📝 #شریعتی، شاندل و مسلمانی✍ دکتر "سروش دباغ"، فیلسوف و روانشناس، در واکنش به اظهارات موسی غنینژاد…
انتشار: 2026/08/06 23:59 UTCدریافت: 2026/08/07 09:15 UTCآخرین مشاهده: 2026/08/07 09:15 UTC
![📡خبرستان [دیلی تلگرام] 📡 (@khabarestan_ir)](https://img.telegramfarsi.com/imgs/281960.jpg){kind=small}
📝 #شریعتی، شاندل و مسلمانی✍ دکتر "سروش دباغ"، فیلسوف و روانشناس، در واکنش به اظهارات موسی غنینژاد، در مورد مرحوم دکتر "علی شریعتی" در مقالهای نوشت:✍ پس از انتشار مطلب هفتۀ گذشتهام در نقدِ صریحِ «شیاد» خوانده شدنِ علی شریعتی توسط موسی غنینژاد و تاکید بر «سخنان غرضورزانه، خصمانه و سستِ» متعددِ پیشین ایشان دربارۀ شریعتی و دیگر نواندیشان دینی، پرسشهای حقیقت جویانه متعددی دریافت کردم. سطور پیش رو را در پاسخ به این عزیزان مینویسم. برای دیگرانی که فرصت را برای هتاکی و فحاشی و عقدهگشایی مناسب دیدند و به یمین و یسار زدند و دوغ و دوشاب را به هم آمیختند، پاسخی جز بیاعتنایی و دعا کردن ندارم:۱- دوازده سال پیش، مورخۀ اول اسفند ماه سال ۱۳۹۲ خورشیدی، در روزنامۀ «اعتماد»، پاسخی مکتوب به سخنان موسی غنینژاد دربارۀ میراث نواندیشی منتشر کردم. نقد آثار دیگر اهالی فکر و قلم، کار نیکویی است و به غنای فضای معرفتی و مباحث روشنفکری البته کمک میکند. ✍در همین راستا، به قدر وسع، طی بیست سال گذشته، بارها به صورت شفاهی و مکتوب، به آثار متفکران و اندیشهوران پرداختهام. سخنان و مکتوبات انتقادیِ متعددی نیز طی این سالیان دربارۀ آثار و کارهایم منتشر شده، که حقیقتا از نقدهای عالمانۀ دیگران بهره بردهام. در عین حال، شرط اول برای قدم گذاشتنِ رهگشا در این وادی، آشنایی مکفی با ادبیات هر بحث است.✍ نقدهای غنینژاد، انصافا از این شرط اولیه برخوردار نیست و آشکارا حکایت از این مهم میکند که ایشان با تکیه بر آشنایی اجمالی و تورق کردن آثار نواندیشان دینی و بیخبری از حجم انبوه کارهایی که طی نیم قرن اخیر در این حوزه انجام شده، پای در این میدان نهاده، گز نکرده بریده و سخنان ناسنجیدۀ متعددی گفته است.۲- دربارۀ استفادۀ دکتر شریعتی از «شاندل» و سخنان خود را بر دهان او گذاشتن، عدهای مراد و منظور مرا درست در نیافتند و اشاره به «پروفسور» بودن شاندل کردند و یا به نحوۀ انتشار مقالات آکادمیک و تقلب کردن ( plagiarism) در دنیای کنونی پرداختند؛ گویی که امئال بنده دستمان در کار نیست و از این امور بیخبریم!✍صورت مسئله از این قرار است. کسی، برخی از ایدههای خودش را، بنا به هر علت و انگیزه و ملاحظهای تحت نام دیگری منتشر کرده و سخنانش را بر زبان شخص دیگری گذاشته است. نه ادعای انتشار مقالۀ و کتاب آکادمیک کرده، و نه ایدهها و سخنان دیگران را سرقت کرده است. ✍در این باب چه میتوان گفت؟ پاسخ ساده است. در تاریخ فلسفه و ادبیات، به علل گوناگونی این کار طی چند سده اخیر توسط نویسندگان برجستهای صورت گرفته، از "اسپینوزا" و "کِیر کگور" گرفته تا "سن زون پرس"، شاعر فرانسوی برنده جایزه نوبل ادبیات در سده بیستم.✍ روشن است که با هر انگیزه و علتی این نویسندگان از اسامی مستعار برای نشر آثارشان استفاده کرده باشند، اطلاق صفت «شارلاتان» بر آنها زشت و سخت غیرمنصفانه است؛ قصۀ شاندل و شریعتی هم از این سنخ است. ✍اگر کسی با تاریخ ادبیات، هنر و فلسفه و چند و چون انتشار آثار خلّاقه آشنا باشد، نیک میداند که برخی از نویسندگان، گویندگان و هنرمندان از سدههای گذشته تا امروز از چنین شگردی بهره بردهاند. اگر غنینژاد این مطلب را میدانست، مرتکب چنین خطای سهمگینی نمیشد و مشت خود را باز نمیکرد.۳- افزون بر خطای زشت و زنندۀ «شارلاتان» خواندن علی شریعتی، موسی غنینژاد ابراز تردید در اسلام و مسلمانی او کرده و تلویحا حکم به خروج او از دایرۀ اسلام او داده؛ عملی به غایت دلآزار، غیراخلاقی و خطرناک. بگذریم از اینکه یک اقتصاددان که کارش اقتصاد است، نه الاهیات و فلسفه و دین شناسی؛ چه صلاحیتی دارد که دربارۀ چند و چون مسلمانیِ فلانی و بهمانی اظهار نظر کند؛ بپرسیم ایشان چگونه به این نتیجه رسیده و از ما فی الضمیر نویسندۀ « کویریات» با خبر گشته؟ ✍شیخ اجلّ میگفت: « در باطنش غیب می نمیدانم» و رند رواقیِ شیراز نشین میگفت:«ناامیدم مکن از سابقۀ لطف ازل/ تو پس پرده چه دانی که که خوب است و که زشت؟»✍اگر موسی غنینژاد با میراث حکمی- عرفانیِ مروّت محور ما قدری آشنایی داشت و اهل مدنّیت و مدارا بود؛ بر بغض و کینتوزیِ ریشهدار خود مهار میزد، پا در کفش جماعت اهل تکفیر نمیکرد، چنین اتهام درشت و سخیفی به کسی که دستش کوتاه از دنیاست نمیزد و چنین بدنامیای را به جان نمیخرید:چون غرض آمد، هنر پوشیده شدصد حجاب از دل، بسوی دیده شد__📢 #خبرستان | #دیلیتلگرام【صحت✦دقت✦سرعت】📲 تلگرام:t.me/khabarestan_ir%F0%9F%92%AC واتساپ:chat.whatsapp.com/FwlbOGIITib4o69VukOKC0%… بله:ble.ir/khabarestan_dailytelegram
تاریخچه بازدید مشاهدهشده
حدود 20 بازدید تازه در ساعت در این نمونهنخستین مشاهده و پستهای مشابه
این برچسبها فقط زمان نخستین مشاهده متن عمومیِ همسان در این فهرست را نشان میدهند و اثباتکننده نویسنده اصلی نیستند.
- سخنرانی ها ، درس گفتارها ، گفت و گوها و دیگر برنامه های فرهنگی و مطالعات تطبیقی · تطابق نزدیکِ متصل به نمونه مبنا — ۲۸ مرداد ۱۴۰۵، ۱۰:۱۰
- 📡خبرستان [دیلی تلگرام] 📡 · تطابق دقیق — زمان مشاهده در دسترس نیست
اثر انگشت فشرده دقیق و تطابق نزدیکِ متصل به یک نمونه مبنا · زمان ناشناخته، ناموجود باقی میماند
پستهای تلگرام — 📡خبرستان [دیلی تلگرام] 📡
🌀 دعوت #بغداد از #قالیباف؛ تلاشی برای تبدیل عراق به #میانجی میان #ایران و #آمریکا/ #سیانان 🗣 "علی رزق"، تحلیلگر امنیتی و سیاسی، در گفتوگو با شبکه #CNN، دعوت عراق از "محمدباقر قالیباف"، رئیس مجلس ایران، برای سفر به بغداد را دارای اهدافی فراتر از مناسبات دوجانبه دانست.🗣رزق در برنامه «Connect the World» شبکه CNN گفت: «کاملاً محتمل است» که یکی از اهداف پشت این دعوت، مطرح کردن عراق بهعنوان یک میانجی بالقوه میان ایران و آمریکا باشد.🗣او افزود که چنین نقشی میتواند جایگاه عراق را بهعنوان یک میانجی مهم ارتقا داده و نخستوزیر عراق را به شریکی مهم برای هر دو طرف، یعنی واشنگتن و تهران، تبدیل کند.🗣این تحلیلگر در عین حال درباره موفقیت بغداد در چنین نقشی ابراز تردید کرد و گفت مشخص نیست چه ویژگی ویژهای پرونده عراق را نسبت به میانجیهایی مانند پاکستان، قطر و عمان متمایز میکند.✍عراق طی سالهای گذشته بارها تحت تأثیر تنشهای ایران و آمریکا قرار گرفته است. از جمله در دوره نخست ریاستجمهوری دونالد ترامپ، حمله آمریکا به کاروان حامل قاسم سلیمانی در نزدیکی فرودگاه بغداد، این کشور را مستقیماً در کانون تنش تهران و واشنگتن قرار داد.✍نخستوزیر عراق نیز در ماه ژوئیه به واشنگتن سفر و با ترامپ دیدار کرده بود؛ سفری که آن را آغاز مرحلهای جدید در روابط عراق و آمریکا با تمرکز بیشتر بر همکاری اقتصادی و کاهش نقش روابط نظامی توصیف کرد.✍اکنون سفر قالیباف به بغداد میتواند فرصتی برای عراق باشد تا علاوه بر مدیریت مناسبات خود با تهران و واشنگتن، نقش فعالتری در کاهش تنش و انتقال پیام میان دو طرف ایفا کند.━━━━━━ 🟢 ━━━━━📢با #خبرستان | #دیلیتلگرام در ۳ پلتفرم📲 #تلگرام | 💬 #واتساپ | 🗨 #بله bit.ly/3TM9BPybit.ly/4xocIvBbit.ly/4pXQga0【صحت✦دقت✦سرعت】
📝 از جنگ قبیلهای تا لشگرکشی مطبوعاتی | پاسخ #خجسته_رحیمی به #قوچانی.✍ "رضا خجسته رحیمی"، سردبیر مجلهی "اندیشه پویا"، در پاسخ به یادداشت محمد قوچانی با عنوان «صوفیان بر کرسی فقیهان» که در اختیار انصاف نیوز قرار داد، نوشت:✍ این چند خط خطاب به رفیق و همکار قدیمی است که این روزها پایش را در یک کفش کرده تا بر آتش جنگی قبیلهای بدمد و در یکی از آخرین شمشیرزدنها و لشکرکشیهایش، ما را هم سوار بر مرکب قبیلهٔ اشقیا (البته به زعم خود) کرده است. ✍ راستش جا خوردم وقتی دیدم محمد قوچانی، سردبیر آگاهی نو، مجله اندیشه پویا را ارگان روشنفکری دینی قالب زده و نوشته: «روشنفکری دینی بدون روزنامهنگاری از کیهان فرهنگی و کیان و مدرسه و اندیشه پویا در اثبات و مهرنامه و سیاستنامه و تجارت فردا و آگاهی نو در انتقاد از این جریان…» ✍ عجالتاً به این توضیح مختصر بسنده میکنم که تمایز ممتاز اندیشهپویا در طول ۱۵ سال انتشارش، همین بوده که عضو هیچ قبیلهای نبوده و زیر بیرق هیچ مرادی تا امروز سینه نزده است؛ نه طباطبایی، نه سروش و نه هیچ فرد دیگری. ✍در این مجله، هم بابک احمدی نوشته است، هم مرتضی مردیها. هم مصاحبهٔ سروش منتشر شده، هم مصاحبهٔ طباطبایی. بارها گفتوگوها و مقالات محمد طبیبیان و موسی غنینژاد در همین مجله منتشر شده است.✍ما اگر تریبون روشنفکری دینی بودیم که محمد قوچانی لطف دارد و این طوق را بر گردن اندیشه پویا میاندازد، به سراغ پروندهٔ ساواک شریعتی – البته با رویکردی همزمان انتقادی و منصفانه – نمیرفتیم. ✍سه سال پیش، همین سردبیر بیتقصیر اندیشهپویا به تفصیل در نقد صناعت و قناعت و نسبتش با توسعه در مجله نوشته است و این «کشف جدید» مبارزان علیه روشنفکری دینی در همان نشریهای که محمد قوچانی ارگان روشنفکری دینی میخواندش، منتشر شده است.✍این هم در نوع خود جالب است که انتشار مصاحبهها با سروش در مطبوعاتی که برادرم محمد قوچانی سردبیرش بوده، نشانهٔ آزاداندیشی سردبیر است و چاپ یک مصاحبه با سروش در اندیشه پویا نشانهٔ عضو قبیله بودن سردبیرِ یکلاقبای این نشریه با روشنفکران دینی.✍ با همه احترام به روشنفکران دینی و غیردینی و تلاشهای فکریشان، اندیشهپویا هیچگاه بلندگوی یک جریان نبوده است. ✍از همه در جای خود آموخته، در نقد افکار توسعهستیز صریح و پیشرو بوده و درعینحال تلاش کرده در جادهٔ انصاف به مسیر خود ادامه دهد. سخن بسیار است… ✍باری، ما اگر دغدغهای در مجله داشتهایم، عمدتاً نقد رادیکالیسم و تندروی و هیجانزدگی و ترویج توسعه و یک لیبرالیسم مداراجو بوده است. جهتگیری داشتهایم، اما برخلاف برخی روزنامهنگاران و رسانهها جانبداری نکردهایم و عضو قبیله نبودهایم.✍و البته وقتی بسیاری از جمله محمد قوچانی عزیز چپ بودند و سکهٔ لیبرال بودن کمتر رواج داشت، همین سردبیرِ یکلاقبای اندیشهپویا که جوانلیبرالی تندمزاج بود (مثل امروز محمد قوچانی)، توسط رفیق جوان چپمزاجش متهم شد که پیام جامعهٔ مدنی را اشتباه دریافت کرده است.✍اینها را رفیق قدیمی ما میداند (اصلاً همهٔ آنچه خوراک نقد اوست از یک گفتوگوی چالشی و انتقادی اما محترمانهٔ اندیشه پویا با عبدالکریم سروش برآمده)، اما چون دوست دارد جنگ قبیلهای راه بیندازد، اندیشهپویا را هم خرج اردوکشی مطلوب خود میکند.✍اشکالی البته ندارد. اما امیدوارم بعدها اگر پژوهشگر یا روزنامهنگاری قلم به دست گرفت تا تاریخ دورهٔ ما را بنویسد، آنقدر دقیق و متعهد به حقیقت باشد که قیمه و ماست را در هم نریزد و آش شلهقلمکاری به نام «تاریخ اندیشه» بر سفرهٔ نسلهای آینده نگذارد.━━━━━━ 🟢 ━━━━━━📢با #خبرستان | #دیلیتلگرام در ۳ پلتفرم📲 #تلگرام | 💬 #واتساپ | 🗨 #بله bit.ly/3TM9BPybit.ly/4xocIvBbit.ly/4pXQga0【صحت✦دقت✦سرعت】
همراهان گرامی📱از علاقهمندان و آشنایان خود، برای عضویت در کانال مستقلِ #خبرستان_دیلیتلگرام و استفاده از اخبار و تحلیلهای داخلی و بینالمللی، از طریق لینک زیر دعوت کنیدt.me/khabarestan_ir
#خبرستان_بینالملل 📑 #پیمان_مکه؛ تهدیدی برای ایران یا فرصتی تازه؟ . ✍ "قمر چیمه" بنیانگذار و مدیر اجرایی "مؤسسه سنوبر" در اسلامآباد، پژوهشگر حوزه احزاب اسلامگرای پاکستان و "میر احمد مرتضی" پژوهشگر مؤسسه سنوبر در حوزه حقوق، سیاست و راهبرد، در مقاله مشترکی…بخش دوم و پایانی پیمان مکه✍ از سوی دیگر، پاکستان و ترکیه احتمالاً عربستان را به خویشتنداری و مدیریت دیپلماتیک بحران تشویق خواهند کرد. هر دو کشور پیشتر نیز در جلوگیری از ورود مستقیم عربستان به جنگ آمریکا و ایران و در تلاش برای کاهش تنش نقش داشتهاند. ✍ بنابراین پیمان مکه، در کنار ایجاد بازدارندگی، میتواند نوعی حائل دیپلماتیک در برابر تشدید بحران نیز ایجاد کند و زمینه را برای ترتیباتی قابل قبول درباره مسئله حوثیها فراهم آورد.✍ در این چارچوب، رویارویی مستقیم لزوماً در خدمت منافع ایران نیست. گسترش یک نظم امنیتی منطقهای که هم بازدارندگی ایجاد کند و هم ظرفیت مدیریت دیپلماتیک بحرانها را داشته باشد، میتواند برای تهران فرصتهایی ایجاد کند. ✍واکنش ایران به پیمان مکه و تصمیم آن درباره نحوه تعامل با این ساختار، در شکل دادن به محیط راهبردی آینده خاورمیانه اهمیت تعیینکنندهای خواهد داشت.━━━━━━ 🟢 ━━━━━━📢با #خبرستان | #دیلیتلگرام در ۳ پلتفرم📲 #تلگرام | 💬 #واتساپ | 🗨 #بله bit.ly/3TM9BPybit.ly/4xocIvBbit.ly/4pXQga0【صحت✦دقت✦سرعت】