⭕️ ترانزیت آسیای میانه بر سر دوراهی؛ ایران گرفتار گلوگاهها، رقبا در حال تثبیت مسیرهاتداوم توقفهای…
انتشار: 2026/07/04 14:50 UTC
⭕️ ترانزیت آسیای میانه بر سر دوراهی؛ ایران گرفتار گلوگاهها، رقبا در حال تثبیت مسیرهاتداوم توقفهای طولانی در مرزها، کندی بازگشت بنادر به ظرفیت عملیاتی کامل و افزایش هزینههای حملونقل، موقعیت ایران در بازار ترانزیت آسیای میانه را با تهدیدی جدی مواجه کرده است؛ وضعیتی که به گفته فعالان بخش حملونقل، در صورت ادامه میتواند به تثبیت کریدورهای رقیب و خروج تدریجی بخشی از بارهای ترانزیتی از مسیر ایران منجر شود.به گزارش پرتال حملونقل، احمد زمانیان، رئیس هیئتمدیره انجمن صنفی شرکتهای حملونقل بینالمللی خراسان رضوی، با تشریح وضعیت ترانزیت کشور در دوران جنگ و شرایط پس از آن اظهار کرد: در جریان جنگ، کاهش شدید ورود کشتیها به بنادر ایران موجب شد فعالیتهای ترانزیتی در بخش دریایی به حداقل برسد. کشتیهایی که پیش از آغاز جنگ وارد آبهای ایران شده بودند، عملیات تخلیه خود را انجام دادند، اما پس از آن روند ورود کالا تقریباً متوقف شد.وی افزود: پیامد این شرایط تنها به حملونقل دریایی محدود نماند و بخشهای ریلی و جادهای کشور نیز تحت تأثیر قرار گرفتند. کاهش ورود کالا از مبادی اصلی، بهطور طبیعی کل زنجیره لجستیک کشور، از بندر تا جاده، راهآهن و مرز را با افت عملکرد مواجه کرد.به گفته زمانیان، در این دوره حجم عملیات حملونقل جادهای و ریلی نیز بهشدت کاهش یافت و در مجموع، فعالیت ترانزیتی کشور به حداقل رسید.کشتیها بازگشتهاند، اما گرههای مرزی همچنان پابرجاسترئیس هیئتمدیره انجمن صنفی شرکتهای حملونقل بینالمللی خراسان رضوی با اشاره به شرایط پس از آتشبس گفت: اکنون بخشی از کشتیهایی که پیشتر بارگیری شده بودند، در مسیر بنادر ایران قرار دارند یا به بنادر کشور رسیدهاند و عملیات تخلیه کالا از آنها در حال انجام است؛ کالاهایی که بخشی از آن باید از مسیر ایران به مقاصد ترانزیتی در کشورهای دیگر منتقل شود.زمانیان تأکید کرد: بازگشت تدریجی جریان بار، بدون حل مشکلات ساختاری در بنادر و مرزها، میتواند موج تازهای از بحران را در زنجیره حملونقل کشور ایجاد کند.وی افزود: در دوران جنگ، کاهش حجم تردد موجب شد فشار عملیاتی در برخی مرزها بهصورت موقت کاهش پیدا کند، اما این مسئله به معنای رفع گلوگاهها نبود. اکنون با بازگشت تدریجی بار، همان مشکلات قدیمی بار دیگر خود را نشان دادهاند.توقف ۸ تا ۱۰ روزه کامیونها در دوغارونزمانیان با اشاره به وضعیت مرز دوغارون، بهعنوان یکی از مهمترین مبادی ترانزیتی شرق کشور، اظهار کرد: در حال حاضر کامیونهای ترانزیتی در این مرز با توقفهایی بین ۸ تا ۱۰ روز مواجه هستند؛ آن هم در شرایطی که هنوز بخش عمده بارهای جدید ورودی از بنادر به مرزهای شرقی نرسیدهاند.وی هشدار داد: اگر حجم اصلی کالاهای تازهوارد از بنادر به سمت مرزهای شرقی حرکت کند و همزمان برنامهای فوری برای روانسازی تردد، افزایش ظرفیت عملیاتی و مدیریت صف کامیونها اجرا نشود، توقفهای فعلی میتواند بار دیگر به معطلیهای بسیار طولانی تبدیل شود.خطر بازگشت توقفهای ۲۰ روزهرئیس هیئتمدیره انجمن صنفی شرکتهای حملونقل بینالمللی خراسان رضوی با اشاره به تجربه توقفهای طولانی کامیونها در گذشته گفت: اگر از هماکنون برای مدیریت موج جدید بار برنامهریزی نشود، احتمال بازگشت شرایطی وجود دارد که کامیونها تا حدود ۲۰ روز در مرز متوقف بمانند.به گفته وی، توقف طولانی کامیونها تنها یک مشکل مرزی نیست؛ بلکه هزینه حملونقل را افزایش میدهد، زمان تحویل کالا را طولانی میکند، ناوگان را از چرخه بهرهبرداری خارج میسازد و قابلیت اطمینان مسیر ایران را برای صاحبان کالا و شرکتهای بینالمللی کاهش میدهد.دموراژ و ریسک جنگ؛ فشار مضاعف بر زنجیره حملونقلزمانیان همچنین به افزایش هزینههای جانبی حملونقل اشاره کرد و گفت: فعالان این حوزه علاوه بر مشکلات داخلی، با هزینههایی مانند دموراژ و هزینههای مرتبط با ریسک جنگ یا War Risk نیز مواجه هستند؛ موضوعی که فشار مضاعفی بر صاحبان کالا، شرکتهای حملونقل و کل زنجیره تجارت خارجی وارد میکند.وی تأکید کرد: هر روز توقف بیشتر در بندر یا مرز، هزینه تمامشده مسیر ایران را افزایش میدهد و قدرت رقابت کشور را در برابر مسیرها و کریدورهای جایگزین کاهش میدهد.رقبا در حال تثبیت مسیرهای جایگزین هستندرئیس هیئتمدیره انجمن صنفی شرکتهای حملونقل بینالمللی خراسان رضوی هشدار داد که بازار ترانزیت، بازاری دائمی و تضمینشده نیست و صاحبان کالا در صورت مواجهه با بیثباتی، توقفهای طولانی و افزایش هزینهها، بهسرعت مسیرهای جایگزین را انتخاب خواهند کرد.




