ترجمه:هر یک از شروطی که دکتر قالیباف برای بازگشایی تنگه هرمز مطرح کرده است، بر قواعد تثبیتشده حقوق…
انتشار: 2026/08/18 22:36 UTCدریافت: 2026/08/20 02:40 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/20 02:40 UTC
ترجمه:هر یک از شروطی که دکتر قالیباف برای بازگشایی تنگه هرمز مطرح کرده است، بر قواعد تثبیتشده حقوق بینالملل استوار است. اما اقداماتی که این شروط را برانگیختهاند، چنین مبنایی ندارند. تهران قواعدی را یادآوری میکند که دولتها ملزم به رعایت آنها هستند؛ حال اینکه واشنگتن آنها را نقض میکند.نخست از محاصره دریایی آغاز کنیم. محاصره دریایی بنادر و سواحل یک دولت دیگر، بنا بر تعریف خود مجمع عمومی سازمان ملل متحد، «عمل تجاوز» محسوب میشود: محاصرهای بدون مجوز شورای امنیت و بدون مبنای حقوقیِ توسل به دفاع مشروع، در چارچوب جنگی غیرقانونی که از اساس به موجب ماده ۲(۴) منشور ملل متحد ممنوع بوده است.تحریمهای نفتی تخلف دیگری است. این تحریمها نمونه روشن «اقدامات قهری یکجانبه» هستند: اعمال فشار اقتصادی تنبیهی از سوی یک دولت و تسری فراسرزمینی آن به دولتها و اشخاص ثالث از طریق تحریمهای ثانویه، بدون آنکه مبنای پذیرفتهشدهای برای اعمال صلاحیت وجود داشته باشد. مجمع عمومی سازمان ملل متحد سالهاست این رویه را مغایر با اصل برابری حاکمیتی دولتها و تکلیف به عدم مداخله محکوم کرده است.توقیف داراییهای ایران از این نیز آشکارتر است. اموال حاکمیتی تابع صلاحیت دادگاههای دولت دیگر نیستند. هنگامی که احکام دادگاههای داخلی ایالات متحده برای توقیف و توزیع داراییهای دولت ایران و نهادهای وابسته به آن به کار گرفته میشوند، این اقدامات با قواعد عرفی مصونیت دولتها در تعارض قرار میگیرند. دیوان بینالمللی دادگستری در رأی سال ۲۰۱۹ خود در قضیه «برخی داراییهای ایران» (Certain Iranian Assets) تصریح کردقوانین ایالات متحده که مبنای اجرای احکام علیه داراییهای ایران قرار گرفته بودند، با حقوق بینالملل مغایرت داشتهاند. دیوان در سال ۲۰۲۳ نیز اعلام کرد که ایالات متحده در نحوه رفتار با داراییهای ایران، تعهدات خود بر اساس عهدنامه مودت ۱۹۵۵ را نقض کرده است.تهدید به بمباران، خفهکردن اقتصادی و الحاق سرزمینی نیز غیرقانونی است. ماده ۲(۴) منشور نهتنها «توسل به زور»، بلکه «تهدید به توسل به زور» را نیز ممنوع میکند. و گویاترین تهدید واشنگتن، یعنی ادعای اینکه تنگه هرمز اکنون «قلمرو ایالات متحده» است، اساس حقوق حاکم بر دریاها را نفی میکند. این ادعا همچنین استدلال خود آمریکا را از میان میبرد. یک دولت نمیتواند از آزادی کشتیرانی در آبراهی مطالبه داشته باشد که همزمان مدعی است آن را به قلمرو خود الحاق کرده است.با توجه به این سابقه، موضع ایران ماهیتی دفاعی دارد. دولتی که با محاصره، محاصره اقتصادی، غارت داراییهای خود و تهدیدهای آشکار برای تصاحب تنگه خود مواجه است، حق دارد از منافع حیاتی خویش دفاع کند. اقداماتی که به تنگه مربوط میشوند، پاسخی به تجاوزند؛ آغازگر آن نیستند.در یک نظم بینالمللی کارآمد، جامعه جهانی باید بداند در کدام سو بایستد: در کنار دولتی که از منشور دفاع میکند، نه دولتی که آن را نقض میکند. اینکه قانونشکن هنوز پشت تریبون ایستاده است، بیش از آنکه درباره قانون چیزی بگوید، درباره قدرتی میگوید که آموخته است میتواند قانون را نادیده بگیردx.com/RezaNasri1/status/20898357046038449…
پستهای تلگرام — محمدرضا جلائیپور🍀Jalaeipour
⭕️ گفتوگویی شنیدنی دربارهٔ «تِکفاشیسم» (فاشیزم فناورانه) در سیلیکونولی و حلقهٔ پیتر تیل که به ویژه در دورهٔ ترامپ و ونس رشد کرده و از عوامل تهدید مردمسالاری در آمریکا شده اند:m.youtube.com/watch?v=sg7YNUbaV-8&pp=ygUb… نظامی و ابزارهای استعمارگری نوین آمریکا علیه ایران و بسیاری از کشورها هم به نحو روزافزونی متکی به تکفاشیستها یا بخشی از تکنو الیگارکهای سیلیکونولی است و ضروری است دانش عمومی در ایران دربارهٔ این گروه و باورها و گرایشهای خطرناکشان افزایش یابد. ترجمهٔ همبن کتاب یا زیرنویس همین کفتگو آغاز خوبی میتواند باشد. @jalaeipour
⭕️ حتی اگر در برخی جزئیات یا تحلیلها با حمزه غالبی اختلاف نظر داشته باشید، از این گفتوگو و روایتی که با فاصلهٔ جغرافیایی از ایران و وضعیت امروز میهنش دارد لذت و بهره خواهید برد:youtu.be/SjB9XRDbup8@jalaeipour
⭕️ اگر در ۱۳۳۲ هم مثل ۱۴۰۴ بودند ایرانیانی که در یک جنبش بزرگ ضداستعماری دهها شب متوالی میادین پایتخت و صدها شهر ایران را پر کنند، کودتای ۲۸ مرداد علیه دولت ملی مصدق و علیه استقلال راهبردی ایران به نتیجه نمیرسید. @jalaeipour
⭕️ در مسألهٔ کنونی و پیچیدهٔ تفاهم/جنگ و شکل مواجهه با نقض تفاهم که در زمینهای آشوبناک و دائما تغییریابنده، عوامل و ملاحظات پرشمار و با عدم قطعیت بالا دخیلند، مواضع و پاسخهای قاطع و ساده رهزناند. انصاف و اقتضائات گفتوگوی سازنده و مبتنی بر حُسن تعبیرِ مدعای طرفِ دیگر ایجاب میکند که طرفین بپذیرند ماجرا اختلاف بین «صلحطلبی» و «جنگطلبی» نیست و در واقع اختلافِ طرفین بر سر مسیر بهتر برای رسیدن به «پایان پایدار جنگ» و امنیت و بالندگیِ بلندمدت ایران است. پاسخ واقعا ساده نیست. تجمیع ملاحظات نظامی و دبپلماتیک و اقتصادی و اجتماعی با اتکا به دادههای بعضاًمحرمانه هم در شعام و نهادهایی انجام میشود که در دسترس عمومی نیست. به رسمیتشناسی پیچیدگی مسأله و گفتوگوی جمعی زاینده و حل مسالهای و بدون برچسبزنی و حیدری-نعمتیسازی از لوازم کشف مسیر بهتر است. @jalaeipour
یادآوری👇🏼
جهان درحالیکه با تشدید بحران اقلیم، تعمیق نابرابری، فرسایش اعتماد اجتماعی، و تمرکز شدید ثروت مواجه است، دولتها همچنان بهدنبال وصلهکردن بازارها هستند و علم اقتصاد نیز به «خیر»؛ چه در معنای کالاهای عمومی و چه در معنای منابع مشترک، تاکنون صرفاً از منظر اصلاح شکستهای بازار یا دولت نگریسته است.مازوکاتو، استاد دانشگاه لندن و بنیانگذار مؤسسۀ نوآوری و ارزش عمومی، در کتاب جدیدش با عنوان «اقتصاد خیر عمومی: قطبنمای جدید» به ضرورت بازاندیشی در رابطۀ دولت، بازار، و شهروندان میپردازد. از نظر او، دولت باید فراتر از نقش ترمیمگر شکستهای بازار، فعالانه بازارها را حول خیر عمومی جهتدهی کند. او استدلال میکند که اقتصاد سالم فقط با تکیه بر بازار ساخته نمیشود، بلکه نیازمند جهتدهی هدفمند نهادهای عمومی است. او بهجای نگاه حداقلی به دولت، از نقشی سخن میگوید که دولت، کسبوکارها و جامعه را حول مأموریتهای مشترک هماهنگ میکند؛ مأموریتهایی مثل کاهش نابرابری و مقابله با تغییرات اقلیم. فهرست و مقدمۀ کتاب را میتوانید در اینجا ببینید.پینوشت: از مازوکاتو کتابهای «دولت کارآفرین» و «ارزش همه چیز» به فارسی ترجمه شده است.
