🅾 نقدی بر حادثه صعود زمستانی "ماکالو":@irmmaانجمن پزشکی کوهستان ایران: چگونه تصمیم برای نجات یک کوه…
انتشار: 2026/07/06 08:51 UTC
🅾 نقدی بر حادثه صعود زمستانی "ماکالو":@irmmaانجمن پزشکی کوهستان ایران: چگونه تصمیم برای نجات یک کوهنورد ممکن است به بهای جان کوهنوردی دیگر تمام شود؟ حادثه رخداده در صعود زمستانی قله ماکالو، نمونهای پیچیده و تاملبرانگیز از تصمیمگیری در شرایط دشوار کوهنوردی است؛ جایی که فشار محیط، خستگی شدید، مسئولیت حرفهای و عواطف انسانی بهطور همزمان بر قضاوت سرپرست تیم صعود اثر گذاشت.در جریان این تلاش نادر زمستانی که برای نخستینبار بهصورت تجاری و با راهنمایی حرفهای انجام میشد، سه راهنمای شرپا بههمراه یک مشتری (ابوالفضل گوزلی از ایران) موفق شدند به قله ماکالو با ارتفاع ۸۴۸۵ متر، پنجمین کوه بلند جهان، صعود کنند. صعود در ساعت ۱۰:۲۷ صبح روز ۱۵ ژانویه به پایان رسید. درست در زمانیکه شرایط جوی نسبتا پایدار به نظر میرسید، هرچند پیشبینیها از نزدیک شدن بادهای شدید و افت دما در روز بعد حکایت داشت. تیم آگاه بود که پنجره هوایی بسیار محدود است و همین موضوع نقش تعیینکنندهای در تصمیمهای بعدی ایفا کرد.برای مشتری ایرانی برنامه، ابوالفضل گوزالی، این دومین تلاش زمستانی در صعود به ماکالو بود. او پیشتر تجربه صعود و تلاش برروی قلههای ماناسلو و لوتسه را داشت و سال قبل نیز به دلیل بادهای بسیار شدید ناچار به بازگشت از میانه صعود به قله ماکالو شده بود. تیم راهنمایی شامل سه شرپای حرفهای بود که برای یک شرکت تجاری (ماکالو ادونچر) فعالیت میکردند. مشتری دوم که از هند بود، به دلیل بیماری در کمپ سوم از ادامه برنامه انصراف داد و تیم نهایی با حداقل نفرات به مسیر ادامه داد.تا رسیدن به کمپ چهارم، صعود بدون مشکل جدی انجام شد، اما برای استفاده حداکثری از زمان و افزایش شانس موفقیت، تصمیم گرفته شد بخش نهایی مسیر به سبک آلپی و بدون نصب طناب ثابت صعود شود. این تصمیم، اگرچه از نظر سرعت صعود قابل توجیه بود، اما بهطور همزمان یکی از لایههای اصلی ایمنی یعنی وجود طناب را حذف کرد. علاوه بر آن، نفرات نیز بهصورت همطناب حرکت نمیکردند و عملا هیچ سیستم بازدارندهای برای مهار لغزش یا سقوط وجود نداشت.در جریان فرود، یکی از راهنمایان شرپا در ارتفاع حدود ۷۵۰۰ متر دچار سرخوردن شد (احتمالا بدلیل خستگی زیاد و خواب آلودگی) و از شیب تند مسیر سقوط کرد. در شرایطی که نه طناب ثابت وجود داشت و نه همطنابی فعال، امکان جلوگیری از سقوط یا مهار آن فراهم نبود. سرپرست تیم که برادر فرد سقوطکرده بود، بلافاصله تصمیم گرفت برای نجات او اقدام کند. این تصمیم از منظر انسانی کاملا قابل درک است؛ در اخلاق کوهنوردی، تلاش برای نجات همنورد ارزشی بنیادین محسوب میشود. با این حال، تیم در همان لحظه با یک دوگانگی جدی مواجه شد: "تمرکز بر نجات همتیمی آسیبدیده یا حفظ انسجام تیم و مدیریت ایمن فرود مشتری".در این میان، مشتری ایرانی برنامه با رضایت ظاهری تصمیم گرفت مسیر فرود را بهتنهایی ادامه دهد (احتمالا بدلیل سرمای هوا) و سرپرست تیم نیز این تصمیم را پذیرفت. این نقطه را میتوان یکی از حساسترین و پرمناقشهترین لحظات حادثه دانست. در ارتفاع بسیار بالا، توان تصمیمگیری فرد بهشدت کاهش مییابد، ارزیابی خطر دچار اختلال میشود و رضایت ظاهری الزاما به معنای تصمیم آگاهانه نیست. از منظر حرفهای، راهنما همچنان مسئولیتی مستقیم و غیرقابلواگذاری نسبت به مشتری دارد، حتی در شرایط بحران انسانی.راهنمایان پس از حدود نیم ساعت جستوجو، پیکر بیجان شرپای همتیمی خود را یافتند و با توجه به بدتر شدن شرایط هوا، تصمیم گرفتند از بازیابی جسد صرفنظر کرده و هرچه سریعتر بهدنبال گوزلی بروند. آنها در حوالی عصر، او را در نزدیکی کمپ سوم مشاهده کردند، اما پیش از رسیدن به محل، وی ناپدید شده بود. جستوجو در کمپها و مسیرهای بین آنها نتیجهای در بر نداشت و تماس با کمپ اصلی نیز نشان داد که او هرگز به پایین نرسیده است.بررسی این حادثه نشان میدهد که فاجعه رخداده نتیجه یک تصمیم واحد نبوده، بلکه حاصل زنجیرهای از خطاها و عوامل تشدیدکننده است؛ از جمله حذف همزمان طناب ثابت و همطنابی، همهوایی ناقص در اتکا به اکسیژن کمکی بدلیل استفاده از پنجره مناسب هوایی، خستگی شدید و بیخوابی ناشی از ارتفاع و در نهایت مدیریت بحران ضعیف پس از حادثه اولیه. در چنین شرایطی، از دست رفتن انسجام تیم و تقسیم منابع انسانی، دامنه بحران را گسترش داد و به بروز فاجعه دوم انجامید.حادثه ماکالو بهروشنی نشان میدهد که در کوهنوردی تجاری ارتفاع بالا، تصمیمهای درست الزاما تصمیمهای ساده یا صرفا انسانی نیستند. اخلاق نجات، اخلاق حرفهای و مسئولیت مدیریتی همواره همراستا نیستند و همین تعارض، نیازمند آموزش هدفمند و ساختاریافته است.
پستهای تلگرام — انجمن پزشکی کوهستان ایران
🅾 انجمن پزشکی کوهستان ایران: جمع آوری زبالههای بارگاه سوم دماوند۲۶ مرداد ۱۴۰۵توسط کمیته پناهگاهها و قرارگاههای فدراسیون کوهنوردی و صعودهای ورزشی گزارش: جواد اکبری@irmma
🅾 انجمن پزشکی کوهستان ایران: رئیس کمیته پناهگاهها و قرارگاههای کوهستانی در گفتوگو با روابط عمومی این کمیته با اشاره به افزایش حضور کوهنوردان، طبیعتگردان و گردشگران در مسیرهای صعود دماوند، علمکوه و سبلان، بر ضرورت برخورداری از آموزش، آمادگیهای لازم، برنامهریزی و سازماندهی قانونمند برای حضور در ارتفاعات تأکید کرد.🔺داشتن تجهیزات بدون دانش و برنامهریزی کافی نیست«امانی» با اشاره به حضور گسترده افراد در ایام تعطیلات در مسیر قلل مرتفع کشور اظهار کرد: برخی افراد با تجهیزات و لوازم کوهنوردی وارد مسیرهای کوهستانی میشوند، اما در کنار داشتن لوازم و تجهیزات، متأسفانه از آموزش، برنامهریزی و دانش لازم برای اجرای فعالیت قانونمند و صحیح کوهنوردی برخوردار نیستند. همین مسئله میتواند آسیبهایی را متوجه افراد و محیط کوهستان کند.🔺بیتوجهی به بازگرداندن زبالهها و رهاسازی آن در مسیروی افزود: یکی از مهمترین نمونههای این آسیبها، وقوع حوادث متعدد در کوهستان و رها شدن انواع زباله در مسیرها و مناطق کوهستانی است. برخی افراد آموزش و دانش لازم در حوزه محیط زیست و وظیفه بازگرداندن زبالههای خود از محیط حساس کوهستان را ندیده و ندارند و در مواردی نیز به دلیل نداشتن آمادگی جسمانی، ناتوانی در فعالیت کوهنوردی یا مشکلات ناشی از بازگشت، متأسفانه زبالهها را در مسیر رها میکنند.🔺ضرورت جلوگیری از آسانسازی بیحدوحصر مسیرهای صعود«امانی» با اشاره به مشکلات و شرایط مسیرهای کوهنوردی، از جمله مسیر جنوبی دماوند، مسیر علمکوه و همچنین مسیر شمالشرقی سبلان، ادامه داد: یکی از موضوعاتی که باید مورد توجه قرار گیرد، جلوگیری از تسهیل بیش از اندازه مسیرهای صعود است. وقتی مسیر به شکلی آسان میشود که افراد با هر سطحی از توان، دانش و آمادگی میتوانند خود را به ارتفاعات بالادست و حتی بارگاه سوم دماوند در ارتفاع ۴۲۰۰ متر برسانند، طبیعی است که افراد فاقد آمادگی و آموزش کافی نیز وارد این مسیرها شوند؛ موضوعی که میتواند هم برای خود فرد خطرآفرین باشد و هم به محیط زیست و ورزش کوهنوردی آسیب وارد کند.🔺خطرات صعود به ارتفاعات بالا با قاطر و بدون آمادگی جسمانی«امانی» همچنین درباره استفاده از چهارپایان برای جابهجایی و حمل گردشگران و بار آنها در مسیرهای دماوند و علمکوه گفت: در برخی موارد مشاهده میشود افرادی که آمادگی لازم برای حضور در ارتفاع و صعود قله را ندارند، با استفاده از قاطر خود را تا ارتفاعات بالادست و حتی بارگاه سوم دماوند منتقل میکنند. حضور در ارتفاع حدود ۴۲۰۰ متر، بدون برخورداری از آمادگی جسمانی و دانش کافی، میتواند خطرات جدی برای فرد به همراه داشته باشد.🔺هشدار نسبت به مصرف خودسرانه استازولامید و دگزامتازونوی با هشدار نسبت به مصرف خودسرانه برخی داروها برای تحمل شرایط سخت ارتفاع تصریح کرد: استفاده از داروهایی مانند استازولامید و تزریق دگزامتازون بدون آگاهی و نظارت پزشکی، راهکار مناسبی برای مقابله و تحمل مشکلات ارتفاع نیست و میتواند عوارض و خطرات جدی برای افراد داشته باشد.🔺مخدوش شدن چهره ورزش کوهنوردی در نگاه جامعه و مسئولانامانی در ادامه گفت: آسیبهای ناشی از حضور افراد فاقد آموزش و آمادگی کافی، تنها به زباله و محیط زیست محدود نمیشود؛ بلکه میتواند منابع طبیعی، شرایط اجتماعی منطقه و حتی چهره ورزش کوهنوردی را در نگاه جامعه، مسئولان، دستگاههای امدادرسان و نهادهای نظارتی مخدوش کند.🔺مقابله با افراد فرصتطلب و گروههای غیرمجازوی با اشاره به فعالیت برخی افراد فرصتطلب با نگاه درآمدزایی از فضای حرفهای ورزش کوهنوردی در مسیرهای کوهستانی افزود: متأسفانه گاهی افرادی بدون در نظر گرفتن قوانین، آییننامهها و الزامات فدراسیون کوهنوردی و صعودهای ورزشی، بهعنوان متولی ورزش کوهنوردی کشور، و گاه افرادی نیز بدون دانش و آمادگی لازم، اقدام به سازماندهی و هدایت علاقهمندان و عموم مردم در مسیرهای کوهستانی میکنند. این مسئله میتواند ریسک حضور در مناطق مرتفع کوهستانی را افزایش دهد و باعث ایجاد مخاطراتی شود که هزینه سنگین آن را مجموعه فدراسیون کوهنوردی و صعودهای ورزشی کشور باید پرداخت کند.🔺ضرورت فعالیت در قالب باشگاههای رسمی و مربیان مجربرئیس کمیته پناهگاهها و قرارگاههای کوهستانی در پایان تأکید کرد: فرهنگسازی و آموزش پیش از اجرای برنامههای کوهنوردی و صعود، توجه به آمادگی جسمانی، رعایت اصول کوهنوردی و حفاظت از محیط زیست، از مهمترین الزامات حضور مسئولانه در کوهستان و عرصه این ورزش است. فعالیت در قالب باشگاههای کوهنوردی و بهرهگیری از مربیان توانمند و قانونمدار این رشته نیز باید مورد توجه قرار گیرد و برای حفظ دماوند، علمکوه، سبلان و سایر قلل و مناطق کوهستانی، بیش از گذشته به این موضوعات توجه شود.
🅾 انجمن پزشکی کوهستان ایران: در گفتوگو با روابط عمومی کمیته پناهگاهها؛ «حسین امانی»: آموزش، آمادگی و سازماندهی قانونمند، لازمه حضور ایمن در ارتفاعات دماوند، علمکوه و سبلان است@irmma
🅾 انجمن پزشکی کوهستان ایران:اطلاعیه اداره کل حفاظت محیط زیست استان لرستان....@irmma
🅾 انجمن پزشکی کوهستان ایران: الگوی بارش به صورت مجموع بارش ۱۲ ساعتهو وزش باد میانه روز در ارتفاع ۴۲۰۰⭕️ از دوشنبه(۲۶ مرداد ) تا یکشنبه(۰۱ شهریور ) 🔴🔵 هواشناسی کوهستان _ هاشم نژاد @irmma🅾 انجمن پزشکی کوهستان ایران: الگوی بارش به صورت مجموع بارش ۱۲ ساعتهو وزش باد میانه روز در ارتفاع ۴۲۰۰⭕️ از دوشنبه(۲۶ مرداد ) تا یکشنبه(۰۱ شهریور ) 🔴🔵 هواشناسی کوهستان _ هاشم نژاد @irmma
🅾 مدیریت پایگاه جستجو و نجات زنده یاد محمدرضا داودی به هیات کوهنوردی و صعود های ورزشی استان تهران واگذار شد:@irmmaانجمن پزشکی کوهستان ایران: مسئولین فدراسیون کوهنوردی روز یکشنبه 25 مردادماه 1405 با حضور در پایگاه، این مکان را به طور رسمی و با انعقاد تفاهمنامه یکساله به هیات کوهنوردی استان تهران تحویل دادند.پایگاه زنده یاد داودی به عنوان یکی از نقاط مهم در مسیرهای کوهنوردی استان تهران است که سالانه میزبان تعداد زیادی از کوهنوردان سراسر ایران میباشد. مسیر پایگاه تا پناهگاه شیرپلا مستعد حادثه و خطرات جدی بوده که حضور اعضاء تیم های ستاد اطلاع رسانی و پیشگیری از حوادث کوهستان بسیار موثر است.با تشکر از:حسین امانی(مسئول کمیته پناهگاه ها و قرارگاه های فدراسیون)کرمعلی ایرجی(رئیس هیات کوهنوردی)دکتر حمید مساعدیان(مسئول کمیته جستجو و نجات فدراسیون)علی عسگری(دبیر کمیته جستجو و نجات فدراسیون)حسین طاهری(کمیته پناهگاهها)و جمعی از نمایندگان باشگاه ها و هیات های کوهنوردی استانتدوین: حمیدرضا عطایی،گزارش از امیرعباس صادقیروابط عمومی هیات کوهنوردی استان تهران انجمن پزشکی کوهستان ایرانble.ir/irmma
