود نیز تمرکزی ویژه داشته است و مهار این تهدیدات را به مثابه یک امتیاز قابل مبادله در روابط، بالاخص با همسایگان خود، مورد توجه قرار داده است. بدینترتیب، حفظ مدیریتشده اهرمهای تهدیدی چون تروریستهای خارجی مستقر در افغانستان از سوی طالبان بهعنوان رکن دیگر موازنهسازی در محیط منطقهای تشخیص داده شده است. 💢مدیریت تنش با آمریکا🔸طالبان با یک تحول ادراکی مهم وارد روند گفتگوهای صلح با آمریکا شدند. اینکه بازگشت آنها به قدرت، تنها از مسیر خروج کامل نیروهای آمریکایی و پایان پشتیبانی آمریکا از جمهوریت مقدور خواهد شد. از توافق دوحه و ارائه تضامین امنیتی موجود در آن تا آزادسازی شهروندان آمریکایی و تعدیل مواضع در دوره اخیر، در همگی این موارد طالبان به دنبال مدیریت تنش با آمریکا به منظور تثبیت موقعیت خویش است. ✅ طالبان در پنجساله گذشته، علیرغم عدم پیشرفت جدی در دستیابی به شناسایی رسمی، به روابط خارجی خود حول سه محور کلیدی اهرمسازی ژئواکونومیک، موازنهسازی امنیتی و مدیریت تنش با آمریکا شکل و قوام بخشیده است. با این وجود، جمعپذیری و پایداری اقدامات طالبان در این سه محور در کنار یکدیگر در بلندمدت مشخص نیست. مدیریتپذیری این تناقضات در محورهای اصلی روابط خارجی طالبان تا حد زیادی وابسته به عدم تغییر در اولویتهای بازیگران مهم در محیط منطقهای هستند و قابلیت مانور طالبان در این حوزه با تغییر جدی اولویتها به سرعت میتواند دستخوش تحول شود. ✅اندیشکده تهران✅🔗برای مطالعه متن کامل مقاله کلیک کنید!🔗👨💻سایت |📲بله |🌐اینستاگرام|📱تلگرام
پستهای تلگرام — موسسه مطالعات ایران و اوراسیا
#اختصاصی❗️ایران در هندسه نوین اوراسیا؛ چالشها و فرصتهای بازیگری در کریدورهای ترانزیتی🖊زرین موسوی، کاندیدای دکتری علوم سیاسی دانشگاه ترانسپورت مسکوکارآمدی و پایداری کلانپروژههای مواصلاتی در نظم ارتباطی معاصر، فراتر از مؤلفههای مادی و محدودیتهای مهندسی، بلکه تابعی از پیکربندی ژئوپلیتیک فضا است. در این چارچوب، موازنههای استراتژیک نه صرفاً یک متغیر محیطی، بلکه پیشران اصلی در تعیین ضریب عملیاتیشدن و تداوم بوروکراتیک این شریانها محسوب میشوند. گسترهی ماکرواوراسیا بهعنوان یک حوزهی بههمپیوسته که از محیط ژئواستراتژیک سیبری تا کانونهای نفوذ در خاورمیانه و جنوب آسیا امتداد دارد، امروزه به گرهگاه رقابتهای کلان در نظم ژئواکونومیک جهان بدل شده است.هندسه کریدوری در این قلمرو، بهطور مستمر تحت تأثیر کدهای ژئوپلیتیک متغیری است که محیط امنیتی منطقه را بازتعریف میکنند. اگرچه پس از فروپاشی شوروی، گذار تاریخی اوراسیا به سوی ساختارهای اقتصادی غربمحور(در قالب ادغام زنجیرههای تأمین در بازار اروپا) جهتگیری شده بود، اما....ادامه یادداشت را از اینجا بخوانید@IRAS_INSTITUTE
❗️گفتوگو با مهدی سنایی نویسنده «شرقشناسی در روسیه»سنایی: «کشور ما تاریخ و پیشینه قابل توجهی دارد. این تاریخ و پیشینه در حوادث و بحرانها نشان داده است که تا چه اندازه میتواند به کشور در عبور از بحران کمک کند. اما نباید به این موضوع نگاه مقطعی داشت. باید ایده «ایران برای همه ایرانیان» و ساختن آینده ایران، اقتصاد ایران و عبور از مشکلات و مصائبی که پیش روی کشور قرار گرفته، بهعنوان یک دستور کار، پیش رویمان قرار گیرد».متن کامل گفتگو را از اینجا بخوانید@IRAS_INSTITUTE
موسسه مطالعات ایران و اوراسیا pinned a photo
#اختصاصی❗️کنوانسیون کاسپین: گزینههای پیش روی ایران در شرایط کنونی🖊تحریریه ایراسامضای «کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای کاسپین» در ۱۲ اوت ۲۰۱۸ در آکتائو را باید نقطه عطفی در بیش از دو دهه تلاش پنج کشور ساحلی برای تعیین رژیم حقوقی خزر پس از فروپاشی اتحاد شوروی دانست. این کنوانسیون مجموعهای از قواعد را درباره آبهای سرزمینی، مناطق ماهیگیری، کشتیرانی، منابع طبیعی، بستر و زیربستر، خطوط لوله و کابلهای زیردریایی، امنیت و حفاظت از محیط زیست تعیین کرده و چارچوبی نسبتاً جامع برای تنظیم روابط پنج کشور ساحلی ایجاد کرده است. با این حال، برخلاف برخی برداشتهای رایج، کنوانسیون ۲۰۱۸ کاسپین را میان پنج کشور تقسیم نکرده و سهم مشخصی از بستر و زیربستر را برای هیچیک از آنها تعیین نکرده است. بر اساس ماده ۸، تحدید بستر و زیربستر میان کشورهای دارای سواحل مجاور یا مقابل باید از طریق توافق میان آنها و با رعایت اصول و قواعد پذیرفتهشده حقوق بینالملل انجام شود.ادامه یادداشت را از اینجا بخوانید@IRAS_INSTITUTE
#اختصاصی❗پرچم، استقلال و حافظه ملتها؛ از هند و پاکستان تا ایران🖊️ مازیار مظفری فلارتی، دانشیار، دانشگاه تهراندر میانه ماه اوت میلادی، دو پرچم در بخش بزرگی از جنوب آسیا بیش از هر زمان دیگری دیده میشوند: پرچم سهرنگ هند و پرچم سبز و سفید پاکستان. چهاردهم اوت برای پاکستان و پانزدهم اوت برای هند، روز استقلال است؛ دو تاریخی که به پایان سلطه بریتانیا، تولد دو کشور جدید و یکی از مهمترین دگرگونیهای سیاسی قرن بیستم در آسیا مربوط میشوند. اما پشت این دو پرچم تنها داستان استقلال و جشن نیست؛ خون، مهاجرت، جدایی، مبارزه، شهادت، امید، هویت و تلاش برای تعریف یک "ما" ی جدید نیز قرار دارد.برای یک ایرانی، دیدن پرچمهای هند و پاکستان در این روزها میتواند یادآور این حقیقت باشد که پرچم در روابط بینالملل هرگز فقط یک تکه پارچه نیست. پرچم، خلاصهای بصری از یک ملت است؛ نشانهای که میتواند همزمان از استقلال، حاکمیت، مقاومت، تعلق، رنج و امید سخن بگوید. شاید به همین دلیل است که معنای پرچم برای ایرانیان نیز بسیار فراتر از یک نماد رسمی دولتی است.ادامه یادداشت را از اینجا بخوانید@IRAS_INSTITUTE
به مناسبت هفته بزرگداشت ابنسینا و روز پزشک، مؤسسه مطالعات ایران و اوراسیا (ایراس) برگزار میکند:🎓 سمپوزیوم بینالمللی «آموزههای ابنسینا در دنیای امروز»با حضور و سخنرانی جمعی از استادان و پژوهشگران برجسته ایران و کشورهای روسیه، گرجستان و ازبکستان📅 زمان: چهارشنبه ۲۸ مردادماه، ساعت ۱۵:۰۰📍 مکان: مؤسسه مطالعات ایران و اوراسیا (ایراس)خیابان ولیعصر، بالاتر از پارک ساعی، کوچه امینی، پلاک ۲، طبقه ۲، واحد ۸💻 این برنامه بهصورت حضوری و مجازی برگزار میشود.🌐 بستر برگزاری مجازی: گوگل میت🔗 لینک برنامه: meet.google.com/prc-guos-sht%F0%9F%93%8C ظرفیت شرکت حضوری محدود است.علاقهمندان به شرکت حضوری در این سمپوزیوم، لطفاً برای هماهنگی و ثبت نام با مؤسسه تماس حاصل فرمایند.
