بالاخره که چه؟بالاخره که چه؟ کشمکش را تا کجا می شود ادامه داد؟ تا کی باید منتظر نشست آمریکا سرش را…

بالاخره که چه؟بالاخره که چه؟ کشمکش را تا کجا می شود ادامه داد؟ تا کی باید منتظر نشست آمریکا سرش را زیر بیندازد و برود؟ همین چند ماه پیش بود که جنگ شبه تمام‌عیار را از سر گذراندیم، رهبری کشور را از دست رفت، فرماندهان و مدیران  پایتخت زیر بمباران ماندند، و بعد از همهٔ آن، باز هم سر میز مسقط و ژنو و اسلام آباد نشستیم و درباره سقف غنی‌سازی و نظارت آژانس چانه زنی کردیم. اگر جنگ چیزی را ثابت کرد، این بود که قدرت نظامی ما جلوی حمله را نگرفت؛ فقط هزینه‌اش را برای طرف مقابل بالا برد. این تفاوت مهمی است، ولی با «پیروزی» یکی نیست.حالا هم دعوا سر همین است: طرف مقابل می‌گوید توان موشکی‌مان هشتاد درصد کم شده، ما می‌گوییم قوی‌تر از روز اول شلیک می‌کنیم. هر دو ادعا نمی‌تواند کامل درست باشد، ولی نکته این‌جاست که حتی اگر روایت خودمان را باور کنیم، بستن تنگه هرمز و بالا بردن قیمت نفت جهانی، کشور را وارد مذاکره کرد نه بیرون از آن. بازار سهام خودمان سقوط کرد، صادرات نفت‌مان به مسیر باریک‌تری افتاد، و در نهایت همان کسانی که می‌گفتند مذاکره تسلیم است، فرستادهٔ خودشان را به مسقط فرستادند.نمونه‌های منطقه هم همین را نشان می‌دهند، منتها نه به شکلی که بشود آن را قهرمانانه روایت کرد. حماس بعد از غزه، حزب‌الله بعد از جنوب لبنان، حوثی‌ها بعد از یمن، هیچ‌کدام آمریکا یا اسرائیل را به زانو درنیاوردند، ولی هیچ‌کدام هم کاملا از میان نرفتند. نتیجه یک بن‌بست فرسایشی بود که در آن هر دو طرف خسته شدند و مذاکره تنها راه خروج از آن شد؛ نه چون یک طرف تسلیم شد، بلکه چون ادامه جنگ برای هیچ‌کدام دیگر صرف نمی‌کرد.پرسش این نیست که «آیا آمریکا تسلیم می‌شود». چون پاسخ روشن است: نه؛ و تاریخ معاصر هم چنین چیزی نشان نداده. پرسش این است که ما با چه دستی سر میز می‌نشینیم. دستی که بعد از یک جنگ ویرانگر و یک اقتصاد رو به فروپاشی خالی شده، یا دستی که با محاسبه به‌موقع، همان امتیازهای میدانی را پیش از فرسوده‌شدن، نقد کرده. شوروی هم همین مسیر را رفت: نه چون ضعیف بود، بلکه چون فهمید تقابل مطلق با هزاران کلاهک هسته‌ای هم چیزی جز فرسودگی داخلی نمی‌سازد و کنترل تسلیحات تنها گزینه عاقلانه بود.نظامیانی که منتظر سناریوی دیگری هستند، باید بگویند دقیقاً منتظر چه‌اند. اگر منتظر جنگ بعدی‌اند تا این‌بار «واقعا» ببریم، باید بپرسند جنگ پیش چه چیزی را ثابت کرد که این‌بار قرار است فرق کند. دیپلماسی عقب‌نشینی نیست؛ نقد کردن برگ‌های برنده‌ای است که با هر روز تأخیر، ارزش‌شان کمتر می‌شود.#یدالله_کریمی_پور @kermanitr