🔴 "انسانِ هیچ" و اعدام "فرودستان"✍ عبدالله ناصری جمهوری اسلامی حاکم بر ایران، نزدیک نیمقرن است با ا…
انتشار: 2026/07/31 13:44 UTCدریافت: 2026/08/03 08:37 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/03 08:37 UTC
🔴 "انسانِ هیچ" و اعدام "فرودستان"✍ عبدالله ناصری جمهوری اسلامی حاکم بر ایران، نزدیک نیمقرن است با اتکای به فقهِ غیرتاریخی شیعه بساطِ رنگارنگِ اعدام را گسترانیده و با اتهام مخالفانِ به "محاربه" و "بغی" آن را تقويت کردهاست. از بیتوجهی قاضیان به آئین دادرسی همین حکومتِ سیاه میگذرم و اصرار دارم علتِ گسترشِ اعدام را بیان کنم.چون جمهوری اسلامی از آغاز، مشغلههای بیشمار برای مردم ساخته(مثل جنگ عراق و ایران و اشغال سفارتخانهی آمریکا)، لذا مسائل و موارد زیادی در جامعه مغفول بود،از اعدامهای مدرسه علوی، تابستان ۶۷، نویدافکاری، محسن شکاری تا امروز، میدان علیخانی اصفهان. اکنون برای نخستین بار به روشنی فریاد میزنم بر همهی آنها ستمشد. خوشبختی است چندسال اخیر، رسانه،فضای مجازی، نوشتههای عالمانه و حتی بخشهای فعال در علومتاریخی، این بخش مهم از جامعه را که همیشه فراموش شده به عنوان "حاشیهنشینها" یا فرودستان مورد توجه قرار دادهاست. پس از دو اعدامِمیدان علیخانی، اعدامشدهگان از حاشیه بهمتن، از فرو به فرا آمدهاند. سؤال اصلی این است چرا جمهوری اسلامی، به سهولت این همه بر دار میکند؟ پاسخ، روشن است، همان چیزی که آیتالله منتظری در آخر عمربر آن صحه گذاشت و به روشنی اعتراف کرد علت ناکامی فقه در روند حقوق بشر،"ناانسانگرایی" و بیتوجهی به اومانیسم است که خدای متعال در قرآن بدان تصريح کردهاست. مفهوم این سخن آن است که هر قانون، تکلیف، قرارداد، پند و اندرز، تصمیم فردی و جمعی، تعلیم و تعلم، حکم و … باید ذیل این موجود(انسان) تعیین شود، زیرا زندگی انسان ، اساس آفرینش خداوند است.در گفتمان “اسلامِ معیار” متکی بر قرآنِ تاریخی تأویل پذیر، این نکته در آیه ۷۲ احزاب تصریح شده است: “امانت” را بر آسمان و زمین و… عرضه کردیم نپذیرفتند، اما انسان بار امانت را حمل کرد". این که این امانت چیست؟ عقل است یا معرفت و یا خلافت و به نظر نگارنده آن امانت، “حیات برتر” است، بحثی ندارم، اما به یقین، اصالت اومانیسم را در اسلام معیار تعریف می کند. این اصل الاصول بر این نکته تأکید دارد که شأن انسان، ذیل شریعت و فقه و اخلاق تعریف نمی شود. بلکه امری “فرادینی” است و همه چیز در نظام هستی برای اوست، حتی قانون. یعنی مصلحت انسان بر همه مصالح از جمله دین و حکومت برتری دارد. در این افق گفتمانی فهم می شود که گزارهٔ “حفظ نظام، بزرگترین واجب است” غیرانسانی است. به همین دلیل است که نواندیشان دینی علاوه بر آن که اصلِ احکامی چون اعدام را غيراخلاقی و طبعا نامعقول میدانند همین است که کرامت و اصالت انسان در بنای این احکام نادیده گرفته شده است.در نگاه اومانیستی به اسلام، استنباط افضلیت “شهروندی” نسبت به “شرع وندی”( به تعبیر دکتر مهدی نوربخش) مستفاد می شود. اعدام امثال افکاری و شکاری و میدان علیخانی با همین فقه ضد بشری مطابقت ندارد. اکنون که حکومت درسه جنگ اخیر شکست دیدهاست دچار سرگشتگی و سرمستی بیشتر شده و مآلا اعدام جوانان را شدت بخشیدهاست،غافل از این واقعیت که تداوم این رویه ضد بشری ، آتش خشم خانوادههای داغدیده و فعالان را برافروخته تر و سرعت فروپاشی نظام فاسد را تسریع خواهد کرد. زمان آن رسیده که همهی کنشگران مدنی، حقوقدانان، مورخان، نواندیشان دینی، روشنفکران، نهادهای ملیو اهالی قلم واقعیت تلخِ اعدامهای کنونی را که اغلب از "حاشیهنشينان" و "فرودستان"ایراناند به تکرار نوشته و محکوم کنند.پربسامدی اسامی اژهای، صلواتی، افشاری، توکلی و دیگر قاضیانِ "اعدامِ سهل و سریع" ضرورتِ تاریخنگاری جدیدِ اسلام سیاسی است که نزدیک به نیمقرن حکمرانیاش،"جز وحشتی نیفزود".منبع: کانال تلگرام نگارنده@Kaleme




