📝📝تراستیها چگونه به امپراتوران پنهان اقتصاد ایران تبدیل شدند؟✍️ سیدجواد میرموسوی⚛ @jomhuriyat♈️ تر…
انتشار: 2026/08/09 11:27 UTCدریافت: 2026/08/10 05:00 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/10 05:00 UTC
📝📝تراستیها چگونه به امپراتوران پنهان اقتصاد ایران تبدیل شدند؟✍️ سیدجواد میرموسوی⚛ @jomhuriyat♈️ تراستیها قرار بود به عنوان ضربهگیر برای عبور از محدودیت های ایجاد شده در اقتصاد تحریمزده ایران عمل کنند؛ واسطههایی که مسئول انتقال منابع، فروش کالا، جابهجایی پول و بازگرداندن درآمدهای کشور شدند. اما مشکل از جایی آغاز شد که این واسطههای موقت، به تدریج به بازیگران دائمی و قدرتمند اقتصاد غیرشفاف تبدیل شدند؛ بازیگرانی که به منابع، اطلاعات و مسیرهای مالی کشور دسترسی پیدا کردند، بیآنکه همواره سازوکار شفاف و مؤثری برای نظارت بر عملکرد آنها وجود داشته باشد.♈️ در چنین شرایطی، «امانتدار» به «صاحب اختیار» تبدیل میشود؛ واسطهای که قرار بود صرفاً مجری باشد، اما به تدریج به تصمیمگیر و ذینفع تبدیل میشود. در این وضعیت، پرسشهای اساسی بیپاسخ میماند: داراییهای کشور با چه قیمتی فروخته شد؟ درآمدها کجا نگهداری و چگونه منتقل شد؟ چه میزان از ارزش منابع در مسیر انتقال از بین رفت و چه کسانی از این فرآیند منتفع شدند؟♈️ مسئله صرفاً وجود تراستیها نیست؛ اقتصاد تحریمزده به واسطه نیاز دارد. مسئله آنجاست که واسطه از ابزار به ساختار و از امانتدار به صاحب نفوذ تبدیل شود. در این وضعیت، دور زدن تحریم ممکن است به دور زدن شفافیت، حسابرسی و پاسخگویی نیز منجر شود. دارایی عمومی، هر مسیری را که طی کند، همچنان متعلق به مردم است و جابهجایی آن از طریق شبکهای از شرکتها و واسطهها، مالکیت عمومی و مسئولیت پاسخگویی را از بین نمیبرد. خطر بزرگتر از زیان مالی، شکلگیری اقتصادی است که در آن پول و اطلاعات در اختیار شبکههای محدود قرار گیرد و مردم فقط نظارهگر باشند.♈️ تحریم نباید به مجوز بیحسابی تبدیل شود و محرمانگی نباید پوششی برای حذف پاسخگویی باشد. تراستیها قرار نبود به بهانه های مختلف، نظارت را هم دور بزنند. اگر امانتداران مردم به امپراتوران پنهان اقتصاد تبدیل شوند، مسئله دیگر فقط واسطهگری برای دور زدن تحریمها نیست؛ مسئله، حکمرانی و حق مردم بر داراییهای خود است. و شاید تلخترین پرسش همین باشد: آیا در حالی که تلاش میکردیم تحریمکننده را دور بزنیم، اجازه دادیم برخی واسطهها اقتصاد و داراییهای ملت را دور بزنند؟🔰نتیجهگیری راهبردی:♈️حتی اگر با متخلفین برخورد هم شود و چندین نفر بازداشت و محاکمه شوند، مسئله اصلی همچنان باقی است؛ خسارت واردشده به داراییهای عمومی چه میشود؟ اموال و منابع از دسترفته چگونه و تا چه میزان به بیتالمال بازمیگردد؟ مجازات متخلف، اگر اثبات شود، پایان ماجرا نیست؛ بازگرداندن حقوق مردم و اصلاح ساختاری که امکان چنین انحرافی را فراهم کرده، بخش مهمتر ماجراست. زیرا مسئله فقط این نیست که «چه کسانی خطا کردند»؛ پرسش بزرگتر این است که چه سازوکاری اجازه داد امانتداران به امپراتوران پنهان منابع عمومی تبدیل شوند؟#جمهوریت⚛ @jomhuriyat
