🎥 عراقچی: عاشورا از یک رخداد تاریخی عبور کرده و به یک «پدیده تمدنی» تبدیل شده است «سیدعباس عراقچی»…
انتشار: 2026/08/09 07:05 UTCدریافت: 2026/08/09 07:40 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/09 07:40 UTC
🎥 عراقچی: عاشورا از یک رخداد تاریخی عبور کرده و به یک «پدیده تمدنی» تبدیل شده است «سیدعباس عراقچی» وزیر امور خارجه در نشست «محرم و عاشورا در آئینه اسناد وزارت امور خارجه» گفت: 🔹امروز در افتتاح رویدادی گرد هم آمدهایم که موضوع آن، تنها نمایش مجموعهای از اسناد اداری و مکاتبات تاریخی نیست؛ بلکه بخشی از حافظه زنده یک ملت است: حافظهای که با نام امام حسین (ع)، واقعه کربلا، فرهنگ عاشورا و آیینهای محرم پیوند خورده است.🔹قیام حضرت اباعبدالله الحسین (ع) در تاریخ بشر، فراتر از یک واقعه تاریخی و یا مذهبی، یک "مکتب زندگی" و "منشوری بی زوال" در باب اصالت عدالت و حق طلبی و "سند بنیادین" مقاومت در برابر ظالم و انحراف و فساد، و دفاع از حریمِ کرامت انسان است.🔹این قیام، زبان جهانی عدالت است و ملت ایران در سدههای متمادی، این مکتب رهایی بخش را به عنوان محور زیست مومنانه در ساحت های مختلف حیات شخصی، اجتماعی و ملی، و به عنوان زبان بلیغ حق طلبی و سلطه ستیزی خود در عرصه بین المللی برگزیده است.🔹رویداد اسنادی امروز فرصتی است مغتنم برای گشت و گذار در حافظه جمعی ایرانیان و بازخوانی پیوندهای دیرینه این سرزمین با جهان از پنجره محرم و عاشورا و آیین های مرتبط. هر سند،گواه یک تعامل و هر ورق روایتگر تلاشی است از پیوند دیرینه ایرانیان با این قیام.🔹بررسی صدها سند منتشر نشده که برخی از آنها امروز برای اولین بار به نمایش گذاشته شدهاند، ما را با حقیقتی بنیادین روبهرو میکند: اینکه صیانت از مقدسات و ترویج فرهنگ عاشورا، همواره بخشی از تعهد ملی و هویت دیپلماتیک ایرانیان در تعامل با جهان، حتی به رغم مذهب گریزی و دین ستیزی برخی حکام به ویژه در دوران سیاه حکومت دست نشانده پهلوی بوده است.🔹از گزارشهای برگزاری مراسم عاشورا در پترزبورگ، استانبول، قفقاز و شهرهای هند، تا تشکیل تکیههای مشترک در بادکوبه و مکتب شرافت در بغداد، همگی گواه این است که ایران یک مرکز ثقل تمدنی، برای ترویج ارزشهای انسانی و معنوی مبتنی بر این میراث همواره زنده عاشورایی بوده است.شجاعت با آمادگی برای فداکاری و جانفشانی نهایی برای آرمان سنجیده میشود🔹در لایههای عمیقتر این مستندات، تجلی «عزت طلبی تمدنی» ایران در تقابل با نظام سلطه و قدرتهای استعماری به چشم میخورد. دیپلماسی ایران در این اسناد، یک دیپلماسی فرصت طلبانه خشک و متصلب نیست، بلکه یک «دیپلماسی انسان محور» است که از هر فرصتی برای تعالی ارزشهای بشری استفاده می کند. به عبارت دیگر این اسناد، تاریخ را از سطح تصمیمهای رسمی به سطح تجربه انسانی نزدیک میکنند.🔹در این مجموعه ها، محرم و عاشورا صرفاً به عنوان یک مناسک مذهبی ثبت نشدهاند. آنچه در اسناد دیده میشود، حضور عاشورا در عرصههای گوناگون زندگی اجتماعی و روابط میان ملتهاست: از تأمین امنیت زائران و حل مشکلات اقامت و رفتوآمد آنان، تا پیگیری امور بهداشتی، درمانی و حتی بازگشت زائران بیبضاعت؛ از حمایت از برگزاری مجالس سوگواری ایرانیان مقیم خارج، تا تلاش برای رفع محدودیتهای مربوط به زبان فارسی و آیینهای مذهبی؛ از تعمیر گنبدها و صحنها و سقاخانهها، تا اهدای فرش، چهلچراغ و آثار هنری به عتبات عالیات.🔹این اسناد به خوبی نشان میدهند که فرهنگ عاشورا در یک بستر اجتماعی شکل گرفته و همواره محل گفتوگو میان سنتهای مردمی، دیدگاههای فقهی، اقتضائات اجتماعی و مسئولیتهای عمومی بوده است. مطالعه این اسناد، به جای ارائه تصویری ساده و یکدست، چندلایگی و پویایی این فرهنگ را آشکار میکند.🔹از این منظر، عاشورا هم میراث ایمان است، هم میراث اخلاق؛ هم یادآور مظلومیت است، هم دعوت به مسئولیت؛ هم سوگ است، هم آگاهی. پیام امام حسین علیهالسلام در کربلا، در مرزهای جغرافیایی محدود نمیشود. این پیام، زبان کرامت انسان، مقابله با تحقیر، نفی بیتفاوتی و ایستادگی در برابر ظلم است. به همین دلیل، فرهنگ عاشورا توانسته است در میان ملتها و فرهنگهای مختلف، زمینه گفتوگو و همدلی ایجاد کند.@IRNA_1313



