🎥 صالحی: پیوستگی معنوی ایرانیان با اهل بیت سرمایه تمدنی استعلیاکبر صالحی رئیس بنیاد ایران شناسی در…
انتشار: 2026/08/09 06:47 UTCدریافت: 2026/08/09 07:25 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/09 07:25 UTC
🎥 صالحی: پیوستگی معنوی ایرانیان با اهل بیت سرمایه تمدنی استعلیاکبر صالحی رئیس بنیاد ایران شناسی در نشست رویداد «محرم و عاشورا در آئینه اسناد وزارت امور خارجه» گفت: 🔹پیوستگی معنوی ایرانیان با اهل بیت و نقش آنان در صیانت عاشورا، یک امر تصادفی نبوده است. محبت اهل بیت صرفاً یک احساس و یک عاطفه نیست، بلکه سرمایه تمدنی است که به آن اشاره خواهم کرد. هیچ ملتی به اندازه ایرانیان در پاسداشت گسترده و ماندگاری فرهنگ عاشورا نقش نداشته است. این کاملاً مبرهن است؛ نه فقط با اشک و عزاداری، بلکه با خلق ادبیات، هنر، معماری، وقف، تعزیه، شعر، فلسفه و اندیشه. در همه این حوزهها ایرانیان عاشورا را منعکس کردند.🔹این پیوند محصول عصر صفوی نیست، آن چیزی که برداشت عمومی میشود، بلکه ریشههای آن به سدههای نخستین اسلام بازمیگردد:🔹۱. حضور ایرانیتبارها تحت عنوان موالی در عراق و حجاز در مکتب اهل بیت، مثل امام باقر(ع) و امام جعفر صادق علیهالسلام. این تاریخ، این را گواه میدهد. موالیها که ایرانیتبارهایی بودند که در عراق و حجاز و آن زمان زندگی میکردند.🔹۲. هجرت امام رضا سلاماللهعلیه به ایران و تبدیل خراسان به یکی از مهمترین مراکز محبت اهل بیت.🔹۳. مهاجرت فرزندان ائمه به شهرهای ایران، مانند قم، ری، کاشان، شیراز، قزوین.🔹۴. شکلگیری سنت وقف، تکایا، حسینیهها و آیینهای سوگواری در طول قرنها. برای مثال آل بویه.🔹اگر بخواهیم یک خط سیری، ما چون که فرصت نیست زیاد صحبت بکنیم، مجبوریم خیلی به اختصار عبور بکنیم. اگر بخواهیم یک خط سیر تاریخی از ریشههای ایرانی تشیع ترسیم کنیم، به اختصار اینگونه میتوانیم بگوییم:🔹عصر ائمه، موالیها در خدمتشان بود.🔹علویان طبرستان در قرن سوم، حکومت حسن بن زید علوی، ۲۵۰ قمری.🔹آل بویه، قرن چهارم، از دیلمیان شمال ایران، ۳۲۰ قمری که با ورود احمد بن بویه (معزالدوله)، به بغداد، عملاً خلافت عباسی تحت سلطه سیاسی آنان قرار گرفت. خلیفه را عوض کردند و حکومت آل بویه تا ۴۵۴ قمری ادامه یافت.🔹البته برخی اعتقاد دارند که آل بویه ابتدا زیدی بودند، بعد اثناعشری شدند. حالا این یک بحث تاریخی است.🔹بنابراین میتوانیم بگوییم که پاسداشت عاشورا یکی از ارکان و سرمایههای تمدنی ایران است. عاشورا هویت ملی ما را که مبتنی بر پیجویی حق و عدالت است، شکل داده است. ایرانیها از اول به دنبال حق و عدالت بودند. حکمت الهی در ایران از قبل از اسلام وجود داشته، اهورامزدا بوده، بت نبوده است. 🔹در قرآن میفرماید تفکیک میکند: «والذین آمنوا»، یک عده ایمانآورندگان هستند؛ مسلمانان آن زمان. «والذين هادوا والسابعین والنصارى والمجوس»، دسته دوم چه کسانی هستند؟ یهودیان، سابعه مسیحیان و زرتشتیان. دسته سوم «والذین اشرکوا». ایران در دسته دوم، همراه با موحدان است.@IRNA_1313


