💠نمره، هدف نیست؛ مسیر یادگیری مهم است✍ جهاندار امینی؛ عضو هیأت علمی دانشگاه بینالمللی مذاهب اسلامی…
انتشار: 2026/06/23 16:16 UTC
💠نمره، هدف نیست؛ مسیر یادگیری مهم است✍ جهاندار امینی؛ عضو هیأت علمی دانشگاه بینالمللی مذاهب اسلامی یکی از دغدغههای بسیار وحشتناک والدین که روزگار فرزندانشان را سیاه و نابود میکند، نمره امتحانی است. با وجود تجربه خود والدین در دوران تحصیل و هشدارهای مکرر متخصصان علوم تربیتی و آموزشی مبنی بر تشویق فرزندان به آموختن و نه صرفاً نمره گرفتن، متأسفانه هنوز والدین زیادی هستند که به خاطر یک یا دو نمره بیشتر، روان فرزندانشان را مضطرب و نگران میکنند. بسیاری از والدین هنوز متوجه این حقیقت نیستند که آموختن باید همراه با علاقه و لذت بردن باشد و اگر نمره گرفتن هدف شود، نه تنها یادگیریِ عمیق و پایدار تحقق نمییابد، بلکه فرآیند آموختن با شکنجه روحی و استرس مداوم همراه خواهد شد.پژوهشها نشان دادهاند که انگیزه درونی — یعنی یادگیری به خاطر خودِ یادگیری و لذتی که در آن نهفته است — تأثیر مثبت و مستقیمی بر کیفیت یادگیری، سرعت مطالعه و پردازش اطلاعات دارد. در مقابل، انگیزه بیرونی، مانند فشار برای کسب نمره، اثرات کوتاهمدتی دارد و ممکن است کیفیت یادگیری را در بلندمدت کاهش دهد. به عبارت دیگر، دانشآموزانی که با انگیزه درونی به سراغ درس میروند، از یادگیری لذت میبرند، مطالب را عمیقتر و ماندگارتر فرا میگیرند و در بلندمدت موفقتر هستند. اما وقتی فشار بیرونی جای این انگیزه درونی را میگیرد، یادگیری به یک وظیفهٔ طاقتفرسا و تنفرآمیز تبدیل میشود.در گفتوگو با بسیاری از نوجوانانی که از درس و مدرسه گریزان و متنفر بودهاند، متوجه شدهام که بخش عمدهٔ این بیعلاقگی و تنفر، به دلیل اصرار و تکرار بیش از حد والدین و معلمان و نیز سختگیریهای بیجا برای نمره بوده است. این امر یا بچهها را از درس و مدرسه زده میکند، یا فرآیند آموزش برایشان چنان زجرآور میشود که لذت و شیرینیِ فضای مدرسه، بودن با دوستان و بازی در حیاط را از آنها میگیرد.نکتهٔ مهم این است که کودکان با انگیزهٔ طبیعی برای یادگیری متولد میشوند. آنها ذاتاً کنجکاو هستند و از کشف دنیای اطراف خود لذت میبرند. اما والدین و نظام آموزشی با تأکید افراطی بر نمره، این انگیزهٔ درونی را تضعیف میکنند و به مرور میل به یادگیری را در وجود کودکان میکشند. والدین به جای آنکه بر نمرهٔ نهایی تمرکز کنند و با تهدید، اصرار و مقایسهٔ فرزندشان با دیگران، او را به درس خواندن وادارند، باید سعی کنند فرآیند یادگیری را برای او لذتبخش و شیرین کنند.راههای عملی برای لذتبخش کردن یادگیری· دادن حق انتخاب به کودک: چه در خانه و چه در مدرسه، به کودکان اجازه دهیم در موضوع، روش یا زمان یادگیری تا حدی حق انتخاب داشته باشند.· تشویق به جای اجبار: والدین باید به جای اجبار و تهدید، کودک را تشویق کنند و نشان دهند که زحمات او را میبینند، نه فقط نتیجهٔ نهایی را.· پرهیز از مقایسه: مقایسهٔ فرزند با دیگران، یکی از عوامل اصلی تضعیف انگیزه است.· ایجاد فضای شاد و صمیمی: یادگیری را با بازی، پروژههای گروهی و فعالیتهای عملی همراه کنیم تا برای کودک جذاب و مفرح باشد.والدین باید به خاطر داشته باشند که موفقیت واقعی فرزندشان، نه در نمرهٔ ۲۰، بلکه در عشق و علاقهای است که به یادگیری پیدا میکند.📲 در شبکههای اجتماعی همراه ما باشید: 🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وبسایت 🔸 آپارات

