📑 غریبه‌ای در شهر بخش اول ✍ "#سعید_حجاریان"، تئوریسین ارشد اصلاح‌طلب در باره #پدیده_نفوذ، در "مشق ن…

📑 غریبه‌ای در شهر بخش اول ✍ "#سعید_حجاریان"، تئوریسین ارشد اصلاح‌طلب در باره #پدیده_نفوذ، در "مشق نو" نوشت: ✍ مدتی است به‌واسطه شرایط کشور واژه‌هایی نظیر «نفوذ»، «رخنه»، «حفره»، «جاسوس» و امثال این‌ها بر ادبیات سیاسی و مطبوعاتی سایه افکنده است. برخی افراد…بخش دوم✍ پس از گذشت زمان اندکی گشت پلیس نزدیک‌مان آمد و درباره ترددمان در آن ناحیه پرس‌و‌جو کرد. مشخص بود پیرزن پلیس را در جریان تردد غریبه‌ای در شهر گذاشته بود و این مسأله چراغی در ذهن من روشن کرد که شهروند مسئول در چه بستری به‌وجود می‌آید و چه کار ویژه‌ای دارد.سوم) نفوذ و فلج تصمیم‌گیری. ✍زمانی‌که مسأله نفوذ برجسته می‌شود و از سطح مباحث کارشناسی به سطح مجادله‌های عمومی کشیده می‌شود، ساخت سیاسی کشور در لاک خود فرو می‌رود. به‌عبارتی به‌دلیل دقت و تحفظ، تحرک در حکمرانی و خلاقیت در تصمیم‌گیری، که شروط لازم پویایی حکمرانی به‌شمار می‌آیند، از قاعده‌ به استثناء تبدیل می‌شوند؛ استثنایی که صرفاً معدودی می‌توانند آن را رعایت کنند. چنانکه سیدعباس عراقچی، وزیر خارجه اشاره داشت که در دوره جنگ با جابجایی‌های متعدد، مسئولیت دیپلماتیک خویش را که همانا ارتباط پیوسته با نهادها و شخصیت‌های دیپلماتیک باشد، انجام داده است اما با گشت‌زنی در شهر. ✍این در حالی است که در مواجهه با پدیده نفوذ می‌بایست نقطه‌ بهینه‌ای را تعریف کرد و میان «ترس از جاسوس/نفوذی» و «کارآمدی فرد/افراد مظنون» ایجاد توازن کرد تا ضمن حفظ کارکرد و کارآمدی سیستم از توقف کلی آن جلوگیری کرد. ✍همچنین باید از محصور شدن در سه ضلعی «جاسوس‌پنداری-گزینش‌گری-ناکارآمدی» اجتناب کرد. زیرا در این چرخه، نخست همه ارکان و افرادی که متفاوت می‌اندیشند، جاسوس پنداشته می‌شوند یا در دستگاه غیریت‌سازی به‌مثابه نفوذی معرفی می‌شوند، پس از آن نوبت گزینش و گزینش‌گری بی‌ضابطه و حذف‌محور فرامی‌رسد تا جایی که ناکارآمدی به‌عنوان وضعیت جبری به حکمرانی تحمیل می‌شود. ✍این چرخه تا جایی ادامه پیدا می‌کند که ورودی و خروجی نظام حکمرانی میل به صفر می‌کند و نه ورودی‌ها ارزش افزوده‌ای برای سیستم ایجاد می‌کنند و نه خروجی‌ها قادرند تحولی را پدید آورند و کسی قادر نیست مسئولیت عادی خویش را به انجام برساند.چهارم) جاسوس و شبکه جاسوسی. ✍زمانی‌ در توصیف عملکرد دستگاه ضدجاسوسی نظام پهلوی گفته می‌شد، تنها چشم چپ ضدجاسوسی ساواک کار می‌کند و چشم راست آن کور است. چشم چپ اشاره به این داشت که به‌دلیل ضدیت نظام حاکم با بلوک شرق تمرکز دستگاه امنیتی کشور بر شوروی و اقمار آن است. این نگاه طبعاً هر آنکه را به صفت چپ و چپ‌گرایی متصف می‌شد، سوژه امنیتی تلقی می‌کرد. البته در بررسی عملکرد حزب توده نیز شاهد بودیم که این تشکیلات تا پیش از کودتای ۲۸ مرداد به‌شکل «شبکه‌ای» فعالیت می‌کرد و پس از شکل‌گیری سازمان مخفی بود که رویکرد آن از «شبکه‌ای» به «شعاعی» تغییر وضعیت داد. ✍اما تحلیل‌هایی از جنس وجود شبکه جاسوسی در کشور دیگر امروز فاقد کارکرد است؛ به عبارتی در دوره کنونی نمی‌توان یک نحله فکری، یک جریان سیاسی و یا حامیان یک تصمیم را به‌شکل بلوکی با صفت و برچسب نفوذی و جاسوس از صحنه سیاست اخراج کرد. زیرا به شکل فنی جاسوس و نفوذی با منطق فعالیت «شعاعی» اساساً تک‌عامل هستند و اصولاً شبکه‌ای در کار نیست. ✍در واقع، نفوذی/جاسوس با یک سرپل (ابزار یا فرد) مرتبط است و او از آن طریق به مرکز متصل می‌شود. ✍تنها زمانی‌ می‌توان از شبکه نفوذی‌ها سخن گفت که مرکز جاسوسی تصمیم گرفته باشد میان نفوذی‌/جاسوس‌ها شبکه‌ای افقی شکل دهد آن هم در مقطع خاص و برای انجام یک عملیات.✍در شرایط کنونی با توجه به مجموعه رخنه‌ها- که بعضاً ذاتی دوران مدرن و ارتباطات پرشمار انسانی هستند- باید توجه کرد که جاسوسی و کارویژه‌های کلاسیک آن دیگر هدف محسوب نمی‌شود، بلکه مقدمه‌ای هستند برای اقداماتی از جمله فلج تصمیم‌گیری و تصفیه‌های پیاپی و نهایتاً برآمدن دولتی درمانده، که می‌تواند با یک عملیات بزرگ دشمن فروریزد. ✍از این رو باید با تمرکز بر افزایش «اعتماد عمومی» و تقدم بخشیدن به پروژه احیاء «دولت- ملت» (nation-state) به‌جای سیاست توده‌ای از یک‌سو و ایجاد ترکیبی بهینه از «کارآمدی و تحفظ» از سوی دیگر، میدان عمل را برای تغییرات و تصمیمات اجتماعی- سیاسیِ معطوف به برآورده کردن مطالبات عمومی جامعه فراخ کرد. ✍از جمله کارکردهای دموکراسی و ملزومات آن از جمله صندوق رأی و رسانه آن است که صدای مردم توسط خود آنان، و به‌شکل بی‌واسطه مخابره می‌شود. حال آن‌که رویکردهای بدیل که صدای جامعه را از طریق «مخبر»ها و «منبع»ها و نهایتاً «رسانه‌های کنترل‌شده» منعکس می‌کنند، در نهایت می‌توانند بخشی از واقعیت‌ها را از پس فیلترها و گاه پیش‌قضاوت‌ها منعکس کنند که این امر از یک‌سو قوه تحلیل و تخیل حاکمیت را با اختلال اساسی مواجه می‌کند و آن را به اتخاذ تصمیم‌های نامتناسب سوق می‌دهد و از دیگر سو ذهن و روان جامعه را مستأصل و فضای نااطمینانی را بر افراد بار می‌کند📲 #خبرستان | #دیلی‌تلگرام:t.me/khabarestan_ir