اگرچه سروساماندادن به اوضاع خانواده انرژی زیادی از سوفیا میگرفت، اما او، همسر رماننویسش را در خل…
انتشار: 2026/07/15 10:01 UTC
اگرچه سروساماندادن به اوضاع خانواده انرژی زیادی از سوفیا میگرفت، اما او، همسر رماننویسش را در خلق شاهکارهای ادبی تنها نگذاشت. تولستوی اغلب پیشنویسهای ابتدایی رمانهایش را با خطی ناخوانا، حذف و اضافات مداوم و تغییرات زیاد مینوشت. صفحات پیشنویس رمان،…تنشها و مشاجرههای میان تولستوی و همسرشتولستوی، یک شب قبل از ازدواج، دفترچهی خاطرات دوران جوانی خود را که در آن روابط جنسیِ گذشته و زندگی بیبندوبار خود را با صراحت ثبت کرده بود، به سوفیای ۱۸ ساله (که بسیار ساده و آرمانگرا بود) داد تا هیچ رازی بین آنها نباشد. سپردن دفترچهی خاطرات اگرچه با نیت صادقانهای انجام شد، اما در واقع، صداقتی خشن و بیپرده بود که معصومیت سوفیا را به قیمت آسیب روانی دائمی از او گرفت و یکی از سرچشمههای اصلی تضادها، مشاجرات و ناآرامیهای درونی آنها در طول سالهای بعد شد. خاطرات باعث شد سوفیا در همان ابتدا حس تحقیر، حسادت مداوم و اضطراب دائمی را تجربه کند، بخصوص که یکی از خاطراتْ به فرزند نامشروع تولستوی از یک زن خدمتکار اشاره میکرد. با وجود اینکه سوفیا در ادامهی زندگی شکی به وفاداری تولستوی نداشت، اما گاهی در مشاجرههای آینده به تجربههای جوانی تولستوی اشاره میکرد. اما اختلاف اساسی به دورهای برمیگردد که تولستوی تحولات روحی بسیار بنیادی را در اواخر دهه ١٨٧٠ تجربه میکند. این تحول روحی و اعتقادی تماماً در سال ١٨٧٩-١٨٨٠ و در سن ۵١سالگی نمایان شد. او در آن دوران که از ثروت و شهرت جهانی برخوردار بود، با پرسشهای وجودی و عمیقی دربارهی معنای زندگی، مرگ، ایمان و خدا دستوپنجه نرم میکرد. تغییر مسیر در اعتقادات فکری تولستوی، از جمله نفی دینداری کلیسایی، بازگشت به مسیحیت راستین، نفی دولت، نفی خشونت، نفی مالکیت و تلاش برای خیر همگانی، باعث شد حتی آثار ادبی قبلی خود را رد کند و آنها را آثار «بیهوده»ای بنامند. تولستوی در این دوران آرمانهای زاهدگرایانهای را پیش گرفت و تقریباً برای مدتی حتی از نوشتن و انتشار آثار ادبی خودداری کرد و به نوشتن آثاری دربارهی الهیات، نقد اجتماعی، اعترافات مذهبی و فلسفی روی آورد.نوشتههای تولستوی غالباً در آن دوران توسط دستگاههای دولتی سانسور شده و یا مجوز انتشار نمیگرفتند، زیرا در آنها به نقد دینداری کلیسا و ریاکاری دولت میپرداخت، اما شهرت او باعث شد بسیاری از نوشتههایش مخفیانه در میان عموم دستبهدست شود و طرفدارهای بسیاری را نیز به خود جلب کند. از سویی دیگر، بیشتر جامعهی روشنفکری روسیه از ترکگفتن ادبیات توسط تولستوی و رویاوری به تبلیغ کیش زاهدانه ابراز نگرانی و حسرت میکردند.«ایوان تورگنیف» نویسندهی بزرگ روس که رابطهای طولانی و آشفتهای با تولستوی داشت، در اواخر عمر خود واکنشی حسرتبار و التماسآمیز به تغییر مسیر تولستوی نشان داد. او در آخرین نامهای که در بستر مرگ برای تولستوی نوشت رسماً التماس کرد که او دوباره به «ادبیات» برگردد: «دوست من، نویسندهی بزرگ سرزمین روسیه، به کار ادبی خود بازگرد. این هدیه به تو داده شده است و تو حق نداری آن را دفن کنی.» تولستوی در آن دوران با نوشتن سه اثر ادبی دیگر به ادبیات بازگشت، اما آن آثار نیز در خدمت عقایدی قرار گرفت که در زندگی شخصی و نوشتههای الهیاتی و مذهبیاش برای آن تبلیغ میکرد. حتی انتشار آخرین رمان بزرگش «رستاخیز» (١٨٩٩) که در آن به نقد عقاید کلیسای ارتدوکس پرداخته بود بهانهای شد برای «مرتد» اعلامکردن وی. «ماکسیم گورکی» در کتاب خاطراتش با تولستوی، از تناقض بین نبوغ تولستوی و زهد تحمیلیاش میگوید. اگرچه گورگی قدرت عظیم شخصیت تولستوی را احساس میکرد اما با تلاشهایش برای زندگی زاهدانه و موعظهی بیعملی (عدم مقاومت در برابر شر) موافق نبود.[۲]همچنین، «آنتوان چخوف» که ارادت ویژهای به تولستوی داشت و همواره داستانهای کوتاهش تحسین تولستوی را برمیانگیخت، به طور فزایندهای با آموزههای او بعد از تغییر روحی مخالفت ورزید، زیرا احساس میکرد این آموزهها زندگی را برای مردم سختتر میکند.در این میان، زندگی برای سوفیا از همه بیشتر بحرانیتر شد. تولستوی به دلیل اصول اخلاقی خود بهشدت از زندگی مرفه و اشرافی احساس شرم و گناه میکرد، چراکه زندگی واقعی خود را در تضاد کامل با اعتقاداتش مبنی بر برابری و همبستگی با دهقانان میدانست. در نتیجه، میخواست تمام داراییهایش- از جمله حقالتالیف آثار- را به «مالکیت عمومی» درآورد. سوفیا تماماً با این خواستهی تولستوی به دلیل حفظ پشتوانهی مادی برای خانوادهی پرجمعیت تولستویها مخالف میورزید. بحثهای زیادی بین این دو بر سر قضیهی مالکیت و زندگی اشرافی طی تحول روحی تولستوی در گرفت. تولستوی که پول ناشی از حقالتالیف آثارش را «پول ناپاک» میدانست بارها وصیتنامهی خود را به اصرار سوفیا تغییر داد.🕊@kadiha ⚜ادامه این مقاله بصورت رشته ای در روزهای آینده در کانال کاد قرار داده خواهد شد
پستهای تلگرام — " کاد "
«زنها شب را بهتر از مردها میشناسند. شب مثل تن آنهاست؛ پر از لایه، راز، و دردهای ناگفته.»🕊@kadiha ✅مارگریت دوراس
اگر زنده ماندی، اگر مقاومت کردیآواز بخوان، رویا ببین، مست کن!زمانهی زمهریر است:عاشق شو، شتاب کن!بادِ ساعاتخیابانها را جارو میکند،معبرها را. درختان منتظرند:تو منتظر نباش،موعد زندگیست،یگانه فرصتت!🕊@kadiha ✅❤️ کلیپ زیبا رو از دست ندید
سالها بعد در مورد ما خواهند نوشتمردمانی بی تصمیمدر حاشیهی جهان خویشگران زندگی میکردند، اما ارزان میمُردند...🕊@kadiha ✅
تولد توست، محسن. تولدی که فقط یادآور روزی نیست که به دنیا آمدی؛ یادآورِ زندگیای است که از تو گرفته شد. تو برای همیشه هفدهساله ماندی و سهم ما شمردنِ سالهایی شد که تو دیگر هرگز نخواهی دید. تو برای همیشه هفدهساله ماندی؛ تو دیگر هیچوقت پیر نخواهی شد، موهایت سفید نمیشود، چهرهات در گذر سالها تغییر نمیکند و خستگیِ سالهای نیامده بر شانههایت نمینشیند.تو مردهای و تولدت دیگر مبارک نیست!مهسا نام یک زخم است، مجیدرضا نام یک زخم است، کیان نام یک زخم است، محسن هم نام زخمِ من است نام یک زخم، کنار خیلی از نامهای دیگری که زخم شدند.🕊@kadiha ✅
تلخه اما دوبار بخون:آدمهایی که همسطح شما نیستند فقط یک راه برای همسطح بودن با شما سراغ دارند، آن هم این است که اعتماد به نفستان را از شما بگیرند.🕊@kadiha ✅
صادق هدایت تو کتاب بوفِ کورخیلی خوب نوشته که :افسوس که تمام روابط انسانینیاز به نوعی نقاب داردو تنهایی آخرین گریزگاه انسان های صادق است🕊@kadiha ✅