🔴 تنگه اختلاف و تنگنای توافق✍ مرضیه حاجی هاشمی«تنگه هرمز» در ماه های اخیر به هسته سخت اختلاف میان «…
انتشار: 2026/07/26 08:11 UTC
🔴 تنگه اختلاف و تنگنای توافق✍ مرضیه حاجی هاشمی«تنگه هرمز» در ماه های اخیر به هسته سخت اختلاف میان «تهران» و «واشنگتن» و حتی نظام بین المللی تبدیل شده است. جایی که خواست جمهوری اسلامی، مطابق خواست هیچ کشوری نیست که منافعش در ارتباط با این آبراه بین المللی است. این مساله، یک شکاف عمیق راهبردی به نظر می رسد؛ چرا که فقط باز بودن یا بسته بودن یک آبراه مطرح نیست؛ بلکه پرسش بنیادی این است که آیا ایران باید بتواند از موقعیت جغرافیایی خود به عنوان یک ابزار بازدارندگی دائمی استفاده کند یا خیر.تنگه هرمز برای ایران صرفاً یک گذرگاه دریایی نیست. این تنگه یکی از معدود نقاطی است که به یک قدرت منطقهای با توان نظامی محدودتر نسبت به رقبای جهانی اجازه میدهد بر محاسبات قدرتهای بزرگ اثر بگذارد. در منطق امنیتی جمهوری اسلامی که سیاست خارجی اش او را در تقابل با نظم جهانی تعریف می کند و به ویژه پس از دو نوبت قرار گرفتن تحت شدیدترین حملات نظامی، داشتن چنین اهرمی یک ضرورت راهبردی برای بقا تلقی میشود.وقتی کشوری امکان رقابت مستقیم نظامی یا اقتصادی با کشوری چون «ایالات متحده» را نداشته باشد، تلاش میکند در نقطهای حساس که هزینه اقدام علیه آن را افزایش میدهد، قدرت ایجاد کند. از این منظر، هرمز بخشی از مفهوم «بازدارندگی نامتقارن» است. بازدارندگی نامتقارن به این معناست که یک بازیگر ضعیفتر تلاش میکند با تمرکز بر نقاط آسیبپذیر طرف مقابل، عدم توازن قدرت را جبران کند. همانگونه که توان موشکی، شبکه نیروهای نیابتی یا ظرفیتهای منطقهای در سالهای گذشته بخشی از این راهبرد بودهاند، هرمز نیز میتواند یکی از مهمترین عناصر آن باشد؛ اما همین نقطه، خود یک اختلاف بنیادی با واشنگتن شده است.از نگاه آمریکا و بسیاری از کشورهای جهان، تنگه هرمز یک آبراه بینالمللی حیاتی است که امنیت آن باید مستقل از منازعات سیاسی میان کشورها تضمین شود. آنان ممکن است نقش ایران را به عنوان یک کشور ساحلی در تأمین امنیت دریایی، امداد، کنترلهای فنی یا مدیریت مخاطرات بپذیرند؛ اما پذیرش اینکه ایران بتواند درباره عبور کشتیها بر اساس ملاحظات سیاسی، امنیتی یا نوع رابطه کشورِ صاحب پرچمِ کشتی با کشورهای دیگر تصمیم بگیرد، معنای دیگری دارد.جمهوری اسلامی ممکن است استدلال کند که امنیت ایران اقتضا میکند بداند چه کشتیهایی، با چه محمولههایی و با چه مقصدی از نزدیکترین نقطه به مرزهایش عبور میکنند. از این نگاه امنیتی، کشتیای که حامل تجهیزاتی برای رقیبان منطقهای یا دشمنان آن باشد، صرفاً یک وسیله تجاری نیست؛ بلکه بخشی از یک تهدید بالقوه است؛ اما از نگاه طرف مقابل، همین استدلال میتواند به ایجاد یک نظام کنترل سیاسی بر یک مسیر جهانی منجر شود، نظامی که در آن یک کشور ساحلی عملاً میتواند تجارت بینالمللی را بر اساس تشخیص خود محدود کند و به گروگان بگیرد. این چیزی است که آمریکا و متحدانش آن را تهدیدی علیه آزادی کشتیرانی و ثبات اقتصادی جهانی میدانند.لغو تحریمهای نفتی، آزادسازی داراییهای بلوکهشده، رفع محاصره دریایی و بازگشت ایران به بازارهای مالی جهانی به ویژه بازار انرژی و ایجاد فرصتهای اقتصادی، بهایی است که آمریکا حاضر است برای آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز پرداخت کند تا یک اهرم ژئوپلیتیک جهانی را به جمهوری اسلامی واگذار نکند. در مقابل، برای جمهوری اسلامی نیز مسأله صرفاً اقتصادی نیست. اگر رفع تحریمها در برابر کنار گذاشتن مهمترین ابزار بازدارندگی منطقهای برای حفظ بقا باشد، بخش موثر ساختار تصمیمگیری، آن را یک معامله نابرابر تلقی می کند؛ زیرا از این منظر، تحریم ممکن است دوباره در آینده بازگردد؛ اما از دست دادن اهرم هرمز ممکن است دائمی باشد.این همان چیزی است که اختلاف را به «هسته سخت» تبدیل میکند. هسته سخت اختلاف جایی است که دو طرف نه فقط درباره یک اقدام؛ بلکه درباره یک اصل بنیادین اختلاف دارند. آمریکا تاکید می کند که امنیت اقتصادی جهان نباید گروگان تصمیم یک کشور باشد و در مقابل به مقاومت سرسختانه ای برخورد می کند که اصرار دارد امنیت ما بدون داشتن ابزار فشار در برابر قدرتهای بزرگ تضمین نمیشود. هر دو طرف در چارچوب منطق امنیتی خود عمل میکنند که در تناقص کامل با یکدیگر است. اینجاست که یک راه حل میانی دشوار به نظر می رسد؛ زیرا مسئله هرمز در نهایت درباره یک تنگه دریایی نیست؛ درباره تعریف قدرت، امنیت و بقاست. تا زمانی که جمهوری اسلامی امنیت خود را در گرو حفظ توان ایجاد هزینه برای دیگران بداند، نه کاهش هزینه برای مردم خود (همچنانکه از آغاز جنگ، با حملات گسترده به کشورهای منطقه چنین کرده است) و واشنگتن امنیت خود و اقتصاد جهانی را در گرو حذف چنین امکانی ببیند، تنگه هرمز همچنان تنگه اختلاف و تنگنای توافق باقی خواهد ماند.منبع: کانال تلگرام نگارنده@Kaleme
پستهای تلگرام — سایت خبری-تحلیلی کلمه
🔴 آزموده را آزمودن خطاست!✍️ فریبا نظریدر شرایطی بسر میبریم که آزمودن چندباره انبوه گروههای مختلف اجتماعی دارای بحران بقا و زیست روزمره در کشور با محرکهای زیر بهویژه پس از تجربه اعتراضات دی ۱۳۹۶، آبان ۱۳۹۸، زنزندگیآزادی ۱۴۰۱ و دی ۱۴۰۴، خطایی بزرگ و غیرقابل جبران است:۱- گرانی بنزین۲- افزایش تورم، فقر، و فلاکت اقتصادی ۳- تاکید بر اجرای شبه قانون عفاف و حجاب۴- توهین و بیاحترامی به کشتهشدگان اعتراضات پیشین هم چون مهسا امینی۵- اعدام های پیاپی۶- افزایش انسداد عمومی با عنوان قانون جلوگیری از نفوذ و جاسوسی بیگانه۷- برنامههای تلویزیونی سخیف، توهینآمیز و غیرکارشناسی رسانه ملی۸- تداوم قطببندی با اردوکشی خیابانی سازمانیافته ۹- تداوم احکام اخراج، زندان و تعلیق دانشجویان، معلمان و کارگران ۱۰- پافشاری بر سیاست خارجی بحران آفرین و جنگ با تداوم جنگ فرسایشی و تعلیق در ارکان نظام اجتماعیسالها پیش هنگام خدمت در بنیاد ملی نخبگان، در یکی از جلسات مدیران ستادی و استانی بنیاد، یکی از مدیران دعوت شده از حوزه امنیت و اطلاعات در سخنرانی خود روایت یکی از پروژههای نفوذ یک استاد ایرانی رده بالا را تشریح کرد. در پایان سخن از او پرسیده شد علت این که استادی با درجه بالای منزلت علمی، اقتصادی و اجتماعی به کشور خود خیانت میکند را بهعنوان یک مدیر حوزه امنیتی، در چه چیز میداند؟او پاسخ داد: در ضعف هویت ملی!جالب است که بدانیم هویت ملی در خلأ ایجاد نمیشود ( و حتما آن مدیر امنیتی هم میداند ) و وابسته به متغیرهای دیگری مانند سرمایههای چندگانه است که در طول زمان در یک جامعه انباشت یا تخریب میشوند. وقتی از سرمایه حرف میزنم، مرادم صرفاً سرمایه اقتصادی و منابع مالی نیست، بلکه شبکهای از داراییهای ملموس و ناملموس است که به فرد احساس تعلق و امنیت میدهد. بیایید مواردی را با هم مرور کنیم:۱- سرمایه اجتماعی نسبت مستقیم با اعتماد عمومی به حاکمیت و نهادها، و اعتماد متقابل شهروندان به یکدیگر دارد. وقتی احکام تعلیق و اخراج اساتید و دانشجویان صادر میشود (مورد ۹) یا قطببندیهای کاذب در جامعه تشدید میگردد (مورد ۸)، این سرمایه نابود شده و فرد در سرزمین خودش احساس بیپناهی و بیگانگی میکند.۲- سرمایه اقتصادی که مستقیم با بحران بقا و شوکهایی مانند گرانی بنزین (مورد ۱) گره خورده است. فقر فزاینده و شدید و دغدغه تامین نیازهای اولیه( مورد ۲)، مجالی برای اندیشیدن به مفاهیم کلانی چون ملیت و همبستگی باقی نمیگذارد.۳- سرمایه نمادین و فرهنگی عبارتست از منزلت، احترام و کرامتی که یک فرد در جامعه خود حس میکند. وقتی رسانه ملی به برنامههای سخیف روی میآورد (مورد ۷)، یا به جای مرهم گذاشتن بر زخمهای جامعه، به سوگهای اجتماعی بیاحترامی و توهین میشود (مورد ۴)، احساس افتخار فرهنگی و کرامت انسانی افراد به شدت آسیب میبیند.در برابر این ماشین تخریب اما، استراتژی بقای جامعه مدنی تنها در بازآفرینی سرمایهها از پایین نهفته است. در نبود چتر حمایتی نهادها، ترمیم سرمایه اجتماعی نیازمند توسعه شبکههای همیاری خرد، محلهمحور و صنفی برای حمایت از آسیبدیدگان است تا ضربهگیر شوکهای اقتصادی و روانی باشند. همزمان، جامعه باید با پاسداشت آگاهانه گروههای مرجع و بازگرداندن منزلت سلبشده به کنشگران مستقل، مرجعیت اخلاقی و سرمایه نمادین خود را حفظ کند. تمرین مدارای درونگروهی و مستندسازی حافظه تاریخی نیز کمک میکند تا خشمهای انباشته، به جای خودویرانگری، به آگاهی و همبستگی مدنی بدل شوند.تا زمانی که سیستم با پافشاری بر سیاستهای قهرآمیز و تکرار خطاهای دهگانه فوق، به طور مستمر در حال تخریب سرمایههای اجتماعی، اقتصادی و نمادین شهروندان است، در واقع تیشه به ریشه هویت ملی میزند. در چنین زمینی که از سرمایه تهی شده، تابآوری عمومی در برابر محرکهای جدید به صفر میرسد و به سوی تابآوری سیاه میرود. در این شرایط، پدیدههایی چون مهاجرتهای انبوه، بیتفاوتی مدنی، خشمهای انفجاری و حتی در مواردی تقابل با منافع ملی، دیگر صرفاً یک پدیده و ناهنجاری فردی نیستند، بلکه پیامد و برونداد یک فروپاشی ساختاری قلمداد میشوند. در چنین بستر شکنندهای، آزمودن دوبارهی آستانه تحمل جامعه، خطایی است که دیگر فرصتی برای جبران باقی نخواهد گذاشت.منبع: کانال تلگرام نگارنده@Kaleme
🔴 «سبد معیشت» ۹۰ میلیون تومان شد/ دستمزد برای ده روز ماه هم کفاف نمیدهد!امروز یک خانواده کارگری باید ماهی ۹۰ میلیون درآمد داشته باشد تا بتواند سر پا بایستد و از پس خرج و مخارج زندگی بربیاید اما اکثریت طبقهی کارگر و مزدبگیر حتی نصف این رقم هم درآمد ماهانه ندارند.به گزارش خبرنگار ایلنا، دادههای تورمی تیرماه، مرزهای سابق را پشت سر گذاشته است و به نقطه هشدار رسیده است؛ «مردم»، عامهی مردم و به خصوص کارگران و بازنشستگانی که درآمدشان در حدود دستمزد مصوب شورایعالی کار است، در خرید سادهترین نیازهای زندگی با مشکلات جدی مواجهاند؛ مسکن، آموزش کیفی و درمان مناسب، مدتهاست ازدسترس خارج شده است؛ حالا حتی خوراکیها هم قابل دستیابی نیستند؛ هزینهی سبد خوراکیهای یک خانواده متوسط بسیار بالاتر از سقف درآمد خانوادههای کارگریست و این نابرابری، یک درد بزرگ است.متن کامل این گزارش را در سایت ایلنا بخوانید.@Kaleme
🔴 حمله پهپادی به دفتر نخستوزیر اقلیم کردستانمسرور بارزانی انگشت اتهام را به سمت ایران گرفتمسرور بارزانی در شبکه ایکس نوشت: بر اساس اطلاعات و تحقیقات انجامشده توسط اداره مبارزه با تروریسم اقلیم کردستان، تأیید شده است که دفتر شخصی من و محل اقامت رئیس آژانس پاراستین، امروز هدف حملات پهپادی ایران قرار گرفته است.او افزود که من این حملات بیملاحظه و غیرقابلقبول را به شدیدترین شکل ممکن محکوم میکنم و تأکید دارم که چنین اقداماتی تشدیدی خطرناک در تنشهای منطقه و تهدیدی مستقیم علیه امنیت و ثبات منطقه به شمار میرود. با این حال، این حملات مانع از ادامه انجام وظایف ما و تلاش برای حفاظت از شهروندانمان نخواهد شد.@Kaleme
🔴 بیانیۀ حزب مجمع ایثارگران دربارهٔ ضرورت اصلاح اقتصاد سیاسی کشور و پاسداری از کرامت معیشتی مردمبسمالله الرحمن الرحیمایران امروز در یکی از حساسترین و سرنوشتسازترین مقاطع تاریخ معاصر خود قرار دارد. انباشت مشکلات اقتصادی، کاهش مستمر رفاه عمومی، افزایش نابرابریها، گسترش نااطمینانی نسبت به آینده، تشدید مهاجرت نیروهای متخصص، فرسایش سرمایۀ اجتماعی و تضعیف اعتماد عمومی، زنگ هشداری جدی برای آیندۀ کشور است. در چنین شرایطی، مسئولیت همۀ نیروهای سیاسی و اجتماعی ایجاب میکند که با نگاهی واقعبینانه، مسئولانه و آیندهنگر، دربارۀ ریشههای مشکلات و راههای برونرفت از وضعیت موجود سخن بگویند…ادامه بیانیه@Kaleme
🔴 متن کامل طرح «مقابله با نفوذ»؛ از محدودیت رسانه و دانشگاه تا حبس ۳۰ سالهتحکیم ملت: طرح نمایندگان مجلس با عنوان «مقابله با نفوذ سرویسهای اطلاعاتی و دولتها یا نهادهای بیگانه» که کلیات آن به تصویب رسیده دامنهای گسترده از فعالیتهای مدنی، رسانهای، علمی و فرهنگی را هدف گرفته است. بر اساس مواد این طرح، مصاحبه با برخی رسانههای خارجی، ارسال اطلاعات، همکاری علمی، دریافت بورسیه، فعالیت سازمانهای مردمنهاد و حتی تولید فیلم، تئاتر و آثار فرهنگی در شرایطی میتواند با مجازات کیفری روبهرو شود.در برخی مواد، مجازاتهایی از حبس درجه شش تا حبس درجه یک و ۳۰ سال زندان، انحلال تشکلها، محرومیتهای دائمی و مصادره اموال پیشبینی شده است. استفاده از مفاهیم مبهمی مانند «مخدوش کردن اعتماد مردم»، «فرهنگ ناسازگار» و «رسانه معاند» نیز نگرانیها درباره امکان تفسیر گسترده و امنیتی از این مقررات را افزایش داده است.متن کامل را اینجا ببینیدمنبع: تحکیم ملت@Kaleme
🔴 وال استریت ژورنال: عملیات زمینی در کویت یکی از گزینه های احتمالی ایران برای گسترش دامنه جنگوالاستریت ژورنال بر اساس دادههای ارزیابیشده توسط سرویسهای اطلاعاتی کشورهای عربی گزارش داده که رهبران نظامی ایران طرحهای پیشگیرانهای جهت افزایش هزینه برای آمریکا تدوین کردهاند. در میان سناریوها و گزینههای مطرحشده سپاه پاسداران (ایجاد اختلال در کابلهای اینترنت زیردریا، تحریک نارضایتیهای سیاسی در کشورهای منطقه و گسترش نبرد به بستر دریای سرخ)، اجرای عملیات زمینی در کویت نیز بهعنوان یکی از گزینههای محتمل برای پاسخ در صورت بروز مواجهه کلان ذکر شده است.بر اساس گزارشها، ایران ظرفیتها و پایگاههای عملیاتی خود را برای پاسخ چندلایه (حملات پهپادی و موشکی به تأسیسات و پایگاههای مرتبط با آمریکا در منطقه) بازسازی و آماده نگه داشته و نشان داده است که آمادگی تقابل طولانیمدت را دارد. این نشریه با تحلیل تغییرات مدیریتی و انتصابات اخیر در نهادهای عالی امنیتینظامی ایران گزارش داد که این انتصابات، نشاندهنده اتخاذ موضع سختگیرانهتر تهران و آمادگی برای مواجهه در برابر فشارهای آمریکا و اسرائیل است. @Kaleme
