⭕️ گزارش ویژه از هزینه های پنهان جنگ بر حوزه ترانزیت؛ فورس ماژور روی کاغذ، دموراژ در عمل، فشار بر…
انتشار: 2026/07/02 09:12 UTC
⭕️ گزارش ویژه از هزینه های پنهان جنگ بر حوزه ترانزیت؛ فورس ماژور روی کاغذ، دموراژ در عمل، فشار بر بخش خصوصی#گزارش#اختصاصی_ترابرد #ستار_غفوری#مسعود_پلمه🔺بحرانهای ژئوپلیتیکی و شرایط جنگی، تنها معادلات امنیتی را بر هم نمیزنند؛ نخستین و عمیقترین اثر آنها معمولاً در شریانهای تجارت خارجی نمایان میشود. در بحران اخیر، اختلال در مسیرهای حملونقل دریایی، تغییر اجباری مسیر کشتیها، رسوب کالا در بنادر امن منطقه و کندی فرآیند ترخیص، هزینههای سنگینی را به فعالان اقتصادی تحمیل کرد؛ هزینههایی که در رأس آنها دموراژ کانتینرها قرار داشت. اکنون پرسش اصلی بخش خصوصی این است که وقتی توقف کالا خارج از اراده صاحبان کالا و شرکتهای حملونقل رخ داده، چرا باید تمام بار مالی آن بر دوش آنان قرار گیرد؟بررسی ابعاد این بحران از سه زاویه متفاوت بخش خصوصی، بدنه کشتیرانی و نهادهای حاکمیتی نشان میدهد مسئله دموراژ در روزهای جنگ صرفاً یک اختلاف مالی ساده نبود؛ بلکه محل تلاقی سه حوزه مهم حقوق تجارت بینالملل، مدیریت بحران و عدالت در توزیع هزینههای ناشی از شرایط اضطراری بود.توقف زنجیره تأمین عامل اصلی جهش دموراژ بود🔺به گزارش ترابرد، ستار غفوری، عضو هیاتمدیره انجمن حملونقل بینالمللی خراسان رضوی، منشأ بحران دموراژ را حاصل یک عامل منفرد نمیداند و معتقد است: مجموعهای از متغیرهای همزمان و درهمتنیده، زمینهساز شکلگیری هزینههای سنگین در روزهای بحران شدند.🔺وی تصریح میکند: مهمترین سهم در ایجاد دموراژ به توقف در زنجیره تأمین، محدودیتهای ناشی از شرایط امنیتی و تصمیمات مقطعی برخی دستگاههای اجرایی بازمیگردد. به گفته وی، حتی در شرایطی که ناوگان حملونقل از آمادگی کامل برای ادامه فعالیت برخوردار باشد، مادامی که فرآیند ترخیص یا جابهجایی کالا مختل شود، تحمیل هزینه دموراژ عملاً اجتنابناپذیر خواهد بودغفوری تأکید میکند: در بحرانهای گسترده، اختلال الزاماً از بخش حمل آغاز نمیشود. در بسیاری موارد، گلوگاه اصلی در تشریفات گمرکی، مجوزهای بیندستگاهی یا محدودیتهای امنیتی شکل میگیرد و همین مسئله کل زنجیره تجارت را متوقف میکند. به اعتقاد غفوری، هر نقطهای از زنجیره که دچار توقف شود، پیامد آن در کل سیستم نمایان خواهد شد.🔺همکاری خطوط کشتیرانی فراگیر نبودغفوری درباره عملکرد خطوط کشتیرانی در دوران بحران میگوید: انتظار فعالان اقتصادی این بود که با استناد به شرایط اضطراری و وضعیت خاص ایجادشده، انعطاف بیشتری در دریافت هزینههای دموراژ اعمال شود.🔺وی توضیح میدهد: بخش خصوصی انتظار داشت خطوط کشتیرانی درک دقیقتری از شرایط داشته باشند و بخشی از فشار تحمیلی را از طریق تمدید فریتایم یا تعدیل تعرفهها کاهش دهند. با این حال، این همکاری در سطح تمامی خطوط بهصورت یکپارچه مشاهده نشد.به گفته غفوری، هرچند در برخی پروندهها تلاشهایی برای همراهی صورت گرفت اما رویکردی هماهنگ و جامع در سطح همه خطوط کشتیرانی شکل نگرفت. همین مسئله باعث شد فعالان اقتصادی با شرایط متفاوت و بعضاً متناقض مواجه شوند.دموراژ برخی کانتینرها به چند هزار دلار رسید🔺یکی از مهمترین تبعات بحران، افزایش شدید هزینههای تحمیلشده به صاحبان کالا بود. غفوری با اشاره به تفاوت پروندهها تصریح میکند: رقم دموراژ تابع عوامل متعددی از جمله نوع کانتینر، مدت توقف، مقصد کالا و تعرفه هر خط کشتیرانی است و نمیتوان عدد واحدی برای همه پروندهها ارائه کرد.با این حال وی از پروندههایی سخن میگوید که در آنها هزینه دموراژ هر کانتینر به چند هزار دلار رسیده است. از نگاه وی، چنین ارقامی فشار مالی قابل توجهی بر فعالان اقتصادی وارد کرد و در بسیاری موارد، کل توازن اقتصادی عملیات تجاری را بر هم زد.غفوری یادآور میشود: در برخی پروندهها، هزینههای تحمیلی به حدی افزایش یافت که سود مورد انتظار از معامله عملاً از بین رفت و حتی ادامه فرآیند اقتصادی توجیه خود را از دست داد.متن کامل در لینک زیر itca-kh.com/?id=61024%F0%9F%94%B5 #ترابرد#روابط_عمومی#انجمنحملونقلبینالمللیخراسانرضوی📲 عضویت در کانالهای ترابرد:تلگرام: t.me/itcakh%D9%88%D8%A7%D8%AA%D8%B3%E2%80… chat.whatsapp.com/GB0OmtFj5yaGJpA9pld5f0?… rubika.ir/joinc/EEDIDDBG0KGQYILXNKBQNWBDK…

