📑 غریبهای در شهربخش اول✍ "#سعید_حجاریان"، تئوریسین ارشد اصلاحطلب در باره #پدیده_نفوذ، در "مشق نو"…
انتشار: 2026/08/01 09:58 UTCدریافت: 2026/08/01 13:07 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/01 13:07 UTC
![📡خبرستان [دیلی تلگرام] 📡 (@khabarestan_ir)](https://img.telegramfarsi.com/imgs/281960.jpg){kind=small}
📑 غریبهای در شهربخش اول✍ "#سعید_حجاریان"، تئوریسین ارشد اصلاحطلب در باره #پدیده_نفوذ، در "مشق نو" نوشت:✍ مدتی است بهواسطه شرایط کشور واژههایی نظیر «نفوذ»، «رخنه»، «حفره»، «جاسوس» و امثال اینها بر ادبیات سیاسی و مطبوعاتی سایه افکنده است. برخی افراد بهواسطه تجارب و مشاهداتشان به این قبیل موضوعات پرداختهاند و دیگرانی هم صرفاً از حیث تفنن و برچسبزنی حول این واژهها تولید گفتار و نوشتار کردهاند. ✍این فضا حس «جاسوسیهراسی» (spyphobia) را در میان مردم پدید آورده و طبعاً ذهن سیاستگذاران هم درگیر شده است. در حالیکه جامعه سالم بیشتر مبتنی بر اعتماد و همپذیری است تا شک و طرد دیگری. ✍با این اوصاف، هر چه هست باید گفت که این اولین بار نیست که ما با این وضعیت مواجه میشویم و قطعاً آخرین بار نیز نخواهد بود. ✍بنابراین پرسش مقدر این خواهد بود که چگونه باید در وضعیتی که میپنداریم نفوذ فراگیر شده است، یا دستکم به عاملی تأثیرگذار تبدیل شده است، مفری برای حیات سیاسی و سیاستی بگشاییم. در ادامه تلاش میکنم تا حد توان به این مسأله پاسخ دهم.اول) روایت نفوذ. ✍در گام نخست باید بر وجود پدیدهای بهنام «نفوذ»، بهمثابه یک بیماری، صحه بگذاریم و در وزندهی تحلیلی آن را به متغیری کماهمیت تقلیل ندهیم. در دنیای جدید، سلسله اتفاقات منتج به خرابکاری و ترور و… را اغلب به عوامل تکنولوژیک نسبت میدهند حال آنکه همواره نسبتی میان تکنولوژی و عوامل انسانی وجود دارد و باید سهمی برای عامل انسانی در نظر بگیریم. سهم عامل انسانی زمانی تقویت میشود که زمینههای تزلزل فردی، میل به افزایش کند؛ این زمینهها چندبُعدی و متعدد هستند و بهخصلتهای روانشناختی، سیاسی و… مربوط میشوند اما در شرایط اقتصادی نابهنجار و فقر مزمن زمینههای لغزش عوامل انسانی بیش از پیش میشود. ✍من در شرایط کنونی، اقداماتی از جمله سوژهیابی و مکانیابی ترورها را «عاملمحور» (agent-based) میدانم و سهم بیشتر را به عوامل انسانی میدهم تا تکنولوژی و اعتقاد دارم تغییر روایت ما از نفوذ میتواند در پیشگیری موثر واقع شود، چرا که در زمینه ترور، خصوصاً ترورهای جدید، نمیتوان همچون گذشته قائل به مقابله و دفع خطر در لحظه بود.دوم) نفوذ و اعتماد عمومی. ✍پس از پیروزی انقلاب اسلامی، بهواسطه فروپاشی نهادهای نظامی و امنیتی سازوکارهای مرتبط با ضدجاسوسی با اختلال جدی مواجه شد و فرآیند احیاء نهاد ضدجاسوسی نیز با کندی و دشواری فراوان پیش رفت. ✍بهعبارت روشنتر، امر کارشناسانه ضدجاسوسی به دیده تحقیر نگریسته شد و تفاوتی میان ادارات هشتم و سوم ساواک، که یکی متولی ضدجاسوسی و دیگری متولی امنیت داخلی بود، گذاشته نشد. ✍در این میان البته زندهیادان مصطفی چمران و مهدی بازرگان و ابراهیم یزدی نگاه متفاوتی به موضوع داشتند. آنها ضدجاسوسی را امری ملی و تخصصی تلقی کردند و آتش حرارت انقلابی را با عقل سرد خویش کنترل کردند و از برخی ظرفیتهای بهجا مانده بهره گرفتند. ✍به گواه تاریخ در آن مقطع، که نهادها متلاشی شده بودند، علاوه بر امریکا و انگلستان، سرویسهای اطلاعاتی عراق و ترکیه و پاکستان و افغانستان و حتی کشورهای جنوب خلیج فارس بیش و کم مشغول به فعالیت جاسوسی بودند. ✍مضاف بر اینکه حزب توده نیز بهشکل تشکیلاتی ارتباط خویش را با سرویسهای اطلاعاتی شوروی و کشورهای اروپای شرقی حفظ کرده بود و در سطوح بالا و بهشکل گسترده به جاسوسی میپرداخت. ✍خوشبختانه در این زمینه اطلاعات و روایتهای تاریخی در دسترس عموم قرار گرفته است که مرور آنها میتواند تصویری از آنچه در آن مقطع در کشور گذشت، به دست دهد. وجه ممیزه دوران انقلابی اما نه صرفاً فروپاشی ساختاری بلکه فوران اعتماد عمومی و مشارکت سیاسی/اجتماعی بود. بهنحوی که بخشی از فقدان نهادها را مردم، بهواسطه انرژی آزاد شده از انقلاب پوشش میدادند. ✍اینکه امروز اعتماد عمومی و مشارکت سیاسی با چه وضعیتی مواجه است، محل تأمل است و پیمایشهایی در این زمینه وجود دارد ولی هر چه هست نمیتوان وضع کنونی را با دوران انقلاب، دستکم در دهه نخست آن مقایسه کرد. با ارجاع به یک نمونه ایدهآل (ideal type) تلاش میکنم تا رابطه بهینه میان مردم و حکومت را نشان دهم.✍در دهه ۱۳۷۰، سفری به کشور سوییس داشتم. آنجا به اتفاق دوستان در نقطهای بهدنبال رستورانی میگشتیم و در یک شهرک با فضای نسبتاً محدود از مقابل ساختمانی که پیرزنی در تراس آن نشسته بود، عبور کردیم. دقایقی بعد مجدداً از مقابل همان ساختمان عبور کردیم در حالیکه پیرزن همچنان در تراس خانهاش نشسته بود.📲 #خبرستان | #دیلیتلگرام:t.me/khabarestan_ir
پستهای تلگرام — 📡خبرستان [دیلی تلگرام] 📡
![📡خبرستان [دیلی تلگرام] 📡: 📱 توییت معنادار #قالیباف با نقشه #ایران و #تنگههرمز/ تسلط بر تنگه اینگونه به رخ کشیده شد━━━━━━ 🟢 ━━━━━━📢با #خبرستان | #](https://cdn4.telesco.pe/file/C1nj8GFuSVRRQ43h64dyEqDRxPnm1Zv4hc9s498NXW2wvNApfvt9XSsOn6_Utnd6XiSTE5IR9ZK2hpzDL_RJ-Exf8aWKq50kvNX8h-Ye68vVSBzudiD0Ez1gygzZMeha4mxrezqT-mEMsnsYP3flaygqaJMwJOuKRzSYFaXnCvGe724GD8ylokuxvF-lRVymEkMbGe8zvsfLhAUEt03BHp5R7QJFUx3RWfFnIpfIbFKLdBgyM3yk1p5PYRKIcR6CU-JRvlnspLx3_CLxzkqBGOXI7YgH8ohtZ3yTBO2D6NO7ol1kQQlvQ9s-0xpFlT2ch8uin6YdFMuPWFgd05g2RQ.jpg)
🌀 دعوت #بغداد از #قالیباف؛ تلاشی برای تبدیل عراق به #میانجی میان #ایران و #آمریکا/ #سیانان 🗣 "علی رزق"، تحلیلگر امنیتی و سیاسی، در گفتوگو با شبکه #CNN، دعوت عراق از "محمدباقر قالیباف"، رئیس مجلس ایران، برای سفر به بغداد را دارای اهدافی فراتر از مناسبات دوجانبه دانست.🗣رزق در برنامه «Connect the World» شبکه CNN گفت: «کاملاً محتمل است» که یکی از اهداف پشت این دعوت، مطرح کردن عراق بهعنوان یک میانجی بالقوه میان ایران و آمریکا باشد.🗣او افزود که چنین نقشی میتواند جایگاه عراق را بهعنوان یک میانجی مهم ارتقا داده و نخستوزیر عراق را به شریکی مهم برای هر دو طرف، یعنی واشنگتن و تهران، تبدیل کند.🗣این تحلیلگر در عین حال درباره موفقیت بغداد در چنین نقشی ابراز تردید کرد و گفت مشخص نیست چه ویژگی ویژهای پرونده عراق را نسبت به میانجیهایی مانند پاکستان، قطر و عمان متمایز میکند.✍عراق طی سالهای گذشته بارها تحت تأثیر تنشهای ایران و آمریکا قرار گرفته است. از جمله در دوره نخست ریاستجمهوری دونالد ترامپ، حمله آمریکا به کاروان حامل قاسم سلیمانی در نزدیکی فرودگاه بغداد، این کشور را مستقیماً در کانون تنش تهران و واشنگتن قرار داد.✍نخستوزیر عراق نیز در ماه ژوئیه به واشنگتن سفر و با ترامپ دیدار کرده بود؛ سفری که آن را آغاز مرحلهای جدید در روابط عراق و آمریکا با تمرکز بیشتر بر همکاری اقتصادی و کاهش نقش روابط نظامی توصیف کرد.✍اکنون سفر قالیباف به بغداد میتواند فرصتی برای عراق باشد تا علاوه بر مدیریت مناسبات خود با تهران و واشنگتن، نقش فعالتری در کاهش تنش و انتقال پیام میان دو طرف ایفا کند.━━━━━━ 🟢 ━━━━━📢با #خبرستان | #دیلیتلگرام در ۳ پلتفرم📲 #تلگرام | 💬 #واتساپ | 🗨 #بله bit.ly/3TM9BPybit.ly/4xocIvBbit.ly/4pXQga0【صحت✦دقت✦سرعت】
📝 از جنگ قبیلهای تا لشگرکشی مطبوعاتی | پاسخ #خجسته_رحیمی به #قوچانی.✍ "رضا خجسته رحیمی"، سردبیر مجلهی "اندیشه پویا"، در پاسخ به یادداشت محمد قوچانی با عنوان «صوفیان بر کرسی فقیهان» که در اختیار انصاف نیوز قرار داد، نوشت:✍ این چند خط خطاب به رفیق و همکار قدیمی است که این روزها پایش را در یک کفش کرده تا بر آتش جنگی قبیلهای بدمد و در یکی از آخرین شمشیرزدنها و لشکرکشیهایش، ما را هم سوار بر مرکب قبیلهٔ اشقیا (البته به زعم خود) کرده است. ✍ راستش جا خوردم وقتی دیدم محمد قوچانی، سردبیر آگاهی نو، مجله اندیشه پویا را ارگان روشنفکری دینی قالب زده و نوشته: «روشنفکری دینی بدون روزنامهنگاری از کیهان فرهنگی و کیان و مدرسه و اندیشه پویا در اثبات و مهرنامه و سیاستنامه و تجارت فردا و آگاهی نو در انتقاد از این جریان…» ✍ عجالتاً به این توضیح مختصر بسنده میکنم که تمایز ممتاز اندیشهپویا در طول ۱۵ سال انتشارش، همین بوده که عضو هیچ قبیلهای نبوده و زیر بیرق هیچ مرادی تا امروز سینه نزده است؛ نه طباطبایی، نه سروش و نه هیچ فرد دیگری. ✍در این مجله، هم بابک احمدی نوشته است، هم مرتضی مردیها. هم مصاحبهٔ سروش منتشر شده، هم مصاحبهٔ طباطبایی. بارها گفتوگوها و مقالات محمد طبیبیان و موسی غنینژاد در همین مجله منتشر شده است.✍ما اگر تریبون روشنفکری دینی بودیم که محمد قوچانی لطف دارد و این طوق را بر گردن اندیشه پویا میاندازد، به سراغ پروندهٔ ساواک شریعتی – البته با رویکردی همزمان انتقادی و منصفانه – نمیرفتیم. ✍سه سال پیش، همین سردبیر بیتقصیر اندیشهپویا به تفصیل در نقد صناعت و قناعت و نسبتش با توسعه در مجله نوشته است و این «کشف جدید» مبارزان علیه روشنفکری دینی در همان نشریهای که محمد قوچانی ارگان روشنفکری دینی میخواندش، منتشر شده است.✍این هم در نوع خود جالب است که انتشار مصاحبهها با سروش در مطبوعاتی که برادرم محمد قوچانی سردبیرش بوده، نشانهٔ آزاداندیشی سردبیر است و چاپ یک مصاحبه با سروش در اندیشه پویا نشانهٔ عضو قبیله بودن سردبیرِ یکلاقبای این نشریه با روشنفکران دینی.✍ با همه احترام به روشنفکران دینی و غیردینی و تلاشهای فکریشان، اندیشهپویا هیچگاه بلندگوی یک جریان نبوده است. ✍از همه در جای خود آموخته، در نقد افکار توسعهستیز صریح و پیشرو بوده و درعینحال تلاش کرده در جادهٔ انصاف به مسیر خود ادامه دهد. سخن بسیار است… ✍باری، ما اگر دغدغهای در مجله داشتهایم، عمدتاً نقد رادیکالیسم و تندروی و هیجانزدگی و ترویج توسعه و یک لیبرالیسم مداراجو بوده است. جهتگیری داشتهایم، اما برخلاف برخی روزنامهنگاران و رسانهها جانبداری نکردهایم و عضو قبیله نبودهایم.✍و البته وقتی بسیاری از جمله محمد قوچانی عزیز چپ بودند و سکهٔ لیبرال بودن کمتر رواج داشت، همین سردبیرِ یکلاقبای اندیشهپویا که جوانلیبرالی تندمزاج بود (مثل امروز محمد قوچانی)، توسط رفیق جوان چپمزاجش متهم شد که پیام جامعهٔ مدنی را اشتباه دریافت کرده است.✍اینها را رفیق قدیمی ما میداند (اصلاً همهٔ آنچه خوراک نقد اوست از یک گفتوگوی چالشی و انتقادی اما محترمانهٔ اندیشه پویا با عبدالکریم سروش برآمده)، اما چون دوست دارد جنگ قبیلهای راه بیندازد، اندیشهپویا را هم خرج اردوکشی مطلوب خود میکند.✍اشکالی البته ندارد. اما امیدوارم بعدها اگر پژوهشگر یا روزنامهنگاری قلم به دست گرفت تا تاریخ دورهٔ ما را بنویسد، آنقدر دقیق و متعهد به حقیقت باشد که قیمه و ماست را در هم نریزد و آش شلهقلمکاری به نام «تاریخ اندیشه» بر سفرهٔ نسلهای آینده نگذارد.━━━━━━ 🟢 ━━━━━━📢با #خبرستان | #دیلیتلگرام در ۳ پلتفرم📲 #تلگرام | 💬 #واتساپ | 🗨 #بله bit.ly/3TM9BPybit.ly/4xocIvBbit.ly/4pXQga0【صحت✦دقت✦سرعت】