ـــ بازی باخت؛ چگونه تهدید بستن تنگه هرمز به سود آمریکا تمام شدــ بستن تنگه هرمز؛ بازی در زمینی که…
انتشار: 2026/08/04 04:45 UTCدریافت: 2026/08/15 00:28 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/15 00:28 UTC
ـــ بازی باخت؛ چگونه تهدید بستن تنگه هرمز به سود آمریکا تمام شدــ بستن تنگه هرمز؛ بازی در زمینی که آمریکا طراحی کرده استـــ هرمز؛ اهرمی که واشنگتن سالهاست در حال خنثی کردن آن استـــ کاهش اهمیت تنگه هرمز برنامه سه دهه گذشته آمریکا!راهبرد بلندمدت آمریکا؛ کاهش تدریجی اهمیت ژئوپولیتیکی تنگه هرمز استواشنگتن از سه دهه پیش پروژه جایگزینی مسیرهای انرژی را آغاز کرده است بررسی سیاستهای انرژی و ژئوپولیتیکی آمریکا نشان میدهد واشنگتن طی بیش از سه دهه گذشته راهبردی بلندمدت را برای کاهش وابستگی بازار جهانی به این آبراه دنبال کرده است؛ راهبردی که بر تنوعبخشی به منابع انرژی، ایجاد مسیرهای جایگزین انتقال نفت و گاز و افزایش تولید داخلی آمریکا استوار است.بر اساس ارزیابیهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، هنوز حدود یکپنجم نفت جهان از تنگه هرمز عبور میکند . با این حال، همزمان ظرفیت خطوط لوله جایگزین در منطقه به تدریج در حال افزایش است.یکی از مهمترین ارکان این راهبرد، توسعه کریدور انرژی دریای خزر است. آمریکا از دهه ۱۹۹۰ از احداث خطوط لولهای حمایت کرد که نفت و گاز جمهوری آذربایجان، قزاقستان و در آینده ترکمنستان را بدون عبور از ایران و روسیه، از مسیر گرجستان و ترکیه به بازارهای اروپا منتقل کند. خط لوله باکو، تفلیس، جیهان و کریدور جنوبی گاز، دو نمونه شاخص این سیاست به شمار میروند.همزمان، انقلاب نفت و گاز شیل، آمریکا را از واردکننده بزرگ انرژی به یکی از بزرگترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان نفت و گاز جهان تبدیل کرد. این تحول، وابستگی مستقیم اقتصاد آمریکا به نفت خلیج فارس را به میزان قابل توجهی کاهش داد و به واشنگتن امکان داد با انعطاف بیشتری سیاستهای امنیت انرژی خود را دنبال کند.کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس نیز در همین مسیر حرکت کردهاند. عربستان سعودی با توسعه خط لوله شرق به غرب، نفت خود را به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل میکند. امارات نیز با خط لوله حبشان، فجیره بخشی از صادرات خود را بدون عبور از تنگه هرمز انجام میدهد. عراق نیز به دنبال توسعه مسیرهای صادراتی از طریق ترکیه، سوریه و اردن است. این پروژهها با هدف کاهش آسیبپذیری در برابر هرگونه بحران در خلیج فارس دنبال میشوند.کارشناسان معتقدند مجموعه این پروژهها نشان میدهد هدف راهبردی آمریکا و متحدانش، حذف نقش ایران از معادلات انرژی نیست، بلکه کاهش تدریجی «اهرم ژئوپولیتیکی» تنگه هرمز است. هرچه ظرفیت خطوط لوله جایگزین، پایانههای صادراتی دریای سرخ، مدیترانه و دریای عمان افزایش یابد، توان هر کشوری برای استفاده از تنگه هرمز به عنوان ابزار فشار سیاسی و اقتصادی کاهش خواهد یافت.از همین رو، هدف واشنگتن نه بیاهمیت شدن فوری هرمز، بلکه کاهش تدریجی نقش راهبردی آن در افق بلندمدت است.اگرچه سیاستمداران و تحلیلگران درباره سرعت تحقق این راهبرد اختلاف نظر دارند، اما روند سرمایهگذاری در خطوط لوله، پایانههای صادراتی و منابع جایگزین انرژی نشان میدهد رقابت ژئوپولیتیکی آینده، بیش از آنکه بر کنترل تنگه هرمز متمرکز باشد، بر ایجاد مسیرهای متنوع انتقال انرژی استوار خواهد بود. در این میان، ایران همچنان در کنار تنگه هرمز باقی میماند و حوضش!@journalistsir